قمدب 2014: ەلەۋلى ٴىس-شارالار ەسەبى

باس ٴمۇفتي ەرجان قاجى مالعاجى ۇلى حازرەت ەل اۋماعىنداعى ٴدىني قىزمەت پەن ٴدىني ساۋاتتىلىقتى ارتتىرۋ ماقساتىندا 2014 جىلى ناقتى باسىمدىق بەرىلەتىن باعىتتاردى ايقىنداپ بەردى. بولاشاققا باعدار رەتىندە ٴدىني باسقارمانىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى دامۋ تۇجىرىمداماسى قابىلداندى. ٴار ٴبولىم تاپسىرمانى جۇزەگە اسىرۋ جولىندا ارنايى ستراتەگيالىق دامۋ باعدارلامالارى ازىرلەنىپ، جوسپار جاسالدى. قىزمەت ساپالى بولۋ ٴۇشىن ٴار باعىتقا ارنايى جوبالار قۇرىلدى. سونداي-اق، ٴدىني قىزمەتكەرلەردىڭ قىزمەتىن 4 باعىتقا توعىستىرىپ، جۇيەلى ەسەپ بەرۋ تەتىگىن جاسادى. ەندەشە، قازاقستان مۇسىلماندارى ٴدىني باسقارماسىنىڭ 2014 جىلى اتقارعان ٴىس-شارالارىنىڭ قىسقاشا ەەبىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىز. 

باس ٴمۇفتي 2014 جىلدى قازاقستان مۇسىلماندارى ٴدىني باسقارماسىنىڭ قىزمەتى اياسىندا «ٴدىن مەن ٴداستۇر» جىلى دەپ جاريالادى. اتقارىلاتىن بارلىق ٴىس-شارالاردا ٴدىن مەن ٴداستۇردىڭ ساباقتاستىعىن ايشىقتاۋعا باعىتتادى. ەل اۋماعىندا قاسيەتتى قۇربان ايت جانە ورازا ايت، ٴماۋلىت مەرەكەسى سەكىلدى مۇسىلمان مەيرامدارى ۇلتتىق ناقىشتا تويلاندى. مەشىت اۋلالارىنا كيىز ۇيلەر تىگىلىپ، ۇلتتىق ويىندار ۇيىمداستىرىلدى. استانا قالاسىندا ۇلتتىق ناقىشتا «قۇربان ايت – قۇتتى مەرەكە» اتتى مەرەكەلىك كەش وتكىزىلسە، الماتى قالاسىندا جاستار اراسىندا رەسپۋبليكالىق قازاقشا كۇرەستەن جارىس ٴوتتى. بارلىق وبلىس، قالا، اۋدانداردا «ٴدىن مەن ٴداستۇر» تاقىرىبىندا 50-گە جۋىق دوڭگەلەك ۇستەلدەر، كونفەرەنسيالار، سەمينارلار ۇيىمداستىرىلدى. 

پايعامبارىمىزدىڭ تۋعان ايى – ٴماۋلىت مەرەكەسى ٴبىر اي ىشىندە وبلىس، قالا، اۋدان كولەمىندە مەرەكەلىك دەڭگەيدە 2448 رەت اتالىپ ٴوتتى. سونداي-اق، قاسيەتتى رامازان ايىندا  480 رۋحاني ٴىس-شارالار وتكىزىلدى.

 

رەسپۋبليكا كولەمىندە 2 460 مەشىت بولسا، وسى جىلى تاعى دا 28 مەشىت اشىلدى. سونداي-اق، جاڭادان سالىناتىن 70 مەشىتكە باس ٴمۇفتيدىڭ رۇقساتى بەرىلدى.

 

  

باس ٴمۇفتي ەرجان قاجى مالعاجى ۇلىنىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان اتتەستاسيالىق كوميسسيا مۇشەلەرى الماتى قالاسى، الماتى وبلىسى، جامبىل، قىزىلوردا وبلىسى، وسكەمەن،  سەمەي، تالدىقورعان وڭىرلەرىنە قاراستى 1 031 يمام-مولدا، ازانشىلاردى اتتەستاسيادان وتكىزدى.

 

ناتيجەسىندە، 2013 جىلمەن سالىستىرعاندا بيىل ٴدىني قىزمەتكەرلەر سانى 17،7 پايىزعا ارتىپ، باس ٴمۇفتيدىڭ بۇيرىعىمەن رەسپۋبليكا مەشىتتەرىندە قىزمەتكە قابىلدانعان ٴدىني ماماندار سانى 3 967 ادامعا جەتتى.

قازاقستان مۇسىلماندارى ٴدىني باسقارماسىنىڭ قىزمەتىن جانداندىرۋ ماقساتىندا «حالال ونىمدەردى ستاندارتتاۋ» ٴبولىمى مەن «جاستار ٴىسى» ٴبولىمى اشىلدى.

ٴدىني باسقارما رۇقسات ەتكەن 20 قاجىلىق كومپانيالارىمەن 5 000-عا جۋىق وتانداسىمىز قاجىلىق پارىزىن وتەدى. ولارعا قازاقستان قاجىلىق ميسسياسىسىنا مۇشە 55 ادام قىزمەت كورسەتتى. 

ٴىى يدەولوگيالىق جۇمىستار 

2014 جىلى قمدب ۋاعىز-ناسيحات ٴبولىمى ٴوز جۇمىسىن كەشەندى تۇردە اتقاردى. ەلىمىزدەگى ۋاعىز-ناسيحات جۇمىستارىن وڭتايلاندىرۋ ماقساتىندا اۋقىمدى شارالار ۇيىمداستىرىلدى. جىل باسىنان بەرى قۇرامىندا ٴدىن عالىمدارى، پسيحولوگ، زاڭگەر، الەۋمەتتانۋشى، ٴدىنتانۋشى ماماندارى بار بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ توبى وڭىرلەردەگى يمام-مولدالاردىڭ ۋاعىز ايتۋ تاجىريبەسىن ارتتىرىپ، ٴبىلىمىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان 7-10 كۇندىك، 1 ايلىق سەمينارلار 120 رەت ۇيىمداستىردى. وتكىزىلگەن سەمينار بارىسىندا قمدب-نىڭ 2 404 يمامىنا «اقيدا»، «فيقھ»، «حاديس»، «ٴمازھاب تاريحى»، «يسلام تاريحى»، «يسلام ادەبى»، «تەرىس اعىمدار»، «شەشەندىك ونەر»، «قۇران ٴىلىمى»، «مەنەدجمەنت»، «كونستيتۋسيا جانە قازاقستاننىڭ الەمدىك تاجىريبەسى»، «قازاقستانداعى ساياسي جۇيە»، «ٴدىن جانە اتا زاڭ»، «ٴدىن جانە قوعام»، «ريتوريكا»، «ينفورماتيكا» پاندەرى بويىنشا 4 320 ساعات ٴدارىس جۇرگىزدى.

ەلدەگى ٴدىني احۋالدى جاقسارتۋ ماقساتىندا قازاقستان مۇسىلماندارى ٴدىني باسقارما جانىنان ارنايى قۇرىلعان رەسپۋبليكالىق اقپاراتتىق-ناسيحات توپتارىنىڭ (رانت) مۇشەلەرى حالىق اراسىندا بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزۋدە. اتاپ ايتقاندا، 2014 جىلى قالا، اۋدان-اۋىلداردى قوسقاندا بارلىعى 1 339 مەكەمەدە وتكەن كەزدەسۋلەردە 234 315-گە جۋىق ادامدى ٴدىني اقپاراتپەن قامتىدى.

وبلىستارداعى ٴدىني قىزمەتكەرلەر ساپىنان دا جەرگىلىكتى اقپاراتتىق-ناسيحات توپتارى (جانت) جاساقتالدى. 264 بىلىكتى يمامنىڭ باسىن قۇرايتىن 78 توپ مۇشەلەرى وقۋ ورىندارىندا، تۇزەۋ مەكەمەلەرىندە، اكىمشىلىكتەر مەن مادەنيەت وشاقتارىندا، بالالار جانە قارتتار ۇيلەرى سەكىلدى مەكەمەلەردە 356 620 كەزدەسۋ وتكىزىپ، ٴدىن جايىنداعى حالىقتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرىپ، 1 168 005 ادامدى اقپاراتتاندىردى.

قمدب-نىڭ ونلاين ٴدارىسى استانا قالاسىنان ەلىمىز بويىنشا 199 نۇكتەدە تارالىپ، وعان 99 747 تىڭداۋشى قاتىستى.

اتىراۋ، ماڭعىستاۋ، اقتوبە، وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا جۋرناليستەرگە «ٴدىني تاقىرىپتا ماقالا جازۋدىڭ ادىس-تاسىلدەرى» تاقىرىبىندا ترەنينگ وتكىزىلدى. وعان 100-گە جۋىق جۋرناليست قاتىسىپ، سەرتيفيكات الدى.

ٴدىن قىزمەتكەرلەرى عىلىمي ەڭبەك جازۋمەن دە اينالىسىپ كەلەدى. اتاپ ايتار بولساق، «ٴدىن مەن ٴداستۇر»، «تانىم تۇعىرى»، «عيبراتناما»، «مۇباراك رامازان»، «تراديسيا ي رەليگيا»، «قازاقشا قۇران سوزبە-سوز اۋدارماسى»، «اق نەكە»، «قازاق مادەنيەتى جانە يسلام قۇندىلىقتارى»، «جانۇيا جاراسىمى»، «يسلامداعى وتباسى»، «ەل بولام دەسەڭ، بەسىگىڭدى تۇزە»، «ٴپاتۋالار»، «ٴتاپسىر تۇنىعى»، اتتى سىندى كىتاپتار جارىق كوردى.

ٴىىى جاستارمەن جۇمىس

قازاقستان مۇسىلماندارى ٴدىني باسقارماسى جاستارعا دۇرىس ٴدىني اقپارات جەتكىزۋگە ۇلكەن ٴمان بەرىپ كەلەدى. سوندىقتان دا ٴدىني باسقارما جانىنان ولارمەن تىعىز جۇمىس جاسايتىن «جاستار» ٴبولىمىن اشتى. اتالمىش ٴبولىم جاس بۋىن وكىلدەرى اراسىندا «ٴتانى ساۋدىڭ – جانى ساۋ»، «وز-وزىڭە قول سالۋ – تىعىرىقتان شىعار جول ەمەس»،  « ۇلىق بولساڭ، كىشىك بول!»، «كىتاپ – ٴبىلىم بۇلاعى»، «جاستار جانە ٴدىن»، «ٴبىلىمدى جاستار – ەلىمىزدىڭ بولاشاعى»، «يسلام جانە وتباسى»، ت.ب. تاقىرىپتاردا تۇسىندىرمە، ۋاعىز-ناسيحات جۇمىستارىن جۇرگىزدى. ٴباسپاسوز بەتتەرىندە جاستارعا ارنالعان تاقىرىپتار توڭىرەگىندە 425 ماقالا جاريالاندى. ەل بولاشاعى جاستار اراسىندا 1210 رەت كەزدەسۋلەر، سەمينارلار، كونفەرەنسيالار، دوڭگەلەك ۇستەلدەر ۇيىمداستىرىلدى.

 

سونىمەن قاتار جاستار ۇيىمدارىمەن بىرلەسە 255-كە جۋىق قايىرىمدىلىق، سپورتتىق جانە سەنبىلىك شارالار اتقارىلدى. مۇنداي قوعامدىق ٴىس-شارالارعا 196 514 جاس بۋىن وكىلدەرى تارتىلعان. ستۋدەنتتەر اراسىندا وتكىزىلگەن «ٴبىز تازا قالانى قولدايمىز» اتتى سەنبىلىك اكسيا اياسىندا 20 000-عا جۋىق كوشەت اعاشتارى وتىرعىزىلدى.

ٴىv باق جۇمىستارى

قازاقستان مۇسىلماندارى ٴدىني باسقارماسىنىڭ وڭىرلەردەگى قىزمەتكەرلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا، ٴتۇرلى فورماتتاعى حابارلارعا 2 218 رەت سۇقبات بەرىلىپ، 6 624 تانىمدىق ماقالا جارىق كوردى.

  

قمدب-نىڭ رەسمي muftyat.kz جانە وبلىستاعى مەشىت سايتتارىندا ٴارتۇرلى تاقىرىپتا 3752 ماقالا، 10 699 جاڭالىق جاريالاندى. مۋلتيمەديالىق كونتەنت بويىنشا 118 فوتورەپورتاج، 863 اۋديو جانە 2233 بەينەمەتاريالدار جاسالدى. ٴبىر عانا muftyat.kz سايتىنا كەلىپ تۇسكەن 3 163 ساۋالعا جاۋاپ بەرىلدى. اتالمىش ساۋالداردىڭ ىشىندەگى ماڭىزدى دەگەن 760 ساۋالى مەن تاڭدامالى جاۋابى سايتقا جاريالاندى.

muftyat.kz سايتىنىڭ «بەينە» بولىمىنەن جاڭادان «دارىستەر»، «باس ٴمۇفتيدىڭ ۋاعىزدارى»، «يسلام اقيقاتى»، «عيبراتناما»، «تاريح جانە تۇلعا»، «فيلمدەر»، «hikmettv» ايدارلار اشىلىپ، اۋديو ٴبولىمى «دارىستەر»، «ابايدىڭ قارا سوزدەرى»، «كۇي» جانە «تەرمە» ايدارلارىمەن تولىقتى. كىتاپحانا بولىمىنە فلەش فورماتىندا 8 كىتاپ سالىندى. سونداي-اق، azan.kz  جانە hibatulla.kz سايتتارىنىڭ ٴموبيلدى نۇسقاسى، muslim.kz سايتىندا قۇلاعى ەستىمەيتىندەرگە ارنايى ٴبولىم ىسكە قوسىلدى.

سونداي-اق قمدب جانىنان اشىلعان «حيكمەت» تەلەراديوستۋدياسىنان «ٴدىن مەن ٴداستۇر» كىتابىنىڭ اۋديو نۇسقاسى «اق باتا»، «شەشەندىك سوزدەر»، «بۇگىنگى سۇحبات»، «حالىق دانالىعى»، «بالالارعا بازارلىق»، «يمان شۋاعى»، «قۇلشىلىق قاعيدالارى»، «مۇسىلمان ايەلدىڭ جەكە تۇلعاسى»، «حاديستەن ٴتالىم» سىندى ت.ب. 20-دان استام تەلەباعدارلامالار ازىرلەنىپ، 8550-گە جۋىق اۋديو-ۆيدەو ديسكىلەر حالىققا تەگىن تاراتىلدى.  

سونىمەن قاتار، ٴدىني باسقارما سايتىندا «ٴدىن مەن ٴداستۇر» جىلىنا وراي، قازاقستان مۇسىلماندارى ٴدىني باسقارماسىنا قاراستى وڭىرلەردەگى سايتتاردا ٴتۇرلى شىعارماشىلىق بايقاۋلار ۇيىمداستىرىلدى.

v وقۋ-اعارتۋ جۇمىستارى

وقۋ-اعارتۋ سالاسىن دامىتۋ ماقساتىندا تۇركيا، ەگيپەت، يوردانيا، مالايزيا، رەسەي، تاتارستان سىندى مۇسىلمان مەملەكەتتەرىنىڭ ىرگەلى وقۋ ورىندارىمەن ٴوزارا كەلىسىم مەن ىنتىماقتاستىق باعىتىندا تاجىريبە الماسۋلار وتكىزىلىپ، ورتاق مەموراندۋمدارعا قول قويىلدى.

سولاردىڭ ٴبىرىن اتار بولساق، مىسىرداعى «ٴال-ازھار» ۋنيۆەرسيتەتىمەن جاسالعان ىنتىماقتاستىق مەموراندۋمىنىڭ ناتيجەسىندە ٴدىني باسقارمانىڭ رۇقساتناما قاعازىنسىز قازاقستان ازاماتتارى «ٴال-ازھار» ۋنيۆەرسيتەتىنە وقۋعا قابىلدانبايتىن بولىپ كەلىسىلدى. بۇل ٴوز كەزەگىندە شەتەلدە وقىپ جاتقان ستۋدەنتتەرىمىزدىڭ ٴداستۇرلى باعىت بويىنشا ٴبىلىم الۋىن قاداعالاۋعا مۇمكىندىك جاسايدى.

ساۋاتتى ٴدىني مامان دايارلاۋ ٴىسى ٴدىني باسقارمانىڭ كۇن تارتىبىندە تۇرعان كەزەك كۇتتىرمەس ماسەلە. وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ ٴۇشىن بيىل «نۇر مۇباراك» يسلام مادەنيەتى ۋنيۆەرسيتەتىنە مەملەكەت تاراپىنان 154 گرانت ٴبولىنىپ، وسف جىلى 637 ستۋدەنت ٴبىلىم الىپ جاتسا، ونىڭ 487 ستۋدەنتى گرانتپەن وقۋدا.   

شاكىرتتەردىڭ ٴبىلىمىن شىڭداۋ ماقساتىندا تۇڭعىش رەت رەسپۋبليكالىق مەدرەسەارالىق وليمپيادا ۇيىمداستىرىلىپ، وعان ەل مەدرەسەلەرىندەگى 49 شاكىرت قاتىستى.

شەتەلدەن كەلگەن 16 ۇستاز باس ٴمۇفتي بۇيرىعىمەن مەدرەسەلەرگە قىزمەتكە قابىلداندى.

 باس ٴمۇفتي باستاماسىمەن ورىس ٴتىلدى ماماندار دايىنداۋ ٴۇشىن تۇڭعىش رەت «استانا مەدرەسەسى» جانىنان ورىس ٴتىلدى توپ اشىلىپ، وندا 14 شاكىرت ٴبىلىم الۋدا.

2014 جىلى رەسپۋبليكا بويىنشا مەشىت جانىنداعى ساۋات اشۋ كۋرستارىندا 22 592 ادام ٴدىني ٴبىلىم الدى.

vi بىلىكتىلىكتى جەتىلدىرۋ

ەل اۋماعىنداعى مەدرەسەلەردى بىتىرگەن 18 شاكىرت تۇركيادا «حاسەكي» ٴدىني اكادەمياسىندا ٴبىلىمىن جەتىلدىرۋدە. 8 شاكىرت «ٴال-ازھار» ۋنيۆەرسيتەتىندە وقۋىن جالعاستىرۋ مۇمكىندىگەن يە بولدى.

سونداي-اق، ەلىمىز بويىنشا 64 يمام تۇركيا، مىسىر، رەسەي مەملەكەتتەرىندە ٴبىلىم جانە بىلىكتىلىكتەرىن جەتىلدىردى.

vii جات اعىممەن جۇمىس

قازاقستان مۇسىلماندارى ٴدىني باسقارماسى حالىقتى اقپاراتتاندىرىپ، جات اعىمنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا جىل باسىنان بەرى «تاكفير ۇعىمىنىڭ ٴمانى جانە قازىرگى مۇسىلماندىق ۇستانىممەن  ۇيلەسىمدىگى»، «مۇسىلمان قابىرلەرىن زيارات ەتۋ ۇكىمى»، «يسلام ٴدىنىنىڭ لاڭكەستىككە كوزقاراسى»، «حيجرات دەگەنىمىز نە جانە ونىڭ ۇكىمى مەن شارتتارى قانداي؟»، «جيھاد ۇعىمى جانە قازىرگى زامان»، «يسلامنىڭ زايىرلى ٴبىلىم الۋعا كوزقاراسى»، «ترانسپلانتاسيا» جانە ت.ب. وزەكتى 23 ٴدىني تاقىرىپتا ٴپاتۋا شىعاردى. شاريعات جانە ٴپاتۋا بولىمىنە ەلىمىزدىڭ ٴار ايماعىنان جولدانعان 752 سۇراققا جاۋاپ بەرىلدى.

سونداي-اق، «سەنىم تۇتقاسى»، «اياتتاردىڭ تۇسۋىندەگى راحماننىڭ قولداۋى»، «يمان ي ەگو ۋسلوۆيا»، «مەجدۋنارودنىي رەليگيوزنىي تەرروريزم ي ەكسترەميزم: يستوكي، فاكتورى ي ۆىزوۆى ۋگروزى، تەندەنسيي راسپروسترانەنيا ي پراۆوۆىە مەرى پروتيۆودەيستۆيا»، «يستيننىي سمىسل دجيحادا ي ەگو ترانسفورماسيا ۆ كونتەكستە رەليگيوزنوگو ەكسترەميزما ي مەجدۋنارودنوگو تەرروريزما»، «نا پۋتي ك كورانۋ»، ت.ب. كىتاپتارعا ساراپتاما جۇرگىزىلىپ، قالىڭ وقىرمان نازارىنا ۇسىنىلدى. 

رەسپۋبليكا بويىنشا جات اعىمدار قاتارىندا جۇرگەن 540 وتانداسىمىز ٴداستۇرلى باعىتقا بەت بۇردى.

ٴvىىى قايىرىمدىلىق جۇمىستار

قازاقستان مۇسىلماندارى ٴدىني باسقارماسى بيىل ٴدىني سالادا باسىمدىق بەرىلەتىن باعىتتاردىڭ ٴبىرى – قايىرىمدىلىق شارالارىن ۇيىمداستىرۋ ەدى.

قازاقتىڭ اسار دەگەن ۇعىمىن ٴتىرىلتىپ، رەسپۋبليكا بويىنشا ٴىرى كولەمدەگى ٴار ٴتۇرلى باعىتتا قايىرىمدىلىق شارالارى وتكىزىلدى.

ٴبىر عانا قاسيەتتى رامازان ايىندا 17 280 تۇرمىسى تومەن وتباسىنا قايىرىمدىلىق جاسالىپ، 550 447 ادامعا اۋىزاشار داستارحاندارى جايىلدى.

قۇربان ايت قارساڭىندا رەسپۋبليكا بويىنشا قالا، اۋدان، اۋىلداردا قۇرباندىق ەتتەرى ۇلەستىرىلدى.

2014 جاڭا وقۋ جىلى قارساڭىندا «مەكتەپكە جول» رەسپۋبليكالىق قايىرىمدىلىق اكسياسى اياسىندا 6 755 وتباسىنا كومەك كورسەتىلدى. يگىلىكتى ٴىس-شارا بارىسىندا تۇرمىسى تومەن وتباسىدان شىققان بالالارعا، جەتىمدەرگە، جالعىسباستى انالاردىڭ ۇل-قىزدارىنا مەكتەپكە قاجەتتى وقۋ قۇرالدارى، كيىم-كەشەكتەر ۇلەستىرىلدى. اتاپ ايتقاندا، وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى بويىنشا «مەكتەپكە جول» قايىرىمدىلىق اكسياسىنا 1 857 بالا قاتىستى. سونداي-اق، يگى شاراعا الماتى (897 وتباسى)، استانا (716)، الماتى وبلىسى (817)، اقمولا وبلىسى (588)، قاراعاندى (470)، قىزىلوردا (225)، ت.ب. وبلىس پەن قالا مەشىتتەرى ۇلەس قوستى.

«قمدب «زەكەت» قورىنىڭ وڭىرلەردەگى وكىلدىكتەرى جىل بويى مۇقتاج كىسىلەرگە جالپى سوماسى 52 173 496 تەڭگە كولەمىندەگى قاراجاتقا قايىرىمدىلىق كومەك جاسادى.

بۇل جىلى قامكوڭىل قاريالار دا ەسكەرۋسىز قالمادى. ولارعا مەرەكەلەر قارساڭىندا داستارحاندار جايىلىپ، ەرەكشە كوڭىل ٴبولىندى. باس ٴمۇفتي اتىنان استانا مەن الماتى قالالارىنداعى قارتتار ۇيلەرىنەن 4 قارياعا كىشى قاجىلىققا تەگىن جولداما دا بەرىلدى. 

بۇل اتقارىلعان ٴىسشارالار ايقىندالعان باعىت اياسىندا قازاقستان مۇسىلماندارى ٴدىني باسقارماسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جۇمىلا جاساعان ىستەرىنىڭ ناتيجەسى.

date31.12.2014readCount6312printباسىپ شىعارۋ