كۇنانى ٴبىرىنشى جاساعان ادامعا سوعان ەرگەندەردىڭ دە كۇناسى جازىلادى دەگەن راس پا؟
اسسالاۋماعالەيكۋم! الدەكىم قانداي دا ٴبىر كۇنانى جاساعاندا، ادامدار سودان كورىپ، قايتالايتىن بولسا، الگى ادام ٴوزىنىڭ كۇناسىمەن قاتار، سودان ۇلگى العان ادامداردىڭ دا كۇنالارى ٴۇشىن جازالانادى دەگەن راس پا؟

 

ۋا الەيكۋم اسسالام! 

ٴسىز جولداعان ساۋالعا قاتىستى بىرنەشە سەنىمدى حاديس بار:
 
ابدۋللا يبن ٴماسعۋد (ر.ا.) پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) بىلاي دەگەنىن ريۋايات ەتەدى: «ٴاربىر ادىلەتسىز ولتىرىلگەن ادام ٴۇشىن ادامنىڭ بالالارىنىڭ ٴبىرى جازا تارتادى، سەبەبى، سونداي جولمەن (ادىلەتسىزدىكپەن) ادام ولتىرگەن ٴبىرىنشى سول بولاتىن»[1].
 
سونداي-اق، ٴدجارير يبن ابدۋللاھ ٴال-بادجالي (ر.ا.) ريۋايات ەتكەن مىنا ٴبىر حاديستە اللا ەلشىسى (س.ع.س.) بىلاي دەپ ەسكەرتەدى: «كىمدە-كىم الدەقانداي يگى ىسكە باستاماشى بولسا جانە باسقالار دا سودان ۇلگى السا، سول ادامعا وعان ەرگەن ادامداردىڭ دا ساۋابى جازىلادى (ٴبىراق، ول ادامداردىڭ ساۋابى كەمىمەيدى). كىمدە-كىم الدەقانداي جاماندىققا باستاماشى بولسا جانە باسقالار دا سودان ۇلگى الىپ، قايتالاسا، سول ادام ٴوزىنىڭ كۇناسىمەن بىرگە وعان ەرگەندەردىڭ دە كۇناسىن موينىنا الادى (ٴبىراق، وعان ەرگەندەردىڭ جازاسى كەمىمەيدى)»[2].

حاديستەردىڭ ٴمانى ايدان انىق – ەگەر بىرەۋ ٴبىر جاقسىلىققا باستاماشى بولسا جانە باسقا ادامدار سودان ۇلگى السا، الگى ادام ارتىنان ەرگەندەرمەن تەڭ ساۋاپ الادى. ٴدال سول سياقتى، ەگەر بىرەۋ قانداي دا ٴبىر جاماندىقتى باستاپ بەرسە، ودان ۇلگى العانداردىڭ دا كۇناسى وعان جازىلادى.

حافيز يبن ٴحادجار (ر.ا.) مۇنىڭ كۇنا جاساپ، كەيىن تاۋبەسىنە كەلمەگەن ادامدارعا قاتىستى ەكەنىن ايتادى. كۇنا جاساعان ادام تاۋبەسىنە كەلگەن بولسا، سول كۇنالارى ٴۇشىن جازا تارتپاۋى مۇمكىن دەگەن ٴۇمىت بار[3].

ەڭ دۇرىسى اللاعا ٴمالىم.

 azan.kz 


[1] ساحيح بۇحاري، 3335،  ساحيح مۋسليم، 1677.
[2] يمام تيرميزي (سۋنان تيرميزي، حاديس 2675) ريۋايات ەتىپ، سەنىمدى دەگەن باعا بەرگەن.
[3] ٴفاتحۋل ٴباري، حاديس 6867، 12-توم، 193-بەتتى قاراڭىز.

date01.02.2018readCount1583categoryفيقھprintباسىپ شىعارۋ