QUNANBAIDYŃ SERTI
Bul áńgimeni uzaq jyldar Bórili murajaıynyń meńgerýshisi bolǵan shejireshi Beken aǵanyń (Beken Isabaev) aýzynan kóp estip edim. Beken aǵa Muhtar Áýezovti kórgen. «Abaı joly» roman-Epopeıasyna qazaqtyń ult rýhanııatyna laıyq keıbir tarıhı derekterdiń engizilmeı qalǵanyn da aıtyp otyratyn...
Sondaı bir áńgimeniń biri – Qunanbaıdyń Seńgirbaımen kúsh synasýy
Qunanbaıdyń ózi de aıtqan: «Elimniń mende ótelmes qaryzy bar. Meni eki ólim ajalynan, eki aıdaýdan alyp qalǵan elimniń tileýi» degen sózi bar.
Qunanbaı da 15 jasynan bastap kúreske túsip, el arasyndaǵy ózi qurby balýan degenderdi jyǵyp, balýan atanǵan. 18 jastar shamasynda Qunanbaı jaýyryny jerge tımegen Kótibaq rýynan shyqqan 15 jasynan áıgili bop, ataǵy jaıylǵan Seńgirbaı balýanmen kúresý oıynda bolady. Seńgirbaıdyń Qunanbaıdan jasy úlken, ári týysy jaqyn. Seńgirbaıǵa kelip:
-Qaısymyz jyqqanymyzdy eshkimge aıtpalyq, jyqsam da jyǵylsam da at shapan aıyp bereıin, sizben ońasha kúreseıin dep edim, - deıdi.
Sóıtip Shyńǵystaýdyń qazirgi Jarqymbaı bıigi degen saıynda ekeýi kezdesip kúresedi. Biraq qaısysy jyqqanyn eshkim bilmeıdi. Olar da sertti buzbaǵan. At pen shapandy Seńgirbaı alady. Ýádege berik adamdar syrlaryn ishke saqtap eshkimge tis jarmady. Seńgirbaı ólgen soń:
- Qaısyńyz jyqtyńyzdar?- degen zamandastaryna Qunanbaı:
- Sekeń óldi dep ýádeni buzǵanym laıyq emes, - dep jaýap bergen eken.
«Ýáde – qudaı sózi», «Erdiń eki sóılegeni – ólgeni», «Er eki sóılemeıdi» t.b. degen támsildiń túıini osy. Ýádege beriktik degen osylaı bolsa kerek.
Kázirgi zamanda bizdiń joǵaltyp alǵan eń qymbat qundylyǵymyz – ýáde, ant, jaýapkershilik. Osylar joǵalǵannan keıin senim joǵaldy. Adamnyń adamgershilik deńgeıi sert pen senimnen turady. Sert joq jerde senim joq. Senim joq jerde meıirim, mahabbat, qurmet joq. Tipti bir úıde turǵandardyń arasynda senim qalmaı barady...
Biz jaýapkershilikti osylaı joǵalttyq!
Almahan Muhametqalıqyzy
«Abaı hıkaıattary»
