ٴ ٴ ٴ ورازادا ٴجيى قويىلاتىن سۇراقتار جاۋابى (16 سۇراق) - muslim.kz
ورازادا ٴجيى قويىلاتىن سۇراقتار جاۋابى (16 سۇراق)

يسلام دىنىندە ورازانىڭ ۇكىمى قانداي؟

ج: رامازان ايىنىڭ ورازاسى بارلىق باليعاتقا تولعان ەر جانە ايەل مۇسىلمانعا پارىز. قۇران كارىمدە: «ٴاي، مۇمىندەر! سەندەرگە بۇرىنعىلارعا پارىز قىلعانداي ورازا پارىز قىلىندى. ارينە ساقسىنارسىڭدار. ساناۋلى كۇندەردە...[1]»، – دەپ ٴامىر ەتىلگەن. سونىمەن قاتار، ٴنازىر[2] ورازاسىن ورىنداۋ دا ٴۋاجىپ. رامازان ايىنان باسقا ۋاقىتتاعى ورازالار مۇستاحاپ بولىپ تابىلادى. مۇستاحاپ باسقا دا ىزگى ەرىكتى امالدار سياقتى ساۋاپتى بولىپ تابىلادى.

س: ورازانىڭ تىلدىك جانە شاريعي ماعىناسى نە؟ ونىڭ تاۋلىك ىشىندەگى باستالۋ جانە اياقتالۋ ۋاقىتى قالاي؟

ج: ورازا (ارابشا - ساۋم) – ٴبىر نارسەدەن ٴوزىن تييۋ. شاريعي ماعىناسى: تاماق، سۋسىن جانە جىنىستىق قاتىناستان تاڭ اتقاننان كۇن باتقانعا دەيىن ورازا نيەتىمەن تيىلۋ.

س: رامازان ايىندا ورازا تۇتپاۋعا رۇقسات ەتىلگەن ادامدار بار ما؟

ج: ٴيا، نامازدى قىسقارتۋ قاشىقتىعىنا ساپارعا شىققان جولاۋشى نەمەسە اۋىز بەكىتۋى سەبەپتى سىرقاتىنىڭ اسقىنۋىنان قاۋىپتەنگەن ناۋقاس. بۇل ەكى كىسىگە رامازان ايىندا ورازا تۇتپاۋعا رۇقسات. الايدا، كەيىن قازاسىن وتەپ بەرۋگە مىندەتتى. سونىمەن قاتار، ورازا زيان ەتپەيتىن جولاۋشىعا اۋىز بەكىتكەنى ابزال.

س: جولاۋشى ساپاردا بولعاندىقتان، ال ناۋقاس اۋىرعانى سەبەپتى ورازا تۇتپاسا، سوڭىرا وسى كۇيدە ٴبىرى ساپاردا ەكىنشىسى اۋىرىپ قايتىس بولسا، ول ەكەۋىنە نە نارسە مىندەت؟

ج: مۇنداي جاعدايدا ول ەكەۋىنە ەشنارسە مىندەت ەمەس.

س: ناۋقاس اۋرۋىنان ايىعىپ، ال جولاۋشى ەلىنە قايتقان سوڭ ورازالارىنىڭ قازاسىن وتەۋگە مىندەتتى مە؟

ج: ٴيا، ناۋقاس دەنساۋلىعى دۇرىس كۇندەر شاماسىنشا ورازا تۇتۋعا، ال جولاۋشىنىڭ ٴوز ەلىنە تۇراقتاعان شاماسىنشا قازاسىن وتەيدى.

س: جولاۋشى جانە ناۋقاستان باسقا تاعى كىمدەر رامازاندا ورازا تۇتپاۋىنا بولادى؟

ج: اياعى اۋىر جانە ەمىزۋشى انا ٴوزىنىڭ جانە بالاسىنىڭ دەنساۋلىعىنا قاۋىپتەنسە، رامازاندا ورازا تۇتپايدى. ولار قازا بولعان كۇندەرىن وتەپ بەرۋى پارىز.

س: رامازان ايىندا ورازا تۇتۋعا بولمايتىن ادامدار بار ما؟

ج: ٴيا، حايىز جانە نيفاس ايەلدەرگە ورازا تۇتۋعا بولمايدى. سەبەبى، بۇل ورازا تۇتۋعا تىيىم سالىناتىن جاعداي.

س: حايىز جانە نيفاس ايەلدەر رامازان ورازاسىنىڭ تۇتا الماعان كۇندەرىنىڭ قازاسىن وتەۋى مىندەت پە؟

ج: ٴيا، ولار تۇتا الماعان كۇندەرىنىڭ قازاسىن وتەپ بەرۋى ٴتيىس.

س: تۇتپاعان ورازاسىنىڭ قازاسىن وتەۋ پارىز بولماعان، ٴبىراق فيديا بەرۋ ٴۋاجىپ ادامدار بار ما؟

ج: قارتتىق جەڭگەن قاريا رامازاندا ورازا تۇتپاۋىنا بولادى. ولار ورازاسىنىڭ ورنىنا فيديا بەرەدى.

س: قارتتىق جەڭگەن قاريا دەگەنىمىز كىم؟

ج: ول ورازانى رامازان ايىندا جانە ودان كەيىندە مۇلدە تۇتا المايتىن قارت. قارتايىپ السىرەگەندىكتەن ٴومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن دە ورازاسىن وتەي المايدى.

س: فيديا دەگەن نە؟

ج: فيديا[3] – كاففاراتتارداعىداي ٴار كۇنى ٴبىر مۇقتاجدى تاماقتاندىرۋ.

س: ساپار جانە سىرقاتى سەبەپتى ورازا تۇتپاي، سوسىن قازاسىن وتەۋگە شاماسى كەلە تۇرا، ٴبىراق كەشىكتىرىپ جۇرگەندە اجالى كەلگەن ادام نە ىستەيدى؟

ج: اللا تاعالاعا كۇناسىن كەشىرۋدى سۇراپ تاۋبە ەتەدى. مۇراگەرىنە ٴوزىنىڭ قالدىرعان مال-دۇنيەسى ەسەبىنەن ٴار وتەلمەگەن كۇنى ٴۇشىن ٴبىر مۇقتاجدى تاماقتاندىرۋدى وسيەت ەتەدى.

س: رامازان ايىندا كۇندىز بالا باليعاتقا تولسا، كاپىر مۇسىلماندىقتى قابىلداسا نە ىستەيدى؟

ج: سول ۋاقىتتان ورازانى بۇزاتىن امالداردان وزدەرىن تيادى. سوسىن رامازاننىڭ قالعان كۇندەرىندە ورازا تۇتۋ بۇلارعا دا پارىز بولادى.

س: ال، سول كۇننىڭ قازاسىن وتەيدى مە؟

ج: سول كۇننىڭ قازاسىن وتەۋ پارىز ەمەس.

س: رامازان ايىندا ەسىنەن تانىپ قالعان ادامنىڭ ۇكىمى قانداي؟

ج: نيەت ەتىپ رامازان ورازاسىن تۇتىپ كۇندىز ەسىنەن تانىپ قالسا، سول كۇننىڭ قازاسىن وتەمەيدى. ال، سول كۇننەن كەيىنگى ەسىن بىلمەي جاتقان كۇندەردىڭ قازاسىن وتەيدى.

س: جىندى ادام رامازان ىشىندە اقىلى كەلسە، ونىڭ ۇكىمى قانداي؟

ج: قالعان كۇندەرىنىڭ ورازاسىن تۇتادى، كەيىن وتكىزىپ العان كۇندەرىنىڭ ورازاسىنىڭ قازاسىن دا وتەيدى.

 س: جولاۋشى كۇندىز ۇيىنە كەلسە نەمەسە حايىز ايەل كۇندىز ەتەككىرىنەن تازارسا، نە ىستەۋ كەرەك؟

ج: رامازان ايىنىڭ قۇرمەتىنە كۇننىڭ قالعان جارتىسىندا ورازانى اشىپ جىبەرەتىن امالداردان تيىلادى.

 

(مۇحاممەد اشيق ٴيلاھي ٴال-بارني ٴال-ماداني،
«ٴات-تاسھيل ٴاد-دارۋري لي ٴماسايل ٴال-قۋدۋري»
كىتابىنان ورازا تاراۋى، 120-122 بەتتەر. جالعاسى بار)

رۋسلان قامباروۆ


 
date02.06.2016readCount11650categoryرامازانprintباسىپ شىعارۋ