رايان قاقپاسىنا ادىمدا!

رامازان – مۇمكىندىكتەر مەن ولجالار ايى. ادامنىڭ تاۋبەسىنە كەلىپ، كۇنالارى ٴۇشىن كەشىرىم تىلەيتىن جانە جاراتقاننىڭ پەندەسىنە جىبەرەتىن ساۋابىن، بەرەكەتىن، راقىمەتى مەن سىيلىقتارىن ولجالاۋ ايى. اللا ەلشىسى (س.ع.س.): «رامازان كىرىپ، سوسىن شىعىپ كەتكەندە كۇناسى كەشىرىلمەگەن ادامنىڭ سورى قۇرىسىن»،[1] – دەگەن. رامازاندا ادامعا اللا تاعالا تاراپىنان باسقا ايلاردا بەرىلمەيتىن جاقسىلىقتار ازىرلەنەدى. سول جاقسىلىقتان قۇر قالعان ادام وزىنە-وزى دۇشپاندىق ەتكەنى. ول – راسىمەن-اق، شىعىنعا ۇشىراۋشى. ٴابۋ ھۋرايرا (ر.ا.): «ناماز بەن نامازدىڭ، جۇما مەن كەلەسى جۇمانىڭ، رامازان مەن كەلەسى رامازاننىڭ اراسىنداعى (كىشى كۇنالار) كەشىرىلەدى. ەگەر ۇلكەن كۇنالاردان ساقتانسا»،[2] – دەگەن حاديس ريۋايات ەتكەن.

رامازاننىڭ العاشقى كەشى

قۇتتى ايدىڭ كەشى كىرىسىمەن-اق، مۇسىلماندارعا جاقسىلىقتارى توگىلە باستايدى. اللا ەلشىسى (س.ع.س.): «رامازان ايىنىڭ اۋەلگى كەشى كىرگەندە شايتاندار مەن جىننىڭ كاپىرلەرى شىنجىرلانادى. توزاق قاقپالارى جابىلىپ، ەشبىر قاقپا اشىلمايدى. ال، ٴجاننات قاقپالارى اشىلىپ، ەشبىرى جابىلمايدى. ٴبىر پەرىشتە جار سالىپ: «ەي، جاقسىلىق ىزدەۋشى، مۇندا كەل. ەي، جاماندىق قالاۋشى، دوعار. اللا توزاقتان بوساتاتىن قۇلدارى بولادى، وسىلايشا ٴار كەشى (جالعاسادى)[3]»، – دەپ سۇيىنشىلەگەن. باسقا ٴبىر ريۋاياتتا: «بۇل ايدا اللانىڭ مىڭ ايدان قايىرلى ٴتۇنى بار. كىمدە-كىم ول ٴتۇننىڭ جاقسىلىعىنان ماقۇرىم قالسا، جاقسىلىق اتاۋىنان ماقۇرىم قالادى»،[4] – دەلىنگەن.

مىنە، بۇل ايدىڭ باسى وسىلاي باستالادى. رامازاننىڭ جاقسىلىعى مەن بەرەكەتى وسىلايشا مۇسىلماندارعا جاۋا بەرمەك.

ورازانىڭ ٴمانى نەدە؟

رامازان ورازاسى – جاراتقاننىڭ پەندەلەرگە پارىزى. ەشبىر تالقىلاۋسىز ورىندالاتىن ٴيلاھي ٴامىر. دەگەنمەن، ونىڭ سىرى مەن ٴمانى قۇراندا باياندالعان. قۇران كارىمدە: « ەي، يمان ەتكەندەر! تاقۋالىق ەتۋلەرىڭ (اللانىڭ قاھارىنان قورقىپ، ساقتانۋشىلار) ٴۇشىن سەندەردەن بۇرىن وتكەندەرگە پارىز ەتىلگەندەي، سەندەرگە دە ورازا پارىز ەتىلدى»،[5] – دەپ ٴامىر ەتىلگەن.

دەمەك، ورازانىڭ ٴمانى – جۇرەكتى تاقۋالىققا دايىنداۋ. ورازانىڭ پارىز بولۋىنىڭ ەڭ ماڭىزدى سەبەبى – پەندەنىڭ اللاعا دەگەن تاقۋالىعىن قالىپتاستىرۋ جانە كۇشەيتۋ. ورازا – ادام بويىنداعى ەرىك پەن قالاۋدى رەتتەپ، مىنەز-قۇلقىن تۇزەتۋدەگى ەڭ ۇلكەن تاربيەشى.

تاقۋالىققا قول جەتكىزۋ ٴۇشىن ادام وي-ساناسىنا شابۋىل جاسالاتىن بارلىق ساڭىلاۋلاردى بىتەۋى قاجەت. حاديستە: «كىمدە-كىم جامان سوزدەن جانە ىستەن ٴوزىن تىيماسا، تاماق پەن سۋسىننان تىيىلعانى اللاعا كەرەك ەمەس»،[6] – دەپ ايتىلعانداي، جامان وي، ٴسوز جانە ىس-ارەكەتتىڭ جولىن بوگەمەي، تاقۋالىق تابۋ مۇمكىن ەمەس.

اسپاننان جاۋعان سىيلىقتار

1. كۇنالاردىڭ كەشىرىلۋى: «كىمدە-كىم اللاعا يمان ەتىپ، ساۋابىن ودان ٴۇمىت ەتىپ رامازاندا ورازا تۇتسا، اۋەلگى كۇنالارى كەشىرىلەدى».[7]

2. توزاقتان قۇتىلۋ. «اللانىڭ توزاقتان ازات ەتىلەتىن پەندەلەرى بولادى. بۇل ٴار تۇندە جالعاسادى».[8]

3. قايتارىلمايتىن دۇعا. پايعامبارىمىز (س.ع.س.): «ٴۇش ادامنىڭ دۇعا كەرى قايتارىلمايدى: ٴادىل باسشى، ورازاسىن اشقانعا دەيىن اۋزى بەرىك ادامنىڭ جانە ز ۇلىمدىق كورگەننىڭ».[9]

4. ورازا تۇتۋشىعا پەرىشتەلەر دۇعا ەتۋمەن بولادى

5. ەڭ قايىرلى ٴتۇنى بار اي. قۇران كارىمدە: «ٴقادىر ٴتۇنى – مىڭ ايدان قايىرلى»،[10] – دەپ باياندالعان.

6. ورازا تۇتۋشىعا ساۋابىن جاراتۋشىنىڭ ٴوزى بەرەدى. حاديستە: «ساۋاپ وننان باستاپ جەتى جۇزگە دەيىن ەسەلەنىپ بەرىلەدى. ال، ورازا ودان بولەك. ورازا مەن ٴۇشىن، ونىڭ ساۋابىن ٴوزىم بەرەمىن...»،[11] – دەلىنگەن.

رامازاندا پەندەگە اسپاننان نوسەرشە جاۋاتىن جاقسىلىقتار تەك بۇنىمەن شەكتەلمەيدى. بۇل تەك سول ەسەپسىز جاقسىلىقتىڭ ٴبىر لەگى عانا.

قاي قاقپادان كىرەسىڭ؟

ٴجانناتتىڭ سەگىز قاقپاسى بار. ال، جاقسىلىققا الىپ بارۋشى قاقپالار كوپ-اق. سەن قاي قاقپانى قاقپاقسىڭ؟ اللا ەلشىسى (س.ع.س.) ٴاربىر امالدىڭ وزىنە ٴتان ٴجانناتتا قاقپاسى بار ەكەندىگىن سۇيىنشىلەپ: «كىمدە-كىم كوپ امال جاساسا، ول ٴجاننات قاقپالارى جاعىنان: «ەي، اللانىڭ ق ۇلى! مىناۋ قاقپا قايىرلى»، – دەگەن شاقىرۋ ەستيدى. كىمدە-كىم ناماز وقۋشىلاردان بولسا – ناماز قاقپاسىنا، جيھاد ەتۋشىلەردەن بولسا – جيھاد قاقپاسىنا، ورازا تۇتۋشىلاردان بولسا – رايان قاقپاسىنا، ساداق بەرۋشىلەردەن بولسا – ساداقا قاقپاسىنا شاقىرىلادى...»،[12] – دەگەن.

ەندەشە، مۇسىلمان بالاسىنا بەرىلگەن ەرەكشە نىعمەت – وتىز كۇن ورازانى اللا تاعالا ٴامىر ەتكەندەي، اس پەن سۋدان، ٴناپسى قالاۋلارىنان تىيىلىپ، قۇلشىلىقپەن وتكىزۋگە تىرىسايىق!



[1] تيرميزي.
[2] مۋسليم.
[3] تيرميزي.
[4] احمەد.
[5] «باقارا» سۇرەسى، 183-ايات
[6] ٴابۋ ٴداۋىد.
[7] بۇحاري، مۋسليم.
[8] بۇحاري.
[9] تيرميزي.
[10] «ٴقادىر» سۇرەسى، 3-ايات.
[11] تارعيب ٴۋا تارھيب.
[12] بۇحاري، مۋسليم.

 
ەربول ابدۋاحيت ۇلى
date20.06.2015readCount5135printباسىپ شىعارۋ