23 aqpan

Altynshy kún

TÚNGI QULShYLYQTYŃ SAÝABY

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِينَ، أَمَّا بَعْدُ

Jaratqan Alla Taǵalaǵa sansyz madaq, ardaqty Paıǵambarymyz Muhammed Mustafaǵa kóptegen salaýat pen sálem joldaımyz.

Asa raqymdy, erekshe meıirimdi Allanyń atymen bastaımyn.

Islam sharıǵatynda bes negizdiń biri – namaz qulshylyǵy. Namaz kámeletke tolǵan barsha er men áıelge paryz bolǵanymen, oryndalýy mindet bolmaǵan namazdar da bar. Olardy sharıǵı tilmen nápil namazdar dep ataıdy. Bul namazdardy oqyǵan adam kóp saýapqa kenelse, oryndamaǵan kisige kúná taǵylmaıdy. Ol nápil namazdardyń ózindik deńgeıleri men erekshelikteri bar. Sonyń biri – túnde oqylatyn túngi namaz. Alla Taǵala qasıetti Qurannyń «Insan» súresi, 26-aıatynda:

وَمِنَ ٱلَّيْلِ فَٱسْجُدْ لَهُۥ وَسَبِّحْهُ لَيْلًا طَوِيلًا

«Sondaı-aq túnniń bir bóliginde Oǵan sájde et jáne túnde uzaq ýaqyt Ony dáripte», – dep aıtqan.

Ásirese, qasıetti Ramazan aıynyń kúndizin oraza, túnderin namaz oqyp, qulshylyqpen ótkizýdiń saýaby óte úlken. Ardaqty Paıǵambarymyz (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn):

مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا، غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ

«Ramazan aıynda shynaıy senimmen ári yqylaspen túndi namaz oqyp ótkizgen adamnyń burynǵy kúnálary keshiriledi», – degen.

Túngi namaz oqý – ardaqty Paıǵambarymyzǵa (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn) buıyrylǵan eń alǵashqy ámir. Alla Taǵala qasıetti Qurannyń «Múzammıl» súresiniń alǵashqy aıattarynda ardaqty Paıǵambarymyzǵa (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn):

قُمِ اللَّيْلَ إِلاَّ قَلِيلاً نِصْفَهُ أَوِ انقُصْ مِنْهُ قَلِيلاً أَوْ زِدْ عَلَيْهِ

«Túnde tur. Biraq az uıyqta. Túnniń jarymyn nemese odan da azdap kemit. Ne oǵan biraz qos», – dep buıyrǵan.

Ǵalymdarymyz arnaıy sebep bolǵan jaǵdaılardy aıtpaǵanda, Alla Elshisi (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn) dúnıeden ozǵansha túngi namazdy tastamaǵandyǵyn aıtqan.

Birde Ata esimdi tabıǵın Aısha anamyzdan bylaı dep suraıdy: «Alla Elshisiniń erekshe bir jaǵdaıyn aıtyp beresiz be?» Sonda Aısha anamyz: «Onyń erekshe bolmaǵan hali bar ma? Birde túnde bólmeme keldi. Azdan keıin maǵan qarap: «Búgin maǵan ruqsat ber, Rabbyma qulshylyq eteıin?» – dedi. Dáret alyp, namazǵa turdy. Ol qııamda (túregep) turyp kóp jylady. Janarynan aqqan kóz jasy kókiregine sorǵalap jatty. Rúkúǵke barǵannan keıin de uzaq turyp, egile jylady. Sájdege barǵan kezde de hali solaı boldy. Alla Elshisiniń kóz jasy Biláldiń tań namazyna habar bergen azan daýsyna deıin tolastamady. Sonda men: «Paıǵambarym! Alla Taǵala seniń barlyq kúnálaryńdy keshire tura, sen nege osynshama jylaısyń? – dep edim, ol: «Shúkir etken qul bolmaıyn ba? Qalaı ǵana jylamaımyn. Alla osy túni maǵan: «Sheksiz kókter men jerdiń jaratylýynda jáne tún men kúnniń ózgerip, kezektesip almasýynda aqyl-oı ıeleri úshin dálelder bar...», – degen aıattardy túsirdi. Osy aıattardy oqyp, tereń oıǵa batpaǵan adamnyń jaǵdaıy  netken ókinishti!» – dedi».

Túnde turyp namaz oqý nápsige aýyrlyq týǵyzatyndyqtan, nápsisin jalqaýlyqtan tyıyp, Jaratýshysynyń razylyǵy úshin dep sol ýaqytta qulshylyq jasaý saýaby sheksiz bolatyn qulshylyqqa jatady. Alla Taǵala qasıetti Qurannyń «Sájde» súresi, 16-17-aıattarynda:

تَتَجَافَىٰ جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَطَمَعًا وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ  فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَّا أُخْفِيَ لَهُم مِّن قُرَّةِ أَعْيُنٍ جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

«Olardyń jambastary tósekterinen ajyrap, (túnde uıqydan turyp) Rabbylarynan qorqa-dámete jalbarynady. Sondaı-aq olar bergen nesibemizden tıisti orynǵa jumsaıdy. Jasaǵan jaqsy isterine oraı (Qudaı ıeliginde) saqtalǵan, olardy qýantatyn zor syılyq baryn eshkim bilmeıdi», – dep aıtqan. Keıbir ǵalymdar aıattaǵy «...olardy qýantatyn zor syılyq baryn eshkim bilmeıdi», – delinýiniń syryn, túngi namaz kóbine ózge adamdardyń kózinen tasa, jasyryn oqylatyndyqtan, olarǵa qııamette beriletin zor syılyq ta ózgelerden jasyryn túrde beriletindigin aıtqan.

Ardaqty Paıǵambarymyz (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn):

إِنَّ فِي الْجَنَّةِ غُرَفًا، يُرَى ظَاهِرُهَا مِنْ بَاطِنِهَا، وَبَاطِنُهَا مِنْ ظَاهِرِهَا أَعَدَّهَا اللَّهُ لِمَنْ أَلَانَ الْكَلَامَ، وَأَطْعَمَ الطَّعَامَ، وَتَابَعَ الصِّيَامَ، وَصَلَّى بِاللَّيْلِ وَالنَّاسُ نِيَام

«Peıishte bólmeler bar. Olardyń ishinen syrty, syrtynan ishi kórinip turady. Alla Taǵala ol bólmelerdi sózi jumsaqqa, adamdardy tamaqtandyratynǵa, (qosymsha nápil) orazasyn ustaıtynǵa jáne túnde adamdar uıyqtap jatqanda turyp namaz oqıtyn kisige daıyndap qoıdy», – degen (ımam Báıhaqı).

Alla Taǵala qasıetti Qurannyń «Zárııat» súresi, 15-17-aıattarynda:

إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ آخِذِينَ مَا آتَاهُمْ رَبُّهُمْ إِنَّهُمْ كَانُوا قَبْلَ ذَلِكَ مُحْسِنِينَ كَانُوا قَلِيلاً مِنَ اللَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ

«Rasynda taqýalar baqshalarda, bulaqtarda bolady. Olar ózderine Rabbylarynyń bergenin alady. Óıtkeni olar budan buryn izgilik isteýshilerden boldy. Olar túnde az ǵana uıyqtaıtyn edi», – dep aıtqan.

Ardaqty Paıǵambarymyz (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn):

عَلَيْكُمْ بِقِيَامِ اللَّيْلِ فَإِنَّهُ دَأَبُ الصَّالِحِينَ قَبْلَكُمْ، وَهُوَ قُرْبَةٌ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ، وَمَكْفَرَةٌ لِلسَّيِّئَاتِ، وَمَنْهَاةٌ عَنِ الْإِثْمِ

«Túngi namazǵa asa mańyz berińder. Ony senderden aldyńǵy ótken izgi kisiler únemi oryndap júretin. Túngi namaz ol Jaratýshylaryńa jaqyndatady, jamandyqtaryńdy óshiredi jáne kúnáli isterge barýǵa tosqaýyl bolady», – degen. 

Alla Taǵala qasıetti Ramazan aıyndaǵy ustaǵan oraza, oqyǵan túngi namazdarymyzdy qabyl etkeı!