JAQSYLYQTA JARYSÝ (Besinshi kún)
22 aqpan
Besinshi kún
JAQSYLYQTA JARYSÝ
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِينَ، أَمَّا بَعْدُ
Jaratqan Alla Taǵalaǵa sansyz madaq, ardaqty Paıǵambarymyz Muhammed Mustafaǵa kóptegen salaýat pen sálem joldaımyz.
Asa raqymdy, erekshe meıirimdi Allanyń atymen bastaımyn.
Adam balasy tabıǵatynan jarysqa qumar keledi. Bireý baılyq jınaýda, bireý qyzmette, endi bireý ataq-dańqta ozýǵa tyrysady. Alaıda musylman úshin eń qaıyrly jarys – dúnıelik maqsattar emes, Allanyń razylyǵyna jetkizetin izgi amaldardaǵy básekelestik. Abaı atamyz óziniń 18-shi qara sózinde:
«Teginde adam balasy adam balasynan aqyl, ǵylym, ar, minez degen nárselermen ozady. Odan basqa nársemen ozdym ǵoı demektiń bári de – aqymaqshylyq», – dep, qandaı qasıetter adam balasy tyrysýy kerek ekenin atap ótken.
Alla Taǵala qasıetti Quranda:
...فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ ...
«... jaqsylyqta jarysyńdar...», – degen («Baqara» súresi, 148-aıat).
Sol sebepti barshamyz jaı ǵana jaqsylyq jasaý emes, sol jaqsylyqty birinshi bolyp, yjdaǵattylyqpen, keshiktirmeı jasaýǵa tyrysýymyz tıis. Sebebi ýaqyt qaıtarylmaıdy, búgin qolymyzda turǵan múmkindik erteń ǵaıyp bolýy ábden múmkin. Sondyqtan jasaýǵa múmkindigimiz bar jaqsylyqty erteńge qaldyrmaı, dereý iske kiriskenimiz jón.
Birinshi: jaqsylyqqa asyǵýdyń mańyzdylyǵy
Allanyń Elshisi (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn) óz úmmetine qatty janashyr, ári qamqor edi. Sondyqtan ol múminderge ýaǵyz-nasıhat aıtyp, olardy izgi amaldar jasaýǵa baǵyttaıtyn. Olardy qulshylyqta bosańsýdan jáne búgingi ǵıbadatty erteńge qaldyrýdan saqtandyryp, munyń qaýipti ekenin eskertetin. Óıtkeni musylman adam erteńgi kúnniń ózimen birge ne alyp kelerin bilmeıdi. Paıǵambarymyz (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn) óziniń hadısinde:
بَادِرُوا بِالأَعْمَالِ...
«Jaqsy amal jasaýǵa asyǵyńdar...», – degen (ımam Múslım).
Sahabalar (Alla olarǵa razy bolsyn) osy ósıetti tereń túsinip, izgilik jolynda shynaıy jarysqa túsetin. Mysaly, Omar ıbn ál-Hattab (Alla oǵan razy bolsyn) Ábý Bákirden (Alla oǵan razy bolsyn) ozý úshin mal-múlkiniń jartysyn sadaqa etkende, Ábý Bákirdiń (Alla oǵan razy bolsyn) barlyq dúnıesin ákelip, «Alla jáne Onyń Elshisin ǵana qaldyrdym» degenin estip: «Men eshqashan senen oza almaıdy ekenmin», – dep moıyndaǵan.
Nege jaqsylyq jasaýǵa asyǵýymyz kerek?
Adam ómiri qamshynyń sabyndaı qysqa. Búgin bar adam, erteń joq. «Keıin jasaımyn», «qartaıǵanda namaz oqımyn», «baıyǵanda sadaqa beremin» degen sózder, shaıtannyń aldaýy ǵana. Hasan ál-Basrı (Alla oǵan razy bolsyn): «Eger bireýdiń senen dúnıe isinde ozǵanyn kórseń, sen odan aqyret isinde oz», – degen. Óıtkeni dúnıe jarysynyń sońy qabirmen bitedi, al jaqsylyq jarysynyń sońy Jánnatqa jeteleıdi.
Ekinshi: jaqsylyqta jarysýdyń mysaldary
Jaqsylyqta jarysý degendi tek úlken qajylyqqa barý nemese meshit salý dep túsinbeýimiz tıis. Árbir uly is kishkentaı ǵana áreketterden bastaý alady. Sol sııaqty jaqsylyqta jarysý da qarapaıym nárselerden bastalady. Kishigirim mysaldar kelitirip óter bolsaq:
- Keshirimdi bolýda jarysý:
Bireý sizge jamandyq jasasa, siz birinshi bolyp keshirip, sálem berip, arany túzetýge asyǵyńyz.
- Kómek qolyn sozý:
Kórshińizge, muqtajǵa, jetimge qol ushyn berýde birinshi bolý.
- Minez-qulyqta ozý:
Ashýdy jeńýde, jumsaq sóıleýde, ýádege berik bolýda ózgelerge úlgi bolý.
- Otbasyǵa jaqsylyq jasaý:
Paıǵambarymyz (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn) óziniń hadısinde:
خيرُكُم خيرُكم لِأهْلِهِ ، وَأَنَا خيرُكم لِأَهْلِي
«Senderdiń eń jaqsylaryń – otbasyna jaqsy bolǵandaryń», – degen (ımam Termızı). Úı ishin qýantýǵa asyǵý – úlken saýap.
Qurmetti jamaǵat!
Árbir atqan tań – bizge berilgen jańa múmkindik. Búgingi kúnimizdi bos ótkizbeı, kishkentaı bolsa da bir jaqsylyq jasap qalýǵa tyrysaıyq. Ózderińizge málim, dinimizde bireýge jyly sóz aıtýdyń ózi – sadaqa.
Alla Taǵala barshamyzdy jaqsylyqta jarysýshylardan, izgilikte alda bolýshylardan etkeı! Elimizge tynyshtyq, otbasymyzǵa bereke bersin! Áýmın
