اللا كەشىرمەيتىن كۇنالار بار ما؟
اللا كەشىرمەيتىن كۇنالار بار ما؟
جاراتۋشى يەمىز تاعالا شەكسىز راحىم-مەيىرىمىمەن پەندەلەرىنىڭ ٴتۇرلى كۇنالارىن كەشىرسە دە، وزىنەن باسقاعا جالبارىنىپ، ودان قاجەتىن سۇراپ، تابىنۋدى ەشقاشان دا كەشىرمەيدى. حاق تاعالا مۇنى كۇللى ادامزاتقا قۇران كارىم اياتتارىندا جانە پايعامبارى (س.ا.س.) ارقىلى قاتاڭ تۇردە ەسكەرتىپ وتكەن. مىسالى، نيسا سۇرەسىندە جاراتقان يەگە ورتاق قوسۋدىڭ ەڭ ۇلكەن كەشىرىلمەس كۇنا ەكەندىگى ناقتىلى تۇردە ايتىلعان.
 

﴿إِنَّ اللّهَ لاَ يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَن يَشَاءُ وَمَن يُشْرِكْ بِاللّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلاَلاً بَعِيداً﴾

 
«شىندىعىندا اللا وزىنە سەرىك قوسقاندى كەشىرمەيدى، ال ودان باسقانى (باسقا كۇنانى) قالاعان پەندەسىنە كەشىرەدى. كىمدە-كىم اللاعا سەرىك قوسسا، ول قاتتى اداسادى» (نيسا، 116).
 
اللادان باسقادان جاردەم سۇراپ، عيبادات دۇعاسىن جاساۋ نەمەسە جاراتۋشىدان وزگەنىڭ كۇشى جەتپەيتىن نارسەنى سۇراۋ – مۇشرىكتىك امال، ياعني قۇدايعا كوپە-كورنەۋ سەرىك قوسۋ. بۇل تۋرالى اللا تاعالا قۇران كارىمدە بۇكىل يمان كەلتىرگەندەردى بىلايشا ەسكەرتكەن:
 

﴿فَلَا تَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَهاً آخَرَ فَتَكُونَ مِنَ الْمُعَذَّبِينَ﴾

 
«اللامەن بىرگە ٴتاڭىر شاقىرما. وندا سەن دە ازاپقا ۇشىراۋشىلاردان بولاسىڭ» (شۇعارا، 213);
 

﴿وَلاَ تَدْعُ مِن دُونِ اللّهِ مَا لاَ يَنفَعُكَ وَلاَ يَضُرُّكَ فَإِن فَعَلْتَ فَإِنَّكَ إِذاً مِّنَ الظَّالِمِينَ﴾

 
«جانە دە اللادان وزگە ساعان پايدا، زيان كەلتىرە المايتىن نارسەلەرگە جالبارىنبا. ەگەر ونى ىستەسەڭ، وندا كۇدىكسىز سەن زالىمداردان بولاسىڭ» (ٴجۇنىس، 106، 107);
 

﴿وَالَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِهِ لاَ يَسْتَطِيعُونَ نَصْرَكُمْ وَلا أَنفُسَهُمْ يَنْصُرُونَ﴾

 
«سەندەردىڭ اللادان وزگە شوقىنعاندارىڭ سەندەرگە دە جاردەم ەتە المايدى ٴارى وزدەرىنە دە جاردەم ەتە المايدى» (اعراف، 197). اللا تاعالاعا دۇعا قىلۋ، قالاعان تىلەكتى سۇراۋ قانداي دا ٴبىر دەلدالدىڭ، ورتاقتىڭ ەش قاجەتتىگىنى جوق ەكەندىگى تۋرالى قاسيەتتى اياتتاردا تايعا تاڭبا باسقانداي ايقىن تۇردە باياندالعان.
 

﴿وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيبُواْ لِي وَلْيُؤْمِنُواْ بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ﴾

 
«ەگەر قۇلدارىم مەن تۋرالى سەنەن سۇراسا، مەن وتە جاقىنمىن. قاشان مەنەن تىلەسە، تىلەۋشىنىڭ تىلەگىن قابىل ەتەمىن. ەندەشە ولار دا ٴامىرىمدى قابىل ەتسىن. جانە ماعان سەنسىن. ارينە، تۋرا جول تاپقان بولار ەدى» (باقارا، 186).
 
پايعامبار (س.ا.س.) دا ٴوز حاديستەرىندە قاجەتتى ٴبىر اللادان سۇراۋ كەرەكتىگىن باسا ايتقان. دۇعا، مەدەت تىلەۋدىڭ جاي-جاپسارىن تولىق ٴتۇسىندىرىپ وتكەن. سولاردىڭ ەڭ بىرەگەيى، تومەندەگى وسيەت-حاديسى.

 

عَنِ بْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ خَلْفَ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا، فَقَالَ: «يَا غُلَامَ، إِنِّي أُعَلِّمُكَ كَلِمَاتٍ اِحْفَظِ اللهَ يَحْفَظُكَ، اِحْفَظِ اللهَ تَجِدْهُ تِجَاهَكَ، إِذَا سَأَلْتَ فَاسْأَلِ اللهَ، وَإِذَا اسْتَعَنْتَ فَاسْتَعِنْ بِاللهِ، وَاعْلَمْ أَنَّ الْأُمَّةَ لَوِ اجْتَمَعَتْ عَلَى أَنْ يَنْفَعُوكَ بِشَيْءٍ لَمْ يَنْفَعُوكَ إِلَّا بِشَيْءٍ قَدْ كَتَبَهُ اللهُ لَكَ وَلَوِ اجْتَمَعُواْ عَلَى أَنْ يَضُرُّوكَ بِشَيْءٍ لَمْ يَضُرُّوكَ إِلَّا بِشَيْءٍ قَدْ كَتَبَهُ اللهُ عَلَيْكَ، رُفِعَتِ الأَقْلَامُ وَجَفَّتِ الصُّحُفُ». رَوَاهُ التِّرْمِذِيُ.

 
ابدۋللا يبن ابباس (ر.ا.) بىلاي دەدى: «پايعامباردىڭ (س.ا.س.) ارتىندا كەلە جاتقاندا ول (س.ا.س.) ماعان: «ەي، بالاقاي! مەن ساعان مىنا سوزدەردى ۇيرەتەمىن: اللانى ساقتا (ياعني، جادىڭنان شىعارما)، سوندا ول سەنى ساقتايدى. اللانى ساقتا، سوندا ونى الدىڭنان تاباسىڭ. بىردەڭە سۇراساڭ، اللادان سۇرا. جاردەم تىلەسەڭ، اللادان تىلە. بۇكىل حالىق جينالىپ ساعان ٴبىر پايدا كەلتىرمەك بولسا، تەك اللا جازعان نارسەنى عانا كەلتىرە الاتىندىعىن جانە ولار ساعان ٴبىر زيان كەلتىرمەككە جيىلسا دا، تەك اللانىڭ جازعانىن عانا كەلتىرە الاتىندىعىن بىلگەيسىڭ. قالامدار كوتەرىلدى، پاراقتار كەۋىپ كەتتى (ياعني، تاعدىر تاقتاسىنا ٴبارى جازىلدى)»، – دەدى. تەرمەزي ريۋاياتى. نەگىزىندە ولىلەرگە، جىندارعا قايىرىلىپ، سولاردان جاردەم سۇراۋ دۇعا بولىپ ەسەپتەلەدى. ال دۇعا ەتۋ، شاقىرۋ – قۇلشىلىقتىڭ ٴبىر ٴتۇرى. قۇلشىلىق تەك ٴبىر قۇداي تاعالاعا عانا لايىق. ال باسقاعا قۇلشىلىق قىلۋ اقيقاتقا جالا جابۋ، سەرىك قوسۋ بولىپ تابىلادى.
 

عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ الدُّعَاءَ هُوَ العِبَادَةُ ثُمَّ قَرَأَ وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ». رَوَاهُ ابْنُ مَاجَة.

 
نۇعمان يبن ٴباشيردىڭ (ر.ا.) ايتۋىنشا پايعامبار (س.ا.س.): «دۇعا – عيبادات»، – دەپ، «راببىلارىڭ: «ماعان جالبارىنىڭدار! تىلەكتەرىڭدى قابىلدايمىن» دەگەن اياتتى وقىعان (يبن ٴماجا).
date31.03.2017readCount6988categoryٴارتۇرلىprintباسىپ شىعارۋ