بەس مەشىت گونكونگ مۇسىلماندارىنا ازدىق ەتىپ وتىر...
Бес мешіт Гонконг мұсылмандарына аздық етіп отыр...

گونكونگتىڭ ٴمۇفتيى مۇحاممەد ارشادپەن سۇحبات.

– مۇحاممەد مىرزا، قازاق جەرىنە قوش كەلىپسىز. اڭگىمەڭىزدى گونكونگتاعى مۇسىلمانداردىڭ جاعدايىنان باستاساڭىز...

– اللاعا شۇكىر، بۇگىندە گونكونگتاعى مۇسىلمانداردىڭ جاعدايى جامان ەمەس، بىرلىگى جاراسقان، ىنتىماعى كەلىسكەن، بىر-بىرىمەن وتە تىعىز بايلانىستا. ۇكىمەت تاراپىنان دا مۇسىلماندارعا جاقسى قولداۋ كورسەتىلۋدە.
جالپى، گونكونگتاعى مۇسىلماندار دۇنيەنىڭ تۇپكىر-تۇپكىرىنەن جينالعان. ياعني، ٴارتۇرلى ۇلتتار مەن ٴارتۇرلى ەلدەردەن كەلگەن مۇسىلمانداردان قۇرالعان. ولاردىڭ بارلىعى ٴبىر ٴدىني باسقارماعا قارايدى.

– مۇسىلماندار ٴۇشىن قانشالىقتى جاعداي جاسالعان؟ مەشىتتەر جەتكىلىكتى مە؟

– گونكونگتا بارلىعى بەس مەشىت بار. ٴبىراق، 100 مىڭعا جۋىق مۇسىلمانى بار ەلگە بەس مەشىت وتە ازدىق ەتەدى. سول سەبەپتى، مۇسىلماندار كوبىنە ۇيلەردى، پاتەرلەردى جالعا الىپ، نامازحانا رەتىندە پايدالانادى. مۇنداي نامازحانالاردا دا ٴدىن ساباقتارى ٴوتىپ تۇرادى. جالپى، اللا قالاسا، گونكونگتا ٴالى دە جاڭادان مەشىتتەر مەن ٴدىني ورتالىقتار سالىنادى دەگەن ۇمىتتەنەمىن.

– قازاقستانداعى يسلام دىنىنە قانداي باعا بەرەسىز؟

– مەن كوپتەگەن مەملەكەتتەردى ارالادىم. مىنە، قازاقستانعا دا ات باسىن تىرەپ وتىرمىن. راسىمدى ايتسام، مۇنداعى مۇسىلمانداردىڭ جاعدايىنا قاراپ كوڭىلىمە قۋانىش ۇيالايدى. قازاقستان – مۇسىلمان مەملەكەتتەرى اراسىندا جەر كولەمى جاعىنان ٴبىرىنشى ورىندا تۇرعان مەملەكەت ەكەنىن بىلەمىز. وسىنداي جەر اۋماعى بار ەلدەگى مۇسىلماندارعا وتە جاقسى جاعداي جاسالعانىنا كوزىم جەتىپ وتىر. ەلدەرىڭىزدە بەيبىتشىلىك، تىنىشتىق، تۇراقتىلىق ورناعان. قازاق جۇرتىنىڭ قوي ۇستىنە بوزتورعاي جۇمىرتقالاعان زاماندا ٴومىر ٴسۇرىپ جاتقانى سۇيسىندىرەدى. بۇل اللانىڭ سىزدەرگە بەرگەن ەڭ ۇلكەن نىعمەتى. ونىڭ ۇستىنە الداعى جاقىن ۋاقىتتا قازاقستانداعى مەشىتتەردىڭ سانى 3 مىڭعا جەتەدى ەكەن. بۇل دا سىزدەردىڭ دىنگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتەرىڭىزدى كورسەتەدى. سونداي-اق، قازاقستانداعى مۇسىلمانداردىڭ وزگە ٴدىن وكىلدەرىمەن ٴتاتۋ-تاتتى قارىم-قاتىناستا ٴومىر ٴسۇرىپ جاتقانى دا دۇنيەجۇزىندە وتە سيرەك كەزدەسەتىن قۇبىلىس.

– گونكونگتا يسلام ٴدىنى قانشالىقتى كەڭ ەتەك جايىپ كەلەدى؟

– اللاعا شۇكىر، گونكونگتا مۇسىلماندىقتى قابىلداپ جاتقانداردىڭ سانى جىلدان جىلعا ارتىپ كەلەدى. ٴار سەنبى سايىن ٴبىزدىڭ مەشىتتەردە اشىق ەسىك كۇندەرى وتەدى. وسى كۇندەرى كەز كەلگەن ادام نەمەسە باسقا ٴدىن وكىلدەرى مەشىتتەرىمىزگە كەلىپ، كوكەيىندەگى سۇراقتارعا جاۋاپ الا الادى. ٴبىز ولارعا قۇران، حاديس، ٴدىن دەگەننىڭ نە ەكەنىن تۇسىندىرەمىز. وسى اشىق ەسىك كۇندەرىنەن كەيىن مەشىتىمىزگە كەلگەندەردىڭ كەيبىرى يسلام ٴدىنىن قابىلداپ جاتقانىن كورەمىز.
وسى سەكىلدى گونكونگتاعى وقۋ وشاقتارىمەن دە مەشىتتەرىمىز جاقسى قارىم-قاتىناس ورناتقان. ولار دا وقۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەرىن مەشىتكە الىپ كەلۋگە ارنايى ۋاقىت ٴبولىپ قويعان. وسىنداي شارالاردىڭ ناتيجەسىندە گونكونگ حالقى يسلامنىڭ شىن مانىندە قانداي ٴدىن ەكەنىن ٴتۇسىنىپ جاتىر. ياعني، يسلام ٴدىنىنىڭ اقيقات ٴدىن ەكەنىنە كوزدەرى جەتۋدە.

– سىزدەردە اقپارات كوزدەرى ارقىلى يسلام ٴدىنىنىڭ ۋاعىزدالۋى قانشالىقتى دەڭگەيدە دامىعان؟

– ينتەرنەت جەلىسىندە ٴوزىمىزدىڭ ارنايى سايتىمىز بار. سونداي-اق، رامازان ايى كەزىندە بىزگە جەرگىلىكتى تەلەارنالاردان تاڭەرتەڭ جانە كەشىكىسىن حالىققا ۋاعىز ايتۋعا جارتى ساعات ۋاقىت بولىنەدى. سونىمەن قاتار، ٴبىز اعىلشىن، ۋردۋ جانە قىتاي تىللەرىندە ٴدىني كىتاپشالار، ادەبيەتتەر، ەڭبەكتەر شىعارىپ، تاراتامىز.

– گونكونگتا يسلام قارجى جۇيەسى قالىپتاسقان با؟

– بۇل سالا بىزگە ٴازىر كەلە قويعان جوق. دەسەك تە، ٴبىز مالايزيا، ساۋد اارابياسى سەكىلدى يسلام قارجى ورتالىقتارىمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ، مامىلەگە كەلىپ جاتىرمىز.

– قانشاما مۇسىلماننىڭ نارازىلىعىن تۋدىرعان «مۇسىلماندار كۇناسىزدىگى» ٴفيلمى تۋرالى قانداي پىكىردەسىز؟

– كۇمانسىز، بۇل فيلم ٴبىزدىڭ بارشامىزدىڭ كوڭىلىمىزگە ٴتيدى. ٴبىراق، ٴبىز ٴار ۋاعىزىمىزدا جاماعاتىمىزعا قانداي جاعدايدا بولسىن سابىر ساقتاپ، بەيبىتشىلىكتى بۇزباۋ قاجەتتىگىن ايتىپ وتىردىق. جالپى، بۇل فيلم كەيبىر پيعىلى جامان توپتاردىڭ مۇسىلمانداردى ارانداتۋ ٴۇشىن تۇسىرىلگەنى تۇسىنىكتى. سوندىقتان دا، بۇل فيلمگە بايلانىستى نارازىلىعىمىز وركەنيەتتى جانە زاڭدى تۇردە ٴبىلدىرىلۋى كەرەك دەپ ويلايمىن.

– قازاقستان مۇسىلماندارىنا ايتار لەبىزىڭىز...

– تاريحقا كوز جۇگىرتسەك، بۇل قاسيەتتى جەردەن كوپتەگەن يسلام عۇلامالارى شىققانىن بىلەمىز. ەگەر قازاق جەرىندە ٴدىن وسى قارقىندا دامي بەرەتىن بولسا، اللا جازسا، سول تاريح قايتا جاڭعىرادى دەگەن سەنىمدەمىن.

muslim.kz

muslim.kz
date05.10.2012readCount3962printباسىپ شىعارۋ