قابىردە تۇنەۋگە بولا ما؟
اسسالاۋماعالەيكۋم! ۇلكەندەردەن «ەگەر دالادا اداسىپ قالساڭ، مولاعا بارىپ تۇنە» دەگەندى ەستيمىز. ٴبىراق، كەيبىر كىتاپتاردان مولانىڭ ٴىشىن جىندار پانالايدى دەگەندى وقىعان ەدىك. مولانىڭ ىشىنە تۇنەگەن جاعدايدا جىن-شايتاننىڭ ادامعا زيانى ٴتييۋى مۇمكىن بە؟ جالپى العاندا مولانىڭ باسىنا تۇنەۋگە بولا ما؟ ەرجان.

ۋاعالەيكۋمۋسسالام، ەرجان! قابىرگە بارۋعا، ونى زيارات ەتۋگە شاريعاتىمىزدا رۇقسات. سەبەبى، "ٴقابىردى زيارات ەتۋ ٴولىمدى ەسكە تۇسىرەدى" دەيدى پايعامبارىمىز (س.ا.ۋ)[1]. ٴبىراق، ٴقابىردى باسۋ، وعان وتىرۋ، دارەت سىندىرۋ جانە قابىردە ۇيىقتاۋ «ماكرۇھ» دەيدى عالىمدارىمىز [2]. بۇعان بايلانىستى ساحيح مۋسليمدە ريۋايات ەتىلگەن حاديستە پايعامبارىمىز (س.ا.ۋ): «الدەكىمنىڭ شوققا وتىرىپ، كيىمىن ورتەپ، تەرىسىن كۇيدىرىپ الۋى قابىرگە وتىرۋىنان اناعۇرلىم ابزال»[3]، – دەگەن. بۇل حاديس قابىردە ۇيىقتاۋدىڭ دا ماكرۇھ ەكەنىن مەڭزەپ تۇر. 

الايدا، ٴسىز ايتقانداي ايدالادا اداسىپ كەتكەن كىسىگە امالسىزدان مازارعا تۇنەۋىنە رۇقسات. بۇل جاعدايدا ىشىنە قۇران سۇرەلەرىن وقىپ جاتقانى ابزال. ويتكەنى، مازار جىن-شايتاننىڭ مەكەن ەتەتىن ورىندارىنىڭ ٴبىرى ەكەندىگى كىتاپتاردا ايتىلادى[4].

[1] مۇستادراك – 1430، 1431، 1433.
[2] بادايع – 2/359-بەت.
[3] مۋسليم، كيتابۋل جانايز، 971-حاديس.
[4] دوكتور ومار سۋلايمان ٴال-اشقار: عالامۋل جينني ٴۋاش شاياتىني.
ابدۋسامات قاسىم
date24.05.2013readCount11115categoryجانازاprintباسىپ شىعارۋ