دارەتتە «ٴبيسميللا» ايتۋ شارت پا؟
اسسالامۋ الەيكۋم! دارەت الۋ بارىسىندا «ٴبيسميللا» ايتۋ قانداي امالعا جاتادى. دارەت دۇرىس بولۋى ٴۇشىن «بيسميللاھير راحمانير راحيم» دەپ ايتۋ شارت پا؟

ۋا الەيكۋم اسسالام!

ٴابۋ ھۋرايرا (ر.ا.) ريۋايات ەتكەن حاديستە: «دارەتى جوقتىڭ – نامازى جوق، ال اللا اتىن ايتپاعاننىڭ – دارەتى جوق[1]»، – دەلىنگەن. سونداي-اق، ٴابۋ ساعيد (ر.ا.) جەتكىزگەن حاديستە دە: «اللا ەسىمىن ايتپاعاننىڭ دارەتى جوق[2]»، – دەپ ايتىلعان. وسى حاديستەر نەگىزىندە، حانبالي مازحابىندا دارەتتە «ٴبيسميللا» دەپ ايتۋ شارت.

ال، حانافي مازحابى بويىنشا دارەتتە «ٴبيسميللا» ايتۋ – سۇننەت. بۇعان نەگىز رەتىندە، ٴالي بين ياحيا بين حاللاد (ر.ا.) ريۋايات ەتكەن حاديس كەلتىرىلەدى. اتالمىش حاديستە نامازىن دۇرىس وقي الماعان كىسىگە پايعامبارىمىز (س.ع.س.): «نامازعا تۇرساڭ، اللا ٴامىر ەتكەندەي ەتىپ دارەت ال[3]»،-دەيدى. ال، قۇرانداعى دارەت الۋعا قاتىستى اياتتا «ٴبيسميللا» كورسەتىلمەگەن.

جوعارىداعى ٴحاديستىڭ وزىنە كەلەتىن بولساق، «ٴبيسميللا» ايتپاۋ دارەتتىڭ دۇرىستىعىنا كەدەرگى ەمەس، كەمەل بولماۋىنا سەبەپ رەتىندە ايتىلۋدا. ويتكەنى، وسى ماعىنالاس حاديستە: «مەشىتكە كورشى ادامنىڭ تەك مەشىتتە نامازى دۇرىس[4]»، – دەلىنگەن. بۇل مەشىتكە كورشى تۇراتىن ادامنىڭ مەشىتتە ناماز وقۋى ابزال ەكەندىگىن كورسەتەدى.

دەمەك، دارەتتى «بيسميللامەن» باستاۋ – سۇننەت. ونىڭ ابزالدىعى جايىندا: «كىمدە-كىم دارەت العاندا اللانىڭ ەسىمىن ايتسا، دەنەسى تۇتاستاي تازارادى. ال، دارەت العاندا اللا ەسىمىن ايتپاسا، تەك جۋعان دەنە مۇشەسى عانا تازارادى[5]»، – دەگەن حاديس بار.


[1] ٴابۋ داۋد، حاكيم

[2] يبن ماجا، بايھاقي

[3] ٴابۋ داۋد، تيرميزي، يبن ماجا، ناساي

[4] داراقۇتني، حاكيم، بايھاقي

[5] داراقۇتني

رۋسلان كامباروۆ
date04.10.2016readCount11994categoryعۇسىل-دارەتprintباسىپ شىعارۋ