پايعامبارىمىز (س.ع.س.) ناۋقاستاردى ەمدەگەن بە؟
پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) ەمشىلىك قابىلەتى بولعان با؟ ناۋقاستاردى ەمدەگەن بە؟

اللا ەلشىسى (س.ع.س.) نۇرى كەتكەن، اداسقان جۇرەكتەردى ەمدەۋشى كوڭىلدەرگە جۇبانىش، قايعى مۇڭداعىلارعا ٴۇمىت سىيلايتىن رۋحاني دارىگەر دەسەك بولادى، ويتكەنى اللا ەلشىسى (س.ع.س.) ادامداردىڭ جاندۇنيەسىن بايىتىپ، ەكى دۇنيەنىڭ باقىتىن سىيعا تارتىپ، ٴدىن يسلامدى تاراتۋشى. ادامدارعا يماندىلىقتى ۇيرەتتى، اقيرەتىنە پايدالى ىزگى امالداردى، اللاھتىڭ الدىنداعى قۇلداردىڭ مىندەتتەرىن ٴتۇسىندىردى. الايدا بۇل ماقساتىمەن قوسا جانىنداعى كەيبىر ادامداردى ناۋقاسىنان ەمدەپ جازدى.

يبن ابباس بىلاي دەيدى: «پايعامبارىمىزعا (س.ع.س.) اقىل-ەسى كەم ٴبىر بالانى الىپ كەلەدى. اللا ەلشىسى (س.ع.س.) مۇباراك قولىن ونىڭ كوكىرەگىنە قويدى. ارتىنشا بالا قۇستى، اۋزىنان قيار كولەمىندەي قارا نارسە شىقتى دا6 بالا ناۋقاسىنان ايىعىپ كەتتى»[1]

تاعى ٴبىر ريۋاياتتا مۇحاممەد يبن حاتيپ ەسىمدى بالا ىدىستاعى قايناعان سۋ توگىلىپ، قولىن تۇگەلىمەن كۇيدىرىپ الىپتى. سوندا اللا ەلشىسى (س.ع.س.) ونىڭ قولىن سيپاپ، تۇكىرىگىن سۇرتكەن ەكەن، كوپ ۋاقىت وتپەي بالانىڭ قولى جازىلىپ كەتەدى[2].

حايبار سوعىسىنىڭ الدىندا ٴاليدىڭ (ر.ا.) كوزى اۋىرىپ جاتىپ قالعان بولاتىن. پايعامبارىمىز ونى دەرەۋ شاقىرتىپ الىپ مۇباراك تۇكىرىگىن الىپ، حازىرەتى ٴاليدىڭ (ر.ا.) كوزدەرىن ٴسۇرتتى. حازىرەتى الي (ر.ا.) انت ەتە وتىرىپ: «ودان كەيىن كوزىم ەش اۋىرعان ەمەس»، – دەپ قۋانادى. وسى سەكىلدى تاعى ٴبىر ريۋاياتتا ەر جەتكەن مىلقاۋ بالا اللا ەلشىسىنىڭ (س.ع.س.) جانىنا كەلەدى. پايعامبارىمىز (س.ع.س.) ودان: «مەن كىممىن؟» – دەپ سۇرايدى. سوندا سويلەي المايتىن بالا: «سەن اللانىڭ ەلشىسىسىڭ»، – دەپ سويلەپ كەتەدى. سول بويدا بالانىڭ ٴتىلى شىعىپ، سويلەپ كەتكەن ەكەن[3]. ارينە، بۇلاردىڭ بارلىعى اللا ەلشىسىنە ٴتان پايعامبارلىق قاسيەت. ونىڭ ەمدەۋى اللانىڭ قالاۋىمەن ورىندالادى. ٴارى بۇل وقيعالاردى كورگەن ساحابالاردىڭ يمانى ارتىپ، دىنگە دەگەن بەرىكتىگى نىعايا ٴتۇستى.

پايعامبارىمىز (س.ع.س.) ٴقاۋىپتى اۋرۋلاردان ساقتاندىرىپ: – «الاپەسپەن اۋىرعان اداممەن اراڭىزدا ٴبىر نايزا ۇزىندىعىنداي الىس تۇرىپ سويلەسىڭدەر»[4]. – «ەگەر ٴقايسىبىرىڭنىڭ ىدىسىنا شىبىن تۇسسە، ونى تۇگەلدەي باتىرىپ الىپ، سوسىن لاقتىرىپ تاستاڭدار، ويتكەنى ونىڭ ٴبىر قاناتىندا شيپا بولسا، ەكىنشى قاناتىندا ىندەت بار»[5] دەگەن. سونداي-اق ەمدەلۋمەن قوسا، دەرتتىڭ ەمىن تەك اللا بەرەتىن بولعاندىقتان، دۇعا ەتۋدى ماڭىزدى ساناپ: «اللا تاعالادان دۇنيە جانە اقيرەت سىيى مەن ساۋلىق تىلەڭدەر»[6] دەپ وسيەت ەتىپ: «اللا تاعالام! دەنەمە، كوزىمە جانە قۇلاعىما ساۋلىق بەرە كور»[7] «ۋا، اللا تاعالام! اماندىق بەر، مەيىرىمىڭە بولە، تۋرا جولدا جۇرگىز. دەنساۋلىق بەر جانە رىزىقتاندىر»[8] دەپ دۇعا تىلەگەن. ٴتىپتى كەيبىر اۋرۋدان دەم سالۋ ارقىلى ارىلۋدى وسيەت ەتكەن. بىردە پايعامبارىمىز (س.ع.س.) ۋممۋ ٴسالاسانىڭ ۇيىندە بەتىندە قارا داق بار قىزدى كورىپ: «دەم سالىڭدار، وعان كوز ٴتيىپتى»، – دەگەن. اللا ەلشىسى (س.ع.س.) قاتتى ناۋقاستانىپ اۋىرعان مەزگىلدە ٴمۋاۋيزاتاين («ناس»، «فالاق») سۇرەلەرىن وقىپ، الاقانىنا ۇرلەپ، دەنەسىنىڭ قول جەتكەن جەرىنە دەيىن سيپاپ دەم سالعان. قايتىس بولاردىڭ الدىندا قاتتى ناۋقاستانعاندا، ايشا انامىز وسى سۇرەلەردى وقىپ، ۇرلەپ پايعامبارىمىزعا دەم سالعان[9]. ايشا (ر.ا.) انامىز بىلاي دەيدى: «اللا ەلشىسى (س.ع.س.) ناۋقاستانسا، «مۋاۋيزاتاين» وقىپ، الاقانىنا دەم ۇرلەپ، قولىمەن دەنەسىن سيپايتىن. ول دۇنيە سالارداعى ناۋقاسىمەن اۋىرعاندا مەن دە ٴوزى دەم سالاتىنى سياقتى مۋاۋيزاتايندى وقىپ، دەم ۇرلەپ، پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) قولىمەن دەنەسىن سيپاي باستادىم»[10] دەيدى.


[1] داريمي، مۋقادديما: 4. ٴمۇسناد، 1:254;

[2] قادي ياد، ٴاش-شيفا، 1:324; الي ٴال-قاري، شارھۋل-شيفا، 1/657.

[3] قادي ياد، ٴاش-شيفا،1:319; ٴال-بيدايا ۋان-نيھايا، 6:158-159.

[4] رۋمۋزۋل-احاديس 2/471.

[5] بۇحاري 5782

[6] يبن ٴماجا، دۋا 5.

[7] ٴابۋ ٴداۋىت، 101.

[8] ٴمۇسليم، زيكر: 35

[9] ر. بۋتي، فيقھۋس-سيرا «پايعامبارىمىزدىڭ سوڭعى ۋاقىتتارى»; بۇحاري، ەمشىلىك كىتابى.

[10] بۇحاري، 4439.

date01.03.2017readCount6243categoryمەديسيناprintباسىپ شىعارۋ