ەرەجەپ ايىندا ٴناپىل ورازا بار ما؟
اسسالامۋ الەيكۋم!
ٴبىر تانىسىم  ەرەجەپ ايىندا ورازا تۇتۋ جايلى حاديس بولماعاندىقتان، سۇننەت ەمەس دەيدى. جالپى، ەرەجەپ ايىندا ورازا تۇتۋعا بولادى ما؟ ايدوس

ۋا الەيكۋم اسسالام!
يسلام ٴدىنىنىڭ بەس نەگىزىنىڭ ٴبىرى رامازان ايىنداعى پارىز ورازادان بولەك، كاففارات جانە ٴنازىر ورازالارىن تۇتۋ مىندەت بولىپ سانالادى.

ال، بۇدان بولەك ٴناپىل ورازا جانە سۇننەت ورازالارعا كەلسەك، ولار تومەندەگىدەي:
1.ٴشاۋۋال ايىنىڭ 6 كۇندىك ورازاسى. ٴابۋ ايۋب ٴال-انساري (ر.ا.): «كىمدە-كىم رامازان ورازاسىنان كەيىن ٴشاۋۋالدىڭ التى كۇنىندە اۋىز بەكىتسە، ٴبىر جىل ورازا تۇتقانداي ساۋاپ الادى[1]».
2.زۋلحيدجا ايىنىڭ 10 كۇن ورازاسى. جانە قاجىلىق ساپارىنا شىقپاعان ادامداردىڭ ارافات كۇنى ورازا تۇتۋى.
3.شاعبان ايىنىڭ باسىم بولىك كۇندەرىن ورازامەن وتكىزۋ. ايشا (ر.ا.) انامىز: «اللا ەلشىسى (س.ع.س.) رامازان ايىنان باسقا ەشبىر ايدى تولىق ەتىپ ورازا تۇتقانىن كورگەنىم جوق. الايدا، شاعبان ايىنداعىداي باسقا ايلاردا كوپ ورازا تۇتقانىن كورمەدىم[2]»، – دەگەن ريۋايات جەتكىزگەن.
4.قۇرمەتتى ايلار: زۋلقاعدا، زۋلحيدجا، مۋحاررام جانە ەرەجەپ ورازالارى.
5.اپتا ىشىندەگى دۇيسەنبى جانە بەيسەنبى كۇندەر ورازاسى. ٴابۋ ھۋرايرا (ر.ا.): «پايعامبار (س.ع.س.) ەڭ كوپ دۇيسەنبى جانە بەيسەنبى كۇندەرى ورازا تۇتۋشى ەدى...[3]»،–دەيدى.
6.اي ىشىندە 3 كۇن ورازا تۇتۋ. اي تۋعاننان باستاپ ساناعاندا 13،14 جانە 15 كۇندەرى ورازا تۇتۋ. بۇل جونىندە، ٴابۋ ٴزارر ٴال-عيفاري (ر.ا.): «اللا ەلشىسى (س.ع.س.) بىزگە ٴار ايدىڭ ٴۇش كۇنىندە: 13،14، جانە 15 جۇزدىزىندا  ورازا تۇتۋعا بۇيىرعان ەدى. بۇل ٴبىر جىل ورازا سياقتى»،-دەيدى.
7.كەزەكپەن ٴبىر كۇن ورازا تۇتىپ، ٴبىر كۇن اۋىز اشىپ ٴجۇرۋ. ابدۋللا بين ومار (ر.ا.): «اللا تاعالا ٴۇشىن ەڭ ۇنامدى ورازا ٴداۋد (ع.س.) ورازاسى. ول ٴبىر كۇن اۋىز بەكىتىپ، ٴبىر كۇن اۋىز اشاتىن[4]»،-دەيدى.
تۇيىندەي ايتقاندا، ٴناپىل ورازا جىلدىڭ كەز كەلگەن مەزگىلىندە تۇتۋعا رۇقسات ەتىلەدى. ٴبىراق، ٴناپىل ورازا تۇتۋعا بولمايتىن جاعدايلار بار، ولار:

1.ۇلكەن جانە كىشى ايت كۇندەرى، تاشريق كۇندەرى;
2.تەك جۇما نەمەسە تەك سەنبى كۇنى عانا ورازا ۇستاۋ;
3.شاك كۇنى (ەرتەڭ رامازان ايىنىڭ باسى ەكەندىگىندە شاك بولعان جاعدايدا) تۇتۋ;
4.جىل ون ەكى اي ۇزدىكسىز ورازا ۇستاپ ٴجۇرۋ;
5.ايەلگە كۇيەۋىنىڭ رۇقساتىنسىز ٴناپىل ورازا تۇتۋ;
6.كەشكە اۋىز اشپاي، ەكىنشى كۇن ورازاسىن جالعاستىرىپ تۇتۋ.
وسىنىڭ نەگىزىندە، ەرەجەپ جانە شاعبان ايلارىندا ٴناپىل ورازا تۇتۋعا بولادى. الايدا، مۇنى مىندەت دەپ قاراستىرماعان ٴجون.



[1] مۋسليم، ٴابۋ داۋد، تيرميزي، يبن ماجاھ
[2] بۇحاري، مۋسليم
[3] احمەد
[4] بۇحاري

date04.05.2014readCount12204categoryورازاprintباسىپ شىعارۋ