EŃBEK JÁNE MASYLDYQ!

16 sáýіr 2026 55 0
Оqý rejımi

Jaqynda áleýjelide bir áıeldiń: «Jaldanyp (eden jýyp) jetpis myń tapqansha taǵy eki bala dúnıege ákelip melmekettiń járdemaqysyn alyp otyrmaımyn ba?!» degen maǵynada vıdeosy tarady. Árıne, bul onyń nalyǵannan aıtqan sózi, keıbir adamdardyń azǵandaı qarajat berip, onysyn buldaǵanynan bolar dep túsindim. Biraq, árbir densaýlyǵy bar, shamasy keletin adamnyń eńbek etýi, nápaqa tabýy quptarlyq is.

Islam adamzatty aldymen Allaǵa ıman keltirýge, sosyn sol ımannyń aıasynda izgi is isteýge shaqyrady. Adal eńbegimen mal taýyp, óz kúnin kórý - ata-anaǵa, týystarǵa masyl bolǵannan áldeqaıda qaıyrly. Paıǵambarymyz: «Senderdiń bireýleriń qolyna jip alyp, daladan otyn arqalap ákelip, sol arqyly Allanyń qalaýymen kún keshkeni adamdardan qaıyr suraǵanynan áldeqaıda jaqsy!» (Buharı) degen.

Hakim Abaı: «Eńbek etseń erinbeı, toıady qarnyń tilenbeı» dep eńbek etýge, adalynan tabys tabýǵa shaqyrǵan. Shákárim Qudaıberdiuly atamyz: «Adamnyń jaqsy ómir súrýine úsh sapa anyq bola alady. Olar – barlyǵynan basym bolatyn adal eńbek, minsiz aqyl, taza júrek. Bul sapalar adamdy dúnıege kelgen kúnnen bastap tárbıeleıdi» deıdi.

Islam dini masyldyqqa salynýdy quptamaıdy. Adam ata Alla Taǵalaǵa ǵıbadat etýmen qatar egin egip, temir ustasy bolyp, kúnkóris úshin qural-saıman jasap eńbektengeni barshamyzǵa aıan. Qaıyr tilep ómir súrý - naǵyz uıat is. Alla Taǵala aqyl, sana, densaýlyq, jiger bergesin adal bala-shaǵasyn óz adal tabysymen asyraýǵa qamdanýy kerek. Eńbekqorlyq mynadaı jeti sıpatta kórinis tabady: Eńbek súıgishtik, jaýaptylyq, bastamashyldyq, uqyptylyq., maıtalmandyq, talaptylyq» delinedi.

Paıǵambar hadısinde: «Adam balasynyń jegenderinen eń jaqsysy, óz eńbegimen tapqan ryzdyǵy» (Ábý Dáýit, Ijara, 77) jáne «Kimde-kim adal tamaq jep súnnet boıynsha amal qylyp, basqa adamdarǵa zııanyn tıgizbegen bolsa ol kisi jánnatqa kiredi» (Tırmızı, Sıfatýl-Qııamet, 60) dep buıyrady.

Al Quran Kárimde: «Olaı bolsa, Allanyń senderge ryzyq retinde bergenderinen adalyn jáne tazasyn jeńder; eger oǵan qulshylyq etseńder Allanyń nyǵymetine shúkirlik etińder» (Nahl súresi, 114) delinedi. Osyǵan maǵynalas ondaǵan aıattardy keltirýge bolady.

Adal ryzyq izdeý, adal kásip jasaý árbir musylman adam úshin mindet. Alaıaqtyq, kisi aqysyn jeý dinimizde aram áreket. Sondyqtan namaz oqyp, dinge bet buryp júrgen azamattar bul máselede óte abaı bolýy tıis. Óıtkeni bizdiń qulshylyǵymyz ben ustanymdarymyzdyń arqasynda ózimizdiń ǵana bedelimiz emes, barsha musylmanshylyqtyń, tipti asyl dinimizdiń bedeli tur. Sondyqtan, jasaǵan qulshylyǵymyzdyń jáne Alla men onyń paıǵambarynyń buıryǵyn, maqsatyn oryndaý, birden bolmasa da soǵan tyrysý árbir múmınge mindet. Paıǵambarymyz (s.a.ý.) da bizderge tómendegideı duǵa jasaýdy úıretedi: «Ýa Alla! Maǵan adal ryzyǵyńdy násip etip aramdardan saqta! Meni ózińnen basqaǵa muqtaj qyla kórme!» (Tırmızı, Duǵalar, 110)

Kenshilik TYSHKHANULY

Pіkіrler Kіrý