پايعامبارىمىز (س.ع.س.) قابىرىندە ٴتىرى مە؟

اۋەلى وسى «ٴولى» جانە «ٴتىرى» دەگەن سوزدەردىڭ  باسىن اشىپ الايىق. ەگەر ونىڭ ارا جىگىن ايىرىپ الساق، كوپتەگەن تۇسىنبەۋشىلىكتەردەن قۇتىلامىز. ەندەشە، پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) قابىرىندە ٴتىرى دەگەننىڭ ماقساتى – ول (س.ع.س.) بۇل دۇنيەدەن وتكەن جوق ٴارى اللا ونىڭ جانىن المادى دەگەن بولسا، وندا بۇل پىكىردىڭ دۇرىس ەمەس ەكەنىن قۇراننىڭ ٴوزى جوققا شىعارادى.

اللا تاعالا قۇراندا بىلاي دەيدى: وَمَا جَعَلۡنَا لِبَشَرٖ مِّن قَبۡلِكَ ٱلۡخُلۡدَۖ أَفَإِيْن مِّتَّ فَهُمُ ٱلۡخَٰلِدُونَ ٣٤  «(مۇحاممەد (س.ع.س.) سەنەن بۇرىن دا ادام بالاسىنا ماڭگىلىك (ٴومىر) بەرمەدىك. ال ەگەر سەن ولسەڭ سوندا ولار ماڭگى قالا ما؟»[1]. إِنَّكَ مَيِّتٞ وَإِنَّهُم مَّيِّتُونَ ٣٠ «(مۇحاممەد (س.ع.س.) شىنىندا سەن دە ولەسىڭ. ولار دا ولەدى»[2].

پايعامبارىمىز (س.ع.س.) بۇل جالعان دۇنيەدەن ٴوتتى. ٴبىراق، اللانىڭ راحمەتىنە كەتكەنىمەن بىزبەن بايلانىسى ۇزىلگەن جوق. ول جونىندە پايعامبارىمىز (س.ع.س.) بىلاي دەيدى: «مەنىڭ ٴومىرىم سەندەر ٴۇشىن يگىلىك بولىپ تابىلادى. سەندەر مەنىمەن، مەن سەندەرمەن اڭگىمەلەسەمىن. ٴبىراق، مەنىڭ ٴولىمىم دە – سەندەر ٴۇشىن يگىلىك. ويتكەنى، سەندەردىڭ ىستەگەن ىستەرىڭ ماعان كورسەتىلىپ تۇرادى. ەگەر امالدارىڭ جاقسى بولسا، مەن اللاعا ماقتاۋ-ماداق ايتامىن. ال، امالدارىڭ جامان بولسا، سەندەردىڭ اتتارىڭنان اللادان كەشىرىم سۇرايمىن»[3].

تاعى ٴبىر حاديستە پايعامبارىمىز (س.ع.س.): «كىمدە-كىم ماعان سالەم جولداسا، ونىڭ سالەمىنە جاۋاپ بەرۋىم ٴۇشىن اللا تاعالا مەنىڭ رۋحىمدى قايتا قايتارادى»[4]، – دەيدى. بۇل حاديس – راسۋلاللانىڭ  (س.ع.س.) جانى مەن ٴتانى ۇنەمى بايلانىستا بولاتىنىنا ايعاق. ويتكەنى، مۇسىلماندار پايعامبارىمىزعا (س.ع.س.) سالەمىن جولداۋدى ٴبىر ساتكە بولسا دا توقتاتپايدى. سونداي-اق، پايعامبارلاردىڭ  قابىرلەرىندە راببىلارىنا قۇلشىلىق ەتىپ جاتقانى جونىندە ريۋاياتتار كەلگەن.

ٴاناستان (ر.ا.) جەتكەن حاباردا پايعامبارىمىز (س.ع.س.) بىلاي دەيدى: «كوككە كوتەرىلگەن كۇنى قىزىل توبەنىڭ الدىنان ٴوتىپ بارا جاتىپ مۇسانى قابىرىندە ناماز وقىپ تۇرعانىن كوردىم»[5].

تاعى ٴبىر حاديستە: «پايعامبارلار ٴتىرى، ولار قابىرلەرىندە ناماز وقىپ جاتىر»[6]، - دەلىنگەن. اتالمىش حاديستەن پايعامبارلاردىڭ قابىرلەرىندە رۋحىمەن دە، دەنەسىمەن دە ٴتىرى بولاتىنىن اڭعارامىز. ونى «قابىرلەرىندە» دەپ ناقتى ٴحاديستىڭ ماتىنىندە كورسەتتى. ەگەر ولاردىڭ تىرشىلىگى رۋحتارىمەن عانا شەكتەلگەندە،  قابىردەگى تىرشىلىگىن اتاپ وتپەس ەدى. دەمەك، ولار و دۇنيەگە اتتانباي جاتىپ قانداي تىرشىلىك يە بولعان بولسا قابىرلەرىندە دە سونداي شىنايى ٴتىرى. رۋحتارى عانا ٴتىرى دەگەنمەن شەكتەلمەيدى.

وعان قوسا پايعامبارلاردىڭ دەنەلەرى شىرىمەيدى. ول جونىندە پايعامبارىمىز (س.ع.س.) بىلاي دەيدى: «راسىندا، اللا تاعالا پايعامبارلاردىڭ دەنەلەرىن جەرگە حارام ەتتى (ولار شىرىمەيدى)»[7].

پايعامبارىمىز (س.ع.س.) دا باسقا پايعامبارلار ٴتارىزدى قابىرىندە دەنەسىمەن دە رۋحىمەن دە ٴتىرى. ول قابىرىندە راببىسىنا قۇلشىلىق ەتۋدە ٴارى ۇمبەتىنە اللادان كەشىرىم سۇراپ، ولارعا شاپاعات ەتۋدى تىلەپ، جولداعان سالەمدەرىنە جاۋاپ بەرۋ ارقىلى بايلانىسىن ۇزبەۋدە.

كىمدە-كىم پايعامبارىمىزدى (س.ع.س.) اللا راقمەتىنە كەتكەننەن كەيىن قابىرىندە ٴتىرى ەمەس دەسە، وندا ول وسى تۋرالى كەلگەن حاديستەردى جوققا شىعارعان بولادى. ال، كىم بۇل دۇنيەدەن وتكەن جوق دەسە، وندا ول قۇراندا اتالعان نارسەنى جالعانعا شىعارعانى. دۇرىسى، ول (س.ع.س.) – بۇل جالعان دۇنيەدەن ٴوتتى جانە ول قابىرىندە ٴتىرى، راببىسىنا قۇلشىلىق ەتىپ جاتىر. سونداي-اق،  اللادان ۇمبەتىنە كەشىرىم جانە شاپاعات سۇراپ، سالەم جولداعانداردىڭ سالەمدەرىنە جاۋاپ بەرۋدە. اللا تولىق ٴبىلۋشى.

fatua.kz



[1] «ٴانبيا» سۇرەسى، 34-ايات.
[2] «زۋمار» سۇرەسى، 30-ايات.
[3] ٴال-باززار، «كاشفۋ ٴال-استار» 1/379. ٴدايلامي، «فيرداۋس مۋسنادى»، 2/137. ٴابۋ باكىر ٴال-ھايسامي «ماجماعۋ ٴاز-زاۋاييدتا»
تاپ ٴوتىپ، ريۋايات ەتكەن كىسىلەرى ساحيح دەدى. ٴال-حافيز ٴال-يراقي «تۋرۋقۋ ٴات-تاسريبتا» كەلتىرىپ يسنادى جاقسى دەگەن 3/297. وعان قوسا بۇنى يمام ٴان-ناۋاۋي، ٴال-قۇرتۋبي، ٴال-قازي ٴال-ياز جانە ٴال-حافيز يبن حاجار سىندى مۋحادديس عالىمدار ساحيح دەپ باعا بەرگەن.
[4] احماد، 2/527. ٴابۋ ٴداۋىت، 2/218.  يبن حاجار «فاتحۋ ال-باريدە» ريۋايات ەتۋشىلەرى سەنىمدى تۇلعالار دەپ كەلتىرگەن. 6/488.
[5] احماد، 3/148. ٴمۇسلىم، 4/184. ناسايي، 1/419.
[6] بايھاقي، «حاياتۋ ٴال-انبياي في قۋبۋريھيم»، 20-ب. ٴال-حايسامي «ماجماع» اتتى كىتابىندا: «بۇنى ٴابۋ ياعلا، ٴال-باززار ريۋايات ەتكەن. ٴابۋ ياعلانىڭ ريۋايات ەتكەن كىسىلەرى سەنىمدى تۇلعالار» دەپ كەلتىرگەن. 8/386.
[7] احماد، 4/8. ٴابۋ ٴداۋىت، 1/275. ناسايي، 3/91.

date03.11.2016readCount14747categoryاقيدا-سەنىمprintباسىپ شىعارۋ