بوگدە ەركەكتىڭ الدىندا ايەلدىڭ اشەكەي تاعۋى ٴجون بە؟
اسسالامۋ الەيكۋم! اللا جۇمىستارىڭىزعا ساۋاپتان جازسىن! سىزدەردەن سۇرايىن دەگەنىم، ايەل ادامنىڭ ۇيىنەن تىس جەردە، ياعني كوشەدە اشەكەي زات تاعۋىنا شاريعاتتا نە دەيدى؟ 

ۋا الەيكۋم اسسالام!

شىنتۋايتىندا، اللا تاعالا ايەل زاتىن سۇلۋلىقتى ەرەكشە جاقسى كورەتىن ەتىپ جاراتقان. قاسيەتتى قۇراندا: «ساندىك بۇيىمدار، اشەكەيلەر ىشىندە بويجەتىپ...[1]» – دەپ، ايەلدىڭ بالا كەزىنەن زەرگەرلىك بۇيىمدارعا جانە اشەكەي زاتقا اۋەس بوپ وسەتىندىگى ايتىلادى. راسىندا، دىنىمىزدەگى ٴاربىر ۇكىم –  ادام بالاسىنىڭ بولمىسىنا ساي. يسلام شاريعاتى ايەل زاتىنا ساندىك جانە اشەكەي زاتتىڭ بارلىعىنا دەرلىك رۇقسات بەرەدى.

يبن قۋداما: «ايەل بالاسىنا التىن، كۇمىس جانە اسىل تاستاردان جاسالعان مويىن، قول، قۇلاق جانە باسقا دا ادەت-عۇرپىندا قالىپتاسقان بىلەزىك، ساقينا، سىرعا سياقتى اشەكەي بۇيىمدى تاعۋىنا بولادى. الايدا، ادەت-عۇرپىندا بولماعان جانە ەر كىسىگە ۇقساپ كەتەتىن بولسا، تىيىم سالىنادى[2]»، – دەپ جازعان.

تۇيىندەي ايتقاندا، فيقھ عالىمدارى ايەلگە ادەت-عۇرىپتا قالىپتاسقان، ىسىراپشىلدىق بولمايتىن سونىمەن بىرگە ەر ازاماتقا ۇقساپ كەتپەيتىن دارەجەدە شەكەگە تاعىلاتىن – شەكەلىك; سامايعا تاعىلاتىن – سىرعالىق، ايشىق، جاق مونشاق، سىرعا; ماڭدايعا تاعىلاتىن – كۇمىس تەڭگەلەر، شىرماۋىق; قۇلاققا تاعىلاتىن – سىرعا، بەت مونشاق; مۇرىنعا تاعىلاتىن – زەرە، زەرەن، زەيىر، زەر; بۇرىمعا تاعىلاتىن – شاشباۋ، شاشقاپ، شولپى، شاشقا تاعاتىن – تۇيرەۋىشتەر، شاشمونشاق; مويىنعا تاعىلاتىن – القا، بويتۇمار، مونشاق، تۇمارشا، ايكەل، ٴدىلدا القا، تۇمار; كەۋدەگە تاعىلاتىن – وڭىرجيەك، تۇيرەۋىش; قولعا تاعىلاتىن – بىلەزىك، ٴمور، ساقينا، بالداق، جۇزىك; كيىمگە تاعىلاتىن – تۇيمەلەر، قاپسىرمالار، جاپسىرمالار، بەلدىك، بەلبەۋ، تانا، تاناكوز، تال مونشاق اشەكەي جانە ٴسان بۇيىمداردى تاعۋعا بولۋى جونىندە ٴبىراۋىزدان قۇپتاعان.


[1] زۋحرۋف سۇرەسى، 18-ايات
[2] مۇعني، 2

رۋسلان كامباروۆ
date09.01.2017readCount4270categoryايەلگە قاتىستىprintباسىپ شىعارۋ