OTAN JÁNE IMAN
Qazirgi zamanda ózge eldermen terezesi teń, táýelsiz ári derbes memleket bolý – árbir ulttyń mańdaıyna buıyra bermeıtin úlken baqyt. Jer júzinde halyq sany qazaqtan birneshe ese kóp bolsa da, táýelsizdigin ala almaı, ózge eldiń yqpalynda ómir súrip jatqan halyqtar az emes. Osyndaıda Asan Qaıǵynyń myna bir naqyl sózi eriksiz eske túsedi:
Ata jurty buqara,
Óz qolyńda bolmasa,
Qansha jaqsy bolsa da,
Qaıratty týǵan er ǵarip!
Otanǵa, týǵan jerge, eli men halqyna degen súıispenshilik – árbir adam úshin qasıetti uǵym. Árkimniń ósip-óngen jeri – onyń Otany. Sondyqtan týǵan jerdi qasterleý, onyń qadirin bilý – ár azamattyń paryzy. Halyq danalyǵynda: «Otan qadirine jetpegen óz qadirine jetpeıdi» delingen. Demek, týǵan elge adal qyzmet etip, onyń abyroıyn arttyrý – ár adamnyń qasıetti boryshy.
Islam dininde de otansúıgishtik erekshe oryn alady. «Otandy súıý – ımannan» degen naqyl sóz halyq arasynda keń taralǵan. Paıǵambarymyz Muhammed ﷺ ózi týǵan Mekke qalasyn erekshe jaqsy kórgen. Mádınaǵa qonys aýdarǵannan keıin de týǵan jerin saǵynyshpen eske alyp otyrǵan. Mekkeni azat etken kezde ol qasıetti qalaǵa qarap:
«Sen men úshin sondaı qymbatsyń ári súıiktisiń. Eger qaýymym meni qýyp shyǵarmaǵanda, senen basqa jerde turmas edim», – degen.
Sondaı-aq Alla Elshisi ﷺ Mádına qalasynyń da berekeli ári súıikti mekenge aınalýy úshin duǵa jasaǵan. Bul – týǵan jerdiń amandyǵy men gúldenýin tileýdiń musylman úshin mańyzdy is ekenin kórsetedi. Shynaıy otansúıgishtik – ultshyldyq nemese rýshyldyq emes. Adam óz halqyn, óz elin jaqsy kórýi kerek, biraq ádiletsizdikke jol bermeýge tıis.
Paıǵambarymyz ﷺ da qaýymynyń qateligine qoldaý kórsetýdi emes, ádildikti jaqtaýdy nasıhattaǵan.
Otan – bizdiń otbasymyz, ata-anamyz, týǵan jerimiz, aýasyn jutyp, sýyn iship júrgen qasıetti mekenimiz. Onyń tynyshtyǵy men qaýipsizdigin saqtaý – árbir musylmannyń ári azamattyń mindeti. Islam dini adamdardy Otanyn súıýge, oǵan adal bolýǵa jáne qoǵam ıgiligi úshin eńbek etýge úndeıdi. Otanǵa degen súıispenshilik adamnyń is-áreketinen kórinedi.
Sanaly azamat óz elin jamandamaıdy, kerisinshe onyń damýyna úles qosady. Eldiń tynyshtyǵy men bolashaǵy úshin duǵa etedi, halyqtyń birligi men tatýlyǵyn qoldaıdy.
Meshitterde juma saıyn elimizdiń amandyǵy, halqymyzdyń birligi men memleketimizdiń qaýipsizdigi úshin duǵa jasalýy da osynyń dáleli. Qoǵamdaǵy yntymaq pen birlik – Otannyń beriktiginiń negizi. Halyq arasynda tatýlyq pen baýyrmaldyqty nasıhattaý – saýapty is. Sebebi biz jaqsylyqqa shaqyryp, jamandyqtan tyıýdy maqsat etken úmbettiń urpaǵymyz. Paıǵambarymyz ﷺ:
«Adamdardyń eń jaqsysy – adamdarǵa kóbirek paıdasy tıgeni», – degen.
Sondyqtan Otanyn súıetin árbir azamat bul súıispenshiligin naqty isterimen dáleldeýi qajet. Mektep, aýrýhana, jol, kópir salýǵa úles qosý, muqtaj jandarǵa kómektesý, qoǵam ıgiligi úshin eńbek etý – týǵan elge qyzmet etýdiń jarqyn úlgileri.
«Erim deıtin el bolmasa, elim deıtin er qaıdan shyqsyn» deıdi halyq danalyǵy. Sondyqtan otanshyl, ımandy, bilimdi ári eljandy urpaq tárbıeleý – barshamyzdyń ortaq mindetimiz.
Otandy súıý – árbir azamattyń qasıetti boryshy ári shynaıy ımandylyqtyń belgisi. Týǵan jerdiń tynyshtyǵy men gúldenýi úshin eńbek etý, halyqtyń birligi men tatýlyǵyn saqtaý, el ıgiligine qyzmet etý – ár adamnyń mindeti.
Óz Otanyn qurmettep, onyń damýyna úles qosqan azamat qana eliniń bolashaǵyna janashyr bola alady.
Sondyqtan táýelsizdiktiń qadirin bilip, Otanymyzdyń órkendeýi jolynda aıanbaı eńbek etý – barshamyzdyń ortaq paryzymyz.
Muhammed Qanat,
ıslamtanýshy
