عۇسىل قۇيىنىپ، دارەت العاندا پايعامبارىمىز قانشا سۋ قولدانعان؟
«دارەت الۋعا 1 ٴقاداح سۋ (1 فۋنت، شامامەن 450گ.) جەتەدى ەكەن، قالعانى ىسىراپ»  دەگەندى ارىپتەسىم ۇلكەن قاريالاردان ەستىپتى. شاريعاتىمىزدا دارەت پەن عۇسىل الۋ ٴۇشىن ارنايى سۋ مولشەرى (ليتر) بەلگىلەنگەن  بە؟ ەرنات تاۋكەبايەۆ

ۋاعالەيكۋماسسالام، ەرنات! عۇسىل قۇيىنۋ مەن دارەت الۋ كەزىندە قولداناتىن سۋدىڭ ريۋاياتتاردا كەلتىرىلگەن مولشەرلەرىن بىلاي تىزبەكتەسەك بولادى:

  1. فاراق – شامامەن سەگىز ليتر سۋ. ايشا انامىزدان كەلگەن ٴبىر حاديستە پايعامبارىمىزبەن بىرگە عۇسىل قۇيىناردا «فاراق» دەپ اتالاتىن ٴبىر ٴقاداح ىدىس سۋ قولدانعانىن ايتادى[1]. (سوندا ٴبىر ادامعا شامامەن ٴتورت ليتردەن كەلىپ تۇر)
  2. سا – شامامەن ٴتورت ليتر سۋ[2]. ساحابا ٴجابير يبن ابدۋللانىڭ ايتۋى بويىنشا، پايعامبارىمىزعا (شاشى قالىڭ بولا تۇرا) «ٴبىر سا (ٴتورت ليتر)» مولشەرىندەگى سۋ  عۇسىل قۇيىنۋىنا جەتەتىن[3].
  3. ٴمۇدد – شامامەن ٴبىر ليتر. ساحابا ٴاناس بىلاي دەيدى: «پايعامبارىمىز (س.ا.ۋ) ٴبىر سادان بەس ٴمۇدد مولشەرىنە دەيىن جۋاتىن نەمەسە جۋىناتىن. دارەت العان كەزدە ٴبىر ٴمۇدد سۋ قولداناتىن»[4].

وسىلاردى قورىتىندىلاي كەلە، پايعامبارىمىز عۇسىل قۇيىنعان كەزدە شامامەن 4-5 ليتر، ال دارەت العان كەزدە 1 ليتر سۋ جۇمساعاندىعىن اڭعارامىز. ايتسە دە، عۇسىلدا نەمەسە دارەت الاردا وسى مولشەردەن اۋىتقىماۋ كەرەك دەۋ قيىن. قاجەتتىلىگىنە قاراي، اتالمىش مولشەردەن اسىرۋىنا قۇقىلى.

دارەت الۋ كەزىندەگى سۋدىڭ ىسىراپتىعىنا توقتالار بولساق، دارەت الۋ بارىسىندا سۋدى قاجەتتى مولشەردەن تىس قولدانىپ، ىسىراپ ەتۋ – جەڭىل ماكرۇھ. بۇل جايىندا اللا ەلشىسى: «دارەتتى وزەننىڭ جاعاسىندا الساڭ دا، سۋدى ىسىراپ ەتپە»، – دەيدى.

دارەت الۋ كەزىندە جۋىلۋى كەرەك دەنە مۇشەلەرىن (بەت، قول ت.ب.) حاديستە كورسەتىلگەن مولشەردەن (ٴۇش رەت) ارتىق جۋۋ دا – ىسىراپ. الايدا، كەيدە دارەت الۋ بارىسىندا ارتىعىمەن تازالانۋدى قاجەت ەتۋى مۇمكىن، مۇنداي كەزدەردە جۋىلۋى كەرەك دەنە مۇشەلەرىن (بەت، قول ت.ب.) ارتىعىمەن جۋۋدىڭ ەش اعاتتىعى جوق دەيدى عالىمدارىمىز. سونداي-اق، قولدى قايتارا سۋلاۋ ارقىلى باسىنا بىرنەشە رەت ٴماسيح (سيپاۋ) تارتۋ دا ىسىراپقا جاتادى. ال قولدى قايتارا سۋلاماستان، ارتىعىمەن ٴماسيح تارتىپ جاتسا، ارتىق ەتپەيدى.[5]

[1]ساحيح بۋحاري: كيتابۋل عۋسل – №250  حاديس
[2]http://www.ilimdunyasi.com/sahih-i-muslim-muhtasari/boy-abdesti-alirken-kullanilacak-su-miktari/؟wap2
[3]ساحيح بۋحاري: كيتابۋل عۋسل – № 252 حاديست
[4]ساحيح بۋحاري: كيتابۋل ۋدزۋ – № 201 حاديس
[5]يبن ابيدين: راددۋل مۋحتار.
ابدۋسامات قاسىم
date04.12.2013readCount10377categoryعۇسىل-دارەتprintباسىپ شىعارۋ