«شەكەنىڭ» سۇيەگىن يتكە تاستاسا بولا ما؟
cالەمەتسىزدەر مە؟ شەكە بەرۋ – سوعىمنىڭ سۇرلەنە باستاعان ەتىن اسىپ، سوعىمعا سويىلعان مالدىڭ شەكەسىن ۇلكەندەرگە تارتاتىن ٴراسىم. نەگىزگى ماقسات – ٴولى ارۋاقتارعا قۇران باعىشتاۋ. وسى شەكەنى جەپ بولعاننان كەيىن، قالعان سۇيەگىن يتكە تاستاۋعا بولا ما؟ جەزقازعاندا تۇراتىن تۋعان-تۋىستارىمىز، «شەكەنى يتكە تاستامايدى، ونى جوعارى تەلەۆىشكانىڭ ۇستىنە تاستايمىز» دەيدى. سودان سۇراعىم كەلگەنى كىمدىكى دۇرىس؟ مۇقانوۆا الماگۇل.

راحمەت، سالەمەتپىز. شەكە بەرۋ ٴراسىمى – شاريعاتىمىزدا بەكىتىلمەگەن ٴراسىم. ول عۇرىپقا سۇيەنەدى. ۇلكەندەرگە قۇرمەت كورسەتۋ، وزگەنى تاماقتاندىرىپ، ساۋاپ جيناۋ جانە تۋىستىق قارىم-قاتىناستى بايلانىستىرىپ تۇرۋ سىندى يگى امالداردى توپتاعانى ٴۇشىن شاريعاتىمىز ول ٴراسىمدى جوققا شىعارمايدى. ال، ەگەر ول راسىمنەن بۇل يگىلىكتەر كوزدەلمەسە، سونىمەن قاتار ىسىراپشىلىققا يتەرمەلەسە، ادامداردىڭ اراسىن الاۋىزدىققا اپاراتىن بولسا، وندا شاريعاتىمىز وعان تىيىم سالادى. ارينە، امالدار نيەتكە قاراي بولماق...

وسىعان سۇيەنە ايتاتىنىمىز: شەكە بەرۋ ٴراسىمى شاريعاتىمىزدىڭ بۇيرىعى ەمەس. سول سەبەپتى دە وندا ناقتى كورسەتىلگەن شاريعي نورمالار جوق. الايدا، جالپى اس بەرۋگە بايلانىستى ورتاق نارسەلەر بار، ولار:

– ىسىراپشىلدىققا جول بەرمەۋ; اسىلعان استىڭ زايا كەتپەۋىنە، اشىپ، بۇزىلىپ كەتپەۋىنە كوڭىل ٴبولۋ، بارلىق اس ٴوز ورنىن تابۋى، ارتىلىپ قالسا، تاراتىپ بەرۋ ت.ب.

– شاماسىنا قاراۋ; ياعني وزىنە قيىندىق كەلتىرىپ، قارىزعا باتىپ، اس بەرمەۋى.

– ەگەر اس بەرۋدەن ساۋاپ جيناۋ ماقسات ەتىلسە، وندا بارىنشا كوپ ادامنىڭ (سونىمەن قاتار جانۋارلاردىڭ) قارىندارىن تويعىزۋ. سەبەبى، پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س) حاديسىندە:  «قايسى ٴبىر مۇسىلمان ادام ەگىن ەگىپ، اعاش وتىرعىزسا، ٴسويتىپ ودان قۇس، ادام نە جانۋار جەمىسىن جەيتىن بولسا، وندا وعان سول ارقىلى ساداقا جازىلادى»،[1] – دەلىنگەن. ەندەشە. استان قالعان سۇيەكپەن ٴيتتى نە باسقا دا جانۋارلاردى دا تويعىزساڭىز، وندا ٴتۇرعان ەش ابەستىك جوق.

سونىمەن قاتار، باقيلىق بولعان ادامعا قۇران باعىشتاۋ ەسىگى قاشاندا اشىق. ول ٴۇشىن بەلگىلى ٴبىر اس نەمەسە قانداي دا ٴبىر بەلگىلى راسىمدەر جاساۋ دا شارت ەمەس. قۇراندى كەز كەلگەن ساتتە وقىپ، كەز كەلگەن جاعدايدا دا باعىشتاي بەرسەڭىز بولادى.

 

ايبەك ٴابدىقادىر
muslim.kz سايتىنىڭ ٴدىني ساراپشىسى

[1] بۋحاري، مۋسليم.


date14.03.2018readCount1327categoryٴارتۇرلىprintباسىپ شىعارۋ