قىز ايتتىرعان جىگىتتىڭ ٴمىنىن ايتۋ ايىپ پا؟
اسسالامۋ الەيكۋم! قۇدا ٴتۇسىپ قىز ايتىرعالى جاتقان جىگىت جايلى قىزدىڭ تۋىستارى بولاشاق كۇيەۋ بالانى تانيتىنداردان سۇراعاندا كەمشىلىك نەمەسە ٴمىنىن ايتۋ كۇنا ما؟ وتباسى بولىپ كەتسىن دەپ كەمشىلىگىن جاسىرعان دۇرىس پا؟    

ۋالەيكۋم اسسالام!

بولاشاق كۇيەۋ جىگىت نەمەسە قالىڭدىق جايلى سۇراعاندا، بىلەتىن ادام بولسا ولاردىڭ شاريعي جانە مىنەز-ق ۇلىق جاعىنان كەمشىن تۇستارىن ايتۋى ٴتيىس. ويتكەنى، كەڭەس بەرۋشىنىڭ بۇل ارەكەتى تىيىم سالىنعان عايبات ٴسوز ەمەس، كەرىسىنشە كەڭەس بەرۋ جانە جاماندىقتان ساقتاندىرۋ بولىپ ەسەپتەلەدى. پايعامبارىمىزدان (س.ع.س.) قايسقىزى فاتيما وزىنە مۇعاۋيا مەن ٴابۋ جاھم قۇدا تۇسپەك بولىپ جاتقانىن ايتىپ كەڭەس سۇراعاندا، اللا ەلشىسى (س.ع.س.): «ٴابۋ جاھم يىعىنان تاياعى تۇسپەيدى، ال مۇعاۋيا مال-دۇنيەسى جوق تاقىر كەدەي[1]»، - دەدى. «ٴابۋ جاھم يىعىنان تاياعى تۇسپەيدى» دەگەن ٴسوزدىڭ ەكى ماعىناسى بار: كوپ جولاۋشىلاپ كەتىپ قالادى جانە ايەلىن ۇرادى.

پايعامبارىمىز (س.ع.س.): «سەندەردىڭ بىرەۋىڭنەن باۋىرى اقىل-كەڭەس سۇراسا، وعان شىنايى ٴسوزىن ايتسىن[2]»، - دەگەن. سونىمەن بىرگە، «كەڭەس سۇراعان - جاماندىقتان قورعالعان[3]»، - دەگەن ٴابۋ ھۋرايرادان (ر.ا.) ريۋايات بار.

امر بين مايمۋن (ر.ا.) مىناداي جاعدايدى ريۋايات ەتەدى: «ٴبىلالدىڭ باۋىرى ارابتارعا ٴسىڭىسىپ كەتكەن، ٴوزىن دە سولاردىڭ ٴبىرى دەپ بىلەتىن. ول ٴبىر ارابتىڭ قىزىن ايتتىردى. سوندا قىز جاقتاعىلار: ٴبىلال كەلسە، ساعان قىزىمىزدى بەرەمىز، - دەدى. ٴبىلال كەلىپ: مەن راباح ۇلى ٴبىلالمىن، ال مىناۋ باۋىرىم. ول ٴدىنى مەن مىنەزى ناشار ادام. ەگەر قىزدارىڭىزدى تۇرمىسقا بەرۋدى قالاساڭىزدار، بەرىڭىزدەر. ال، بەرمەيمىن دەسەڭىزدەر، بەرمەڭىزدەر، -دەدى...[4]»

تۇيىندەي ايتقاندا، وتباسىن قۇرۋ اسا جاۋاپتى قادام. ادام تاعدىرى شەشىلىپ تۇرعان شاقتا اقىل-كەڭەس بەرۋدە قاجەتتى جايتتاردى بۇگىپ قالماۋ كەرەك.


[1] مۋسليم
[2]
بۇحاري
[3]
ٴابۋ ٴداۋىت، تيرميزي، يبن ٴماجا
[4]
حاكيم

date13.03.2017readCount3685categoryوتباسىprintباسىپ شىعارۋ