ٴ يمامعا ۇيىعان ادامنىڭ «فاتيحانى» وقۋى كەرەك پە؟ - muslim.kz
يمامعا ۇيىعان ادامنىڭ «فاتيحانى» وقۋى كەرەك پە؟
اسسالامۋ الەيكۋم! بەس ۋاقىت نامازدا، مەيلى داۋىستاپ وقيتىن نەمەسە ىشتەي وقيتىن بولسا دا، ۇيۋشىنىڭ «فاتيحانى» وقۋى شارت پا؟ «فاتيحا وقىلماسا، ناماز دۇرىس ەمەس» دەگەن ماعىنادا حاديس بار دەپ ەستىدىم.

ۋا الەيكۋم اسسالام!

ماليكي، شافيعي جانە حانبالي ٴمازھابتارىندا «فاتيحانى» وقۋ – ٴۋاجىپ. وعان پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) «كىتاپتى اشۋشىنى (فاتيحا) وقىماعان ادامنىڭ نامازى – ناماز ەمەس» دەگەن ٴسوزىن نەگىز ەتەدى.

ماليكي جانە حانبالي ٴمازھابتارىندا داۋىستاپ وقيتىن نامازداردا ۇيۋشى مۇلدە قىراعات ەتپەيدى. «فاتيحانى» دا، قوسىمشا سۇرەنى دە. ال، شافيعي ٴمازھابىندا داۋىستاپ وقيتىن نامازدا قوسىمشا سۇرە وقىماعانمەن، «فاتيحا» وقىلادى.

ال، حانافي مازحابى بويىنشا، يمامعا ۇيۋشى ادام قىراعات جاسامايدى. وعان تومەندەگى ايات-حاديستەر دالەل:

1. قۇران كارىمنەن: «اللانىڭ راحمەتىنە بولەنۋ ٴۇشىن، قۇران وقىلعاندا قۇلاق قويىپ، ٴۇنسىز تىڭداڭدار[1]». يمام احمەت: «بارلىق عالىمدار ٴبىراۋىزدان بۇل ايات نامازعا قاتىستى دەگەن»، – دەيدى. ايات قىراعاتقا قۇلاق سالىپ، ٴۇنسىز تىڭداۋعا ٴامىر ەتۋدە. دەمەك، داۋىستاپ جانە ىشتەي وقىلاتىن بارلىق نامازدا ۇيۋشى ٴۇنسىز تىنىشتىق ساقتاۋى ٴتيىس;

2. حاديستەن: «يمام وعان ۇيۋ ٴۇشىن قويىلادى. ول تاكبىر ايتسا، تاكبىر ايتىڭدار. ەگەر قىراعات ەتسە ۇنسىزدىك ساقتاڭدار[2]»;

3. حاديستەن: «پايعامبار (س.ع.س.) بەسىن نامازىن وقىدى. ٴبىر كىسى ونىڭ ارتىندا تۇرىپ: «ساببيح يسما روببيكا ٴالا» سۇرەسىن وقي باستادى. ناماز بىتكەن سوڭ: «قايسىڭ قىراعات ەتتىڭدەر»، – دەپ سۇرادى. الگى ادام تۇرىپ: «مەن»، – دەدى. سوندا پايعامبار (س.ع.س.): «سەندەردىڭ ٴبىرىڭ مەنىمەن تارتىسىپ تۇر ەكەن دەپ ويلادىم[3]»، – دەگەن ەكەن. بۇل قاتاڭ تيىمدى بىلدىرەدى[4].

4. قياستان. ەگەر يمامعا ۇيۋشىعا قىراعات جاساۋ ٴۋاجىپ بولسا، كەشىگىپ جاماعاتقا قوسىلعانعا (ماسبۋق) دا مىندەت بولار ەدى. ال، بۇل شاريعاتتا كورسەتىلمەگەن[5].

حانافي مازحابى، جوعارىداعى ايات-حاديستەردى نەگىزگە الا وتىرىپ، يمامعا ۇيۋشى قىراعات ەتپەيدى.



[1] «اعراف» سۇرەسى، 204-ايات.
[2] مۋسليم.
[3] بۇحاري، مۋسليم.
[4] ۋ.زۋحايلي، يسلام فيقھ ەنسيكلوپەدياسى، 1-توم، 692-بەت.
[5] ۋ.زۋحايلي، يسلام فيقھ ەنسيكلوپەدياسى، 1-توم، 692-بەت.

رۋسلان كامباروۆ
date15.10.2015readCount9822categoryنامازprintباسىپ شىعارۋ