اراق ىشكەن ادامنىڭ 40 كۇن مەشىتكە كىرمەۋى كەرەك پە؟
اسسالامۋعالەيكۋم! وسى ىشىمدىك ىشكەن ادام مەشىتكە بارۋعا نەمەسە ناماز وقۋعا، جالپى: دۇعا 40 كۇنگە دەيىن قابىل بولمايدى دەپ جاتادى. ناماز وقىعىمىز كەلسە، 40 كۇن كۇتۋ كەرەكپىز بە؟ الدە بارا بەرسەك بولا ما؟ ج.

 

ۋاعالەيكۋم ٴاسسالام ٴۋا راحماتۋللاھي ٴۋا باراكاتۋھ!

اللانىڭ ەلشىسى (س.ع.س.) ٴوزىنىڭ اسىل سوزدەرىنىڭ بىرىندە: «كىمدە-كىم شاراپ ٴىشىپ ماس بولسا، ونىڭ قىرىق كۇن (ٴساباحان) نامازى قابىل بولمايدى. ودان كەيىن كۇناسىنە تاۋبە ەتسە، اللا ونىڭ تاۋبەسىن قابىل ەتىپ كەشىرەدى...»[1]، - دەيدى.

تاعى ٴبىر حاديسىندە: «...كىم ماس قىلاتىن ىشىمدىك ىشسە، قىرىق كۇن نامازى كەميدى....»[2]، - دەۋ ارقىلى اراق ٴىشۋدىڭ قانشالىقتى اۋىر كۇنا ەكەندىگىنە يشارا ەتىپ تۇر. نامازعا كەدەرگى بولىپ وتىرعان ىشىمدىكتىڭ جاسايتىن دۇعاسىنا دا زالالى ٴتييۋى انىق.

ىشىمدىكتىڭ بۇ دۇنيەدەگى زاردابى ايتپاساق تا بەلگىلى. ال، اقىرەتتەگى زاردابىنا كەلەر بولساق، پايعامبارىمىز (س.ع.س.) ٴوزىنىڭ ٴبىر حاديسىندە: «اراققۇمار – پەيىشكە كىرمەيدى» - دەگەن[3].

باسقا ٴبىر سوزىندە ىشىمدىك ىشكەن ادامعا قيامەت كۇنى «تىيناتۋل ٴحوبال» ىشكىزەتىنىڭ ايتادى. ساحابالار ونىڭ نە ەكەندىگىن سۇراعاندا، ول (س.ع.س.): «توزاقتاعىلاردان اققان تەرى نەمەسە توزاقتاعىلاردان سىعىلىپ شىققان سىعىندى»، - دەپ جاۋاپ بەرگەن[4]

تاعى ٴبىر حاديسىندە اللا ەلشىسى (س.ع.س.) ۇنەمى اراق ٴىشىپ جۇرەتىندەردى پۇتقا تابىنۋشىلارمەن قاتار قويعان. ساحابا ٴابۋ ھۋرايرادان (ر.ا.) ريۋايات ەتىلگەن حاديستە پايعامبار (س.ع.س) بىلاي دەگەن: «اراققور ادام – پۇتقا تابىناتىن ادام ىسپەتتى»[5]

دەي تۇرعانمەن، جاساعان كۇناسى ٴۇشىن شىنايى تاۋبە ەتىپ، ەندىگىدە قايتالاماۋ شارتىمەن اللادان كەشىرىم تىلەسە، اللا كەشىرىم يەسى ەكەندىگىن ۇمىتپاعان ٴلازىم.

ەندىگى جەردە، «قىرىق كۇن» ماسەلەسىن عالىمدارىمىز «ىشىمدىك ۋىتى ادام بويىنا ٴسىڭىسىپ، قىرىق كۇنگە شەيىن تازارمايدى» دەپ تۇسىندىرەدى. الايدا، بۇل – قىرىق كۇن بويى ناماز وقىماۋ كەرەك نەمەسە مەشىتكە اياق باسپاۋى ٴتيىس دەگەن ٴسوز ەمەس. اراق ىشكەن كىسى تاۋبە ەتىپ، ەكىنشى مارتە ول حارامعا جولاماۋعا بەكىنىپ، ٴارى قارايعى بەس ۋاقىت نامازىن قازاعا قالدىرماي ۋاقتىلى وقۋى شارت. وسىلايشا، تىم بولماسا موينىنداعى «پارىزىن» وتەگەن بولىپ سانالادى. ال، حاديستەگى «قابىل بولمايدى» دەگەن ٴسوزدىڭ توركىنىندە وقىعان نامازدارى ٴۇشىن ساۋابى بولمايدى، ٴبىراق پارىزىن وتەگەن بوپ ەسەپتەلەدى دەگەندىك جاتىر[6].  



[1] تيرميزي، «كيتابۋل ٴاشريبا»، №1862-حاديس.
[2] ٴابۋ ٴداۋىد، «كيتابۋل ٴاشريبا»، №3680-حاديس.
[3] يبن ٴماجا - №3376 حاديس.
[4] «ساحيح ٴمۇسلىم».
[5] يبن ٴماجا - №3375 حاديس.
[6] تۋحفاتۋل ٴاحۋيزي، تيرميزي شارحى، №1862-حاديس تۇسىندىرمەسى.

ابدۋسامات قاسىم
date05.12.2017readCount2511categoryٴارتۇرلىprintباسىپ شىعارۋ