Есте сақтау қабілетін қайтіп жақсартуға болады?
سوڭعى كەزدەرى كوپ ادامنان ەستە ساقتاۋ قابىلەتىنىڭ ناشارلاپ كەتكەنىن ايتىپ، شاعىندانىپ جاتاتىن ٴجيى ەستيتىن بولدىق. ەستە ساقتاۋ قابىلەتىن جاقسارتۋ ٴۇشىن ادامدار، ايتەۋىر، ٴتۇرلى تاسىلدەر قولدانىپ جاتادى. جالپى، ەستە ساقتاۋ قابىلەتى نەدەن ناشارلايدى؟ يسلام ٴدىنى ادامنىڭ ەستە ساقتاۋ قابىلەتىنىڭ ناشارلاۋى كۇنا ىستەرگە بىلىققاننان دەپ ەسەپتەيدى. بۇعان فيقھ مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالاعان ۇلى يمام مۇحاممەد يبن ىدىرىس ٴاش-شافيعيدىڭ ٴومىرى مىسال بولا الادى. بىردە يمام ٴشافيعيدىڭ كوزى بوتەن ايەلدىڭ...
date29.04.2016readCount21232readmoreتولىعىراق
Ислам және медицина
مەديسينا تاريحىنىڭ ٴتۇپ-تامىرى 5000 جىل مەسوپوتاميا مەن مىسىر مادەنيەتتەرىنە دەيىن جالعاسادى. ەۋروپا ٴالى دامي قويماعان شاقتا يسلام الەمى عىلىم مەن ونەردە التىن داۋىرگە قول جەتكىزىپ، قىتاي مەن ٴۇندىستان، باتىستا ەۋروپامەن قارىم-قاتىناستا بولعان. اراب ٴتىلى كەڭ ايماقتا قولدانىسقا يە بولىپ، عىلىمنىڭ ورتاق تىلىنە اينالدى. مۇسىلمان عۇلامالار ماتەماتيكا، فيزيكا، استرونوميا، وپتيكا، حيميا، مەديسينا مەن ٴدارىحانالىق سالالاردا تاڭعالارلىق بيىك دەڭگەيگە جەتتى. حريستيان ٴدىنى العاشقىدا عىلىم مەن...
date08.04.2016readCount3010readmoreتولىعىراق
Хижама – мың бір дерттің дауасы
بۇگىنگى تاڭدا ٴبىرقاتار مەديسينالىق ينستيتۋتتار مەن عىلىمي ورتالىقتاردا حيجامانى حالىقتىق ەمدەۋ ٴادىسى رەتىندە زەرتتەۋدە. عالامتوردان دا بۇل عاجايىپ ەمدەۋ ٴتاسىلى جايلى ماعلۇماتتار كوپ. نازارلارىڭىزعا اراب ٴتىلدى يسلام سايتتارداعى حيجاما جايلى كولەمدى ماقالانىڭ ىقشامدالعان ٴتۇرىن ۇسىنامىز. ەمنىڭ ەڭ ۇزدىك ٴادىسى ٴاناس (ر.ا.) ريۋايات ەتكەن حاديستە: إنَّ أَمْثَلَ مَا تَدَاوَيْتُمْ به الحجامة «سەندەر ەمدىكتە قولدانعان ەڭ ۇزدىك ٴادىس – حيجاما»[1]، – دەپ ايتىلعان. ادام ازعاسىندا...
date21.10.2015readCount12586readmoreتولىعىراق
Ашық-шашық киіну қатерлі ісікке себеп
كوپتەگەن پسيحولوگ ماماندار ادامنىڭ كەمەلدىككە جەتۋ جولدارى بىرنەشە كەزەڭدەرگە بولىنەدى دەپ ەسەپتەيدى. ادام دامۋىنىڭ ٴاربىر كەزەڭىندە ناقتى قاجەتتىلىكتەر تۋىندايدى. ەگەر ٴسىز وسى قاجەتتىلىكتەردىڭ دۇرىس ورىندالۋىن قاداعالاماعان بولساڭىز، "جەكە تۇلعانىڭ دامۋىندا توقىراۋ بولادى"، ياعني، ادامنىڭ جەكە تۇلعاسى جەتىلمەيدى، ول بەلگىلى ٴبىر دامۋ ساتىسىندا "قاتىپ قالادى". ادام ٴوز قاجەتتىلىكتەرىن ادال جولمەن قاناعاتتاندىرا الماسا، وندا ول ٴومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن سونىڭ ورنىن تولتىرۋ ٴۇشىن ۇمتىلاتىن...
date20.08.2015readCount6546readmoreتولىعىراق
Сүннетпен емделу жолдары
پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س) مەديسيناسى نەمەسە يسلام مەديسيناسى – سۇننەت امالىمەن ەمدەلۋ، ياعني ارداقتى پايعامبارىمىز  مۇحاممەدتەن (س.ع.س) جەتكەن قۇران اياتتارى نەمەسە حاديستەرىنە سۇيەنە وتىرىپ ەم قابىلداۋ. ساحابالاردىڭ دەرتتەن ساۋىعۋ جايىندا قويعان ساۋالدارىنا پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س) قايتارعان جاۋابى ەمدەلۋگە جاتادى. يسلام مەديسيناسى ادام ومىرىندەگى ٴتاني قاجەتتىلىكتەرىنە قاتىستى تاماق، سۋسىن ٴىشۋ، مەكەن ەتۋ ورىنى، وتاۋ قۇرۋى ت.س.س. قامتيدى. پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) كورسەتىپ...
date26.11.2014readCount14232readmoreتولىعىراق
Екпе жасату керек пе, жоқ па?
- ەكپە جاساۋ قانشالىقتى پايدالى دەگەن سۇراق، قازىرگى تاڭدا ەڭ كوپ تالقىلانىپ جاتقان ماسەلە دەسەك تە بولادى. ەكپە جاساۋ دۇرىس ەمەس دەيتىندەردىڭ ٴبىراز بولىگى، بۇل قارسىلىعى شاريعاتپەن تىكەلەي قاتىسى بارىن ايتادى. سونداي قارسى تاراپتىڭ كوپ قولداناتىن ۇراندارىنىڭ ٴبىرى: - «يسلام ەكپە جاساتۋعا تيىم سالادى»، «ەكپە جاساتۋ - تاعدىرعا قارسى شىعۋ»، «ۆاكسيناسيا شايتاننىڭ ٴزارى» جانە ت.ب. ال، مەديسينا سالاسىنىڭ ماماندارى عىلىمي تاجىريبەلەرگە سۇيەنىپ، ەكپە جاساتۋ دۇرىس ٴارى قاجەتتى...
date20.06.2014readCount6430readmoreتولىعىراق
Трансплантация жасаудың үкімі
ترانسپلانتاسيا دەگەنىمىز – (لات. transplantatio – اۋىستىرىپ قوندىرۋ، سالۋ، وتىرعىزۋ) ادام مەن جانۋاردىڭ مۇشەلەرىن، تىندەرىن ٴبىر ورگانيزمنەن (دونوردىڭ) ەكىنشى ورگانيزمگە (رەسيپيەنتكە) اۋىستىرىپ، قوندىرۋ. جالپى تراسپلانتاسيا جاساۋ، ياعني ٴبىر ادامنىڭ (ٴتىرى  نەمەسە ٴولى) كەيبىر اعزالارىن ەكىنشى ٴبىر ادامعا اۋىستىرىپ، قوندىرۋعا رۇقسات ەتىلەدى. ٴبىراق بۇل امال ادامدى قورلامايتىن دارەجەدە بەلگىلى ٴبىر شارتتارى تولىق ورىندالۋى ٴتيىس. ترانسپلانتاسيا جاساۋدىڭ ٴجايىز ەكەنىنە مىنالار دالەل...
date03.06.2014readCount5258readmoreتولىعىراق
Құрма қандай дертке шипа?
قۇرما – ارابتاردىڭ كۇنكورىسىندە  ماڭىزدى ورىن الاتىن  ٴيىسى مۇلدەم بىلىنبەيتىن ٴبىراق  ٴدامى ٴتىل ۇيىرەتىن  ٴتاتتى جەمىس. بۇل جەمىس تاريحشىلاردىڭ ايتۋى بويىنشا، ادامزات تاريحىنىڭ  3500-4000 مىڭ جىل بۇرىن پايدا بولعان دەسەدى. قۇرمانىڭ 500-گە تارتا  ٴتۇرى سۋبتروپيكتىك جانە تروپيكتىك ايماقتاردا تارالعان. قۇران كارىمدە  دە قۇرما جايلى بىرنەشە جەردە باياندالعان: «كوكتەن سۋ تۇسىرگەن دە – اللا.  كەيىننەن سول ارقىلى ٴار ٴتۇرلى وسىمدىكتەر شىعاردىق. ول وسىمدىكتەن ٴبىر جاس...
date30.05.2014readCount13379readmoreتولىعىراق
Тыныс алудың хикметі
اعزامىزعا تىنىستاپ تۇرۋ تەتىگى ورناتىلعان. كۇندەلىكتى ومىردە «مەن ٴقازىر اۆتوبۋسقا وتىراتىن كەزدە تىنىس الۋدى ۇمىتىپ كەتپەيىنشى»، نەمەسە «جۇرەگىم توقتاپ قالماسىنشى» دەپ ٴار كەزدە جانىمىز مۇرىنىمىزدىڭ ۇشىنا كەلىپ، ۇرەيلى ويمەن جۇرەمىز بە؟ استە، ولاي ەمەس. بۇل اللانىڭ ادام بالاسىن ٴسۇيىپ جاراتقانىنا ايقىن دايەك بولسا كەرەك. ادامنىڭ تىنىس الۋى – اللانىڭ شەبەرلىگىمەن جاراتىلعان جۇيە. اللانىڭ ق ۇلى ەكەنىمىزدى وسى تىنىس الۋ جۇيەسىنە قاراپ تا بىلۋگە بولادى. تىنىس الۋ اۆتوماتتى...
date30.04.2014readCount4416readmoreتولىعىراق
Зәйтүн қандай жеміс?
ٴزايتۇن – كوپجىلدىق (1000-1500 ج.) جەمىس اعاشىنا جاتادى. وتە باياۋ وسەدى. بوتانيكالىق اتاۋى – olea europaea. نەگىزگى وتانى – سۋبتروپيكالىق بەلدەۋ. قازىرگى ۋاقىتتا ٴزايتۇن جەمىسىن ٴوندىرۋ جونىنەن العاشقى وندىققا مىنا مەملەكەتتەر كىرەدى: يسپانيا، يتاليا، گرەكيا، ٴتۇر­كيا، سيريا، ماروككو، تۋنيس، مىسىر، پورتۋگاليا جانە لي­ۆان. ٴبىر اعاش جىلىنا 30-35 كەلىدەي جەمىس بەرەدى. ۇنەمى جاسىل ٴتۇسىن ساقتايدى. دىڭگەگى جۋان. تامىرى ورتاشا العاندا نەبارى 80 سم تەرەڭدىككە دەيىن بوي تارتسا دا، جان-جاعىنا قاراي كەڭ...
date19.11.2012readCount10361readmoreتولىعىراق