Бисмилла − сөздің анасы, күллі сөздің данасы
بيسميللا − ٴار مۇسىلمان ٴۇشىن قاسيەتتى ٴسوزدىڭ ٴبىرى. ول «اللانىڭ اتىمەن» دەگەن ماعىنانى بىلدىرەدى. كۇندەلىكتى كەز كەلگەن يگى ٴىستى «بيسميللامەن» باستاۋ مۇسىلمانداردىڭ قانىنا ٴسىڭىستى جاقسى ادەت. «بيسميللا» ٴسوزى يسلام دىنىمەن تىعىز بايلانىستى. ويتكەنى، يسلامعا دەيىنگى اراب قاۋىمى ٴبىر ٴىستى باستاردا وزدەرى تابىناتىن پۇتتاردىڭ اتىن اۋىزعا الاتىن. لات، ٴمانات، ۇززا سول كەزدەگى ٴىرى پۇتتاردىڭ قاتارىندا بولعاندىقتان، قاراڭعى حالىق «بيسميللات» (لاتتىڭ اتىمەن)، بيسميلۇززا...
date15.04.2013readCount6136readmoreتولىعىراق
Қор болды да зор болды
«…ال­دىن­دا ٴتىسى اقسيعان، ۇزىن بوي­لى، قولىندا ۇزىن قارا پىشاعى بار قارا كىسى تۇر ەكەن. دالانىڭ جى­نى وسى عوي دەپ وي­لاي بەرىپ ەدى، اناۋ قاسىمعا ٴامىرلى دا­ۋ­ىس­پەن اقىرىپ: – ار­تىم­نان ەرىپ ٴجۇر، ٴالسىز دەنەڭنىڭ شار­شاپ تالعانىنا قاراما! اياعىڭا كىرگەن تىكەنگە، جىرعان تاسقا، قاراما! ٴولىپ قالساڭ دا ار­تىم­نان ەرىپ وتىر! – دەپ ٴجۇرىپ كەتتى. ٴالسىز جەتىم:– اعاتاي، جەتىممىن… – دەي بەرىپ ەدى، الاكوز قايتا جارق ەت­كەن­دە، ار­تى­نان جۇگىرىپ كەتتى. قاسىم...
date11.04.2013readCount3926readmoreتولىعىراق
Молда дүмше болса, қырық шайтан жабылып несі бар?
«ٴتارتىپسىز كىم؟ قوجا! وڭباعان كىم؟ قوجا!» دەگەندەي، جاسىراتىنى جوق بۇگىنگى قوعامدا «دۇمشە كىم؟ مولدا! ارامزا كىم؟ مولدا!» دەگەن سەكىلدى يمامداردىڭ يميدجىنە كىر كەلتىرەتىن، «مولدا» دەگەن ٴقادىرلى ۇعىمدى قور قىلاتىن تۇسىنىك كەزىپ ٴجۇر. مۇنداي تۇسىنىك كەيىنگى كەزدە عانا پايدا بولعان جوق، كەڭەس ۇكىمەتىنەن بەرى بار ەدى. جالپى، مولدالاردىڭ مۇنداي جاماناتقا قالاتىنداي نە جازىعى بار ەدى؟ «مەشكەي دەگەن جاقسى ات ەمەس» دەگەن سەكىلدى بۇگىندە ساناعا ابدەن ٴسىڭىپ قالعان تەرىس...
date10.04.2013readCount6835readmoreتولىعىراق
Сурет салу харам ба?
ارداقتى پايعامبارىمىز (س.ا.ۋ.) ٴبىرشاما حاديستەرىندە جاندى زاتتىڭ سۋرەتىن سالۋدى ۇناتپاعانى، ٴتىپتى كەيدە وعان قاتاڭ تىيىم سالعاندىعى ايتىلادى[1]. سوندىقتان، كوپشىلىگىمىزدىڭ «شاريعاتقا تەرىس ارەكەت ەمەس پە؟» دەپ سۋرەت سالۋعا كۇمانمەن قاراۋىمىز زاڭدى. الايدا، سۋرەت ونەرى دامىپ، قوعامنىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالعان بۇگىنگى تاڭدا سۋرەتكە بايلانىستى ايتىلعان حاديستەردىڭ ماقسات-مۇراتى نە، شىنىمەن-اق حارام با، الدە باسقا دا ۇكىمدەرى بار ما دەپ تەرەڭ ۇڭىلگىسى كەلەتىندەر دە جوق ەمەس. بۇگىنگى...
date08.04.2013readCount16479readmoreتولىعىراق
Мемлекеттен бөлек болғанымен, қоғамнан бөлек емес...
ٴدىن ادامزاتپەن بايلانىستى رۋحاني جانە الەۋمەتتىك قۇبىلىس بولعاندىقتان ۇلتتىق مادەنيەتپەن جانە ۇلتتىق بولمىسپەن بايلانىستى. ٴدىن الەۋمەتتىك-مادەني بايلانىستاردى جانە دۇنيەتانىمدىق ۇستانىمداردى ايقىندايتىن بولعاندىقتان قازىرگى الەمدەگى ٴدىنتانۋلىق جانە الەۋمەتتانۋلىق تەوريالاردا ٴدىن قوعامنىڭ تۇراقتىلىعىنا ىقپالداستىق بەرۋشى فاكتور رەتىندە قاراستىرىلادى. قازىرگى تاڭدا قوعامدىق ومىردە دىنگە دەگەن قىزىعۋشىلىق ارتىپ تۇرعان ۋاقىتتا ٴدىننىڭ قوعام ومىرىندەگى ورنىن زەردەلەۋ ٴۇشىن...
date08.04.2013readCount5584readmoreتولىعىراق
Уақытша некелесуге рұқсат па?
شاريعات زاڭى بويىنشا ەكى جاستىڭ ۋاقىتشا نەكە قييۋلارىنا تىيىم سالىنادى. نەكەنى ەشقاشان ۋاقىتپەن شەكتەۋگە بولمايدى. ۋاقىتشا نەكەلەسۋ دەگەنىمىز «ناكاحۋ مۋتعا» قازاقشا ماعىناسى – ۋاقىتشا راقاتتانۋ ٴۇشىن قيىلاتىن نەكە دەگەندى بىلدىرەدى. «ناكاحۋ مۋتعاعا» يسلامنىڭ العاشقى جىلدارىندا رۇقسات ەتىلگەن. ٴبىراق «ناكاحۋ مۋتعا» حايبار سوعىسى بولعان جىلى حارام ەتىلدى دە مەككە قالاسى مۇسىلمانداردىڭ قولىنا وتكەندە رۇقسات ەتىلدى. "حاججاتۋل ۋيداع» پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) سوڭعى...
date04.04.2013readCount4958readmoreتولىعىراق
Хикмет не, хәкім кім?
ٴيىسى مۇسىلمانعا ٴمالىم جاراتۋشى يەمىزدىڭ كوركەم ەسىمدەرىنىڭ ٴبىرى – حاكيم. تولىق حيكمەت يەسى اللاھ ەكەنى تالاسسىز، دەگەنمەن ەل ىشىندە تەرەڭ تۇسىنىككە يە بولعان قاراپايىم ادامدى دا حاكىم دەپ جاتامىز. مۇسىلماندار ٴپالساپا عىلىمىن «حيكمەت ٴىلىمى» دەپ اتاعان. قۇراننىڭ «لۇقمان» سۇرەسىندە لۇقپان حاكىمنىڭ دانالىق سوزدەرى كەلتىرىلگەن. سونىمەن حيكمەت دەگەن نە، حاكىم دەپ كىمدى ايتامىز؟ حيكمەت – كەڭ ۇعىمدى بىلدىرەتىن سوزدەردىڭ ٴبىرى. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، حيكمەت ٴسوزى قۇراندا 4...
date03.04.2013readCount10001readmoreتولىعىراق
Бас мүфтидің бір күні (жолжазба)
ٴدىن وكىلدەرىنىڭ جالاڭ جارناما مەن ارزان ابىرويعا قىزىقپاي، يگى جۇمىستاردى جالپاق جۇرتقا جاريا قىلماي، جاسىرىن تۇردە جۇزەگە اسىراتىن ۇستانىمى بار. نەگە؟ ويتكەنى، رياسىز جاسالعان قۇپيا قۇلشىلىق پەن ىزگى امالدىڭ ساۋابى مول. پايعامبار (س.ع.س.) حاديسىندە: «وڭ قولىڭ بەرگەن ساداقانى سول قولىڭ كورمەسىن»، – دەگەن. ٴدىن جاناشىرلارىنىڭ ٴحاديستى باسشىلىققا الىپ، كوزبوياۋشىلىققا جول بەرمەۋىنىڭ سىرى وسى. دەسە دە، بىرەۋدىڭ بويىنداعى جاقسى قاسيەتتەر اينالاداعى ادامداردىڭ مىنەز-قۇلقىنا وڭ اسەر...
date02.04.2013readCount4316readmoreتولىعىراق
Неге аз?
پايعامبارىمىز مۇحاممەد (س.ع.س.): «راسىندا اللا تاعالا دۇنيەنى سۇيگەن پەندەسىنە دە، سۇيمەگەن پەندەسىنە دە بەرەدى. ال، يماندى تەك سۇيگەن پەندەسىنە عانا بەرەدى»، – دەگەن. سول سەبەپتەن دە اتا-بابالارىمىز: «يمانى كەتكەننىڭ جيعانى كەتەدى»، «يماندىلىق – باقىتتىڭ شىڭى، يمانسىزدىق – ەكى دۇنيەنىڭ مۇڭى» دەپ يماندىلىققا ەرەكشە ٴمان بەرىپ وتىرعان. ال حاكيم اباي: ٴمۇمىن بولساڭ اۋەلى يماندى بول،پەندەگە يمان ٴوزى اشادى جول!شىن يلان دا، تازا ويلا ٴبىر يماندى،مۇنافىق ناماز قىلماپ پا،...
date01.04.2013readCount5602readmoreتولىعىراق
"Адамзаттың бәрін сүй бауырым деп..."
ٴبىر انا، ٴبىر اتادان تۋىلىپ، ٴبىر شاڭىراقتىڭ استىندا ەر جەتىپ، بوي جەتكەن ادامداردى بىر-بىرىنە باۋىر دەپ اتايمىز. الايدا «باۋىر»، «باۋىرماشىلدىق» دەگەن ۇعىمداردىڭ اياسىن تەك قاندىق تۋىستىقپەن نەمەسە ٴبىر ۇيدە ٴومىر سۇرۋمەن عانا شەكتەۋ دۇرىس ەمەس. ويتكەنى، اقيقات ٴدىنىمىز تەك ٴبىر اتانىڭ پەرزەنتتەرىن ەمەس، بۇكىل مۇسىلمان اتاۋلىنى بىر-بىرىنە باۋىر ەكەندىگىن ناسيحاتتايدى. قاسيەتتى قۇران كارىمدە: «شىن مانىندە، مۇمىندەر بىر-بىرىنە باۋىر. سوندىقتان تۋىستارىڭنىڭ اراسىن جاراستىرىڭدار...
date28.03.2013readCount26252readmoreتولىعىراق