ناردى ويناۋ حارام با؟
ناردى ويناۋ حارام بولىپ ەسەپتەلە مە؟

قازىرگى كەزدە كۇن ۇزاق ويناپ، ۋاقىتتارىن وتكىزەتىن ويىنداردىڭ ٴبىرى – ناردى ويىنى. عۇلامالار بۇل تۋرالى ٴار ٴتۇرلى پىكىرلەر بىلدىرگەن.

ناردى تۋرالى الدىمەن حاديستەرگە قارايتىن بولساق، ول تۋرالى پايعامبارىمىزدىڭ (ساللالاھۋ ٴالايھي ٴۋا ٴساللام) كوپتەگەن حاديستەرى بار. كەيبىرىن اتاپ ايتقاندا:

«ناردى ويناعان ادام قولىن دوڭىز ەتى مەن قانىنا باتىرعانمەن تەڭ»[1]، «ناردى ويناعان ادام اللا تاعالاعا جانە ەلشىسىنە قارسى كەلەدى»[2]، «ناردى ويناپ، سوسىن ناماز وقۋعا تۇرعان ادام – ٴىرىڭ مەن دوڭىز قانىمەن دارەت الىپ ناماز وقىعانمەن تەڭ»،[3] – دەيدى.

عۇلامالاردىڭ باسىم كوپشىلىگى جوعارىداعى حاديستەر مەن ساحابالاردىڭ كوزقاراستارىنا قاراي ناردىنىڭ حارام ەكەنىن العا تارتقان.

حانافي عالىمدارىنان كاساني دە وسى ناردى ويىنىنا قاتاڭ تىيىم سالىپ، قانداي جاعدايدا دا ونىڭ حارام ەكەندىگىنە ٴپاتۋا بەرگەن[4]. ايتسە دە كەيبىر حانافي قاينار كوزدەرىندە ونىڭ «ەگەر قۇمار ويىنى ەتىپ، اقشا تىگىپ وينايتىن بولسا» حارام ەكەندىگىن الايدا، ۋاقىتىن بوسقا وتكىزىپ وينايتىن بولسا وندا ماكرۇھ ەكەندىگىن ايتادى. يمام مالىك بولسا: «حاقتان كەيىن ارتىندا تەك اداسقاندىق قالادى»[5] دەگەن اياتقا قاراي ناردىنىڭ حارامدىعىن ايتادى.

يمام شافيعي دا بۇل ويىنعا جىلى قاباق تانىتپاعان.

كەيبىر عالىمدار ناردى ويىنىن جۇلدىزداردان مەدەت تىلەپ جالقاۋلىققا سالىنۋعا اپاراتىن بولعاندىقتان حارام ەكەندىگىن ايتادى. جاھيليا زامانىندا ناردى ويىنى تىكەلەي پۇتقا تابىنۋشىلاردىڭ پۇتتاردان مەدەت تىلەۋشىلىك ويىنى بولۋى دا مۇمكىن. پايعامبارىمىزدىڭ بۇعان قاتاڭ تىيىم سالۋىنىڭ دا سەبەبى پۇت پەن جۇلدىزداردان كومەك سۇراۋ تۇرعىسىنان بولۋى ابدەن مۇمكىن.

سونداي-اق، كەيبىر عالىمدار اراسىندا قازىرگى تاڭداعى ناردىنىڭ پايعامبار زامانىنداعى ناردى ويىنىنان باسقا دەگەندەر دە بار[6].


[1] مۋسليم، شير، 10; ٴابۋ ٴداۋۋد، ٴاداب، 56.

[2] ٴابۋ ٴداۋۋد، ٴاداب، 56; يبن ٴماجا، ٴاداب، 43; ٴال-مۋاتتا، رۋيا، 6.

[3] شاۋكاني، ٴلايلۋل-اۋتار.

[4] كەڭىرەك ماعلۇمات ٴۇشىن قاراڭىز; كاساني، ٴباداي، 7/127

[5] «ٴجۇنىس» سۇرەسى، 32-ايات

[6]  يسام، يلميحال، 121-بەت

وتباسى عىلىمحالى

date10.01.2017readCount5925categoryٴارتۇرلىprintباسىپ شىعارۋ