ميانمادان كەلگەن كىسىمەن سۇحبات
Мьянмадан келген кісімен сұхбат

بەرىكبول قاسىمحانوۆ، ميانما  ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ باپكەرى:

بۇگىندە تالاي ەلدىڭ ساڭلاعىن شارشى الاڭعا باپتاپ شىعارىپ جۇرگەن قازاقتىڭ بوكس باپكەرلەرى از ەمەس. سونىڭ ٴبىرى – بەرىكبول قاسىمحانوۆ. بەرىكبول قاسىمحانوۆ ميانما ۇلتتىق قۇراماسىن دايىنداپ جۇرگەنىنە ٴبىر جىلدان استى. سونداي-اق، ول جۇرتقا باپكەر رەتىندە عانا ەمەس، 2008 جىلى بەيجىڭ وليمپياداسىندا تورەشىلىك ەتكەن قازاق رەتىندە دە تانىمال. وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر، قانداسىمىز جۇرگەن ميانما ەلى بۇگىندە بۋددا ٴدىنىنىڭ وكىلدەرى مەن مۇسىلمانداردىڭ اراسىنداعى قاقتىعىستىڭ وشاعىنا اينالىپ تۇر. بۇل جايىندا سول جەردە جۇرگەن بەرىكبول قاسىمحانوۆتىڭ ٴوز اۋزىنان ەستيىك دەپ، حابارلاسىپ سۇحباتقا تارتقان ەدىك.

– بەرىكبول اعا، ميانماداعى جاعداي ينتەرنەتكە تەلمىرگەن ادامنان گورى سول جەردىڭ وزىندە جۇرگەن ادامعا جاقسى تانىس قوي. ول جاقتاعى جاعداي قالاي بولىپ جاتىر؟

– قاقتىعىس نەگىزىنەن ميانمانىڭ بۇكىل ايماعىندا بولىپ جاتقان جوق. جاعداي تەك بانگلادەشكە جاقىن 3-4 اۋداندا عانا ۋشىعىپ تۇر. بۇل اۋداندارداعى مۇسىلمانداردىڭ كوبىسى بانگلادەشتەن كوشىپ كەلگەندەر. ولاردىڭ جاعدايى جەرگىلىكتى بۋدداشىلارعا قاراعاندا ەداۋىر باقۋاتتى. كوبىسى باي تۇرادى. ٴارقايسىنىڭ ٴوز بيزنەستەرى بار، قانشاما ۇلكەن-ۇلكەن مەشىتتەر سالىپ تاستاعان.

مەنىڭ ەستۋىمشە، شيەلەنىس مەشىتتەن تاراۋىق نامازىن وقىپ كەلە جاتقان ايەلدى بۋدديستەردىڭ زورلاپ كەتۋىنەن باستالادى. نامىسقا تيەتىن بۇل جاعداي كۇللى مۇسىلمانداردىڭ كوتەرىلۋىنە اكەپ سوعادى. ولار ايەلدى زورلاپ كەتكەن بۋداشىلاردى سابايدى، باۋىزدايدى، ونىڭ ارتى قارۋ كەزەنۋگە دەيىن بارادى. اقىرى بىرنەشە اۋدان كولەمىندەگى ۇلكەن قاقتىعىسقا اينالىپ كەتەدى. بۋدداشىلار مەشىتتەردى ورتەۋگە دەيىن بارادى. بىلۋىمشە، 4-5 مەشىتتى ورتەپ جىبەرگەن.

مۇنداي وقيعا تۋرا 1999 جىلى بولعان. ونداعى كوتەرىلىستە ميلليونداعان ادام قازا تاپقان. ادامدار نەشە كۇن بويى كومۋسىز دالادا ساسىپ جاتقان. قاقتىعىستى باسۋ ٴۇشىن قانشاما اسكەر جۇمىلدىرىلعان. مۇندا دا ٴدال سولاي بارلىق اۋداندارعا اسكەريلەردى قويىپ تاستادى. ٴبىر ادامدى كىرگىزبەيدى، ٴبىر ادامدى شىعارمايدى. بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن دا جىبەرمەي، ەشقانداي اقپارات بەرگىزبەي جاتىر. اقپارات تەك تەلەفون ارقىلى عانا تانىستارىنا ايتۋ ارقىلى تاراۋدا. باسىندا تەلەفوندى دا ٴوشىرتىپ تاستاعان كورىنەدى.

نەگىزىنەن بۇل ەلدىڭ بۋدداشىلارى مۇسىلمانداردى وتە قاتتى جەك كورەدى. بۇل ولاردىڭ قاندارىندا بار نارسە ەكەن.

– جالپى، ٴبىزدىڭ وقىعان ٴبىر اقپاراتتا قاقتىعىس كەرىسىنشە مۇسىلمانداردىڭ بۋدداشى قىزىن زورلاپ كەتۋىنەن باستالعان.

– مەنىڭ سول جاقتاعى جولداستارىمنىڭ كوبىسى بۋدديستەر. سولاردان وسى جايىن سۇراعان ەدىم. ولار «ٴسىز ينتەرنەتكە سەنبەڭىز، ونىڭ 80-90 پايىزى وتىرىك اقپارات» دەپ جاۋاپ بەردى. ينتەرنەتتەگى اقپاراتتاردىڭ بارلىعى ميانماداعى بۋدداشىلاردى مۇسىلماندارعا قارسى كوتەرۋ ٴۇشىن، مۇسىلماندار مەن بۋدداشىلاردىڭ اراسىنا وت قويۋ ٴۇشىن جازىلادى دەيدى.

نەگىزى بۋدداشىلار مەن مۇسىلمانداردىڭ اراسىندا قانشاما جىل قاقتىعىس بولماي تۇر ەدى. قازىرگى بيلىككە قارسى وپپوزيسيا وكىلدەرى بۋدداشىلارعا اقشا، تاماق بەرىپ، ولاردى مۇسىلماندارعا قارسى ايداپ سالادى ەكەن. بۇل دا سونداي ٴبىر جامان پيعىلدى ساياساتتىڭ ناتيجەسى سەكىلدى. سەبەبى، قاسىمداعى بۋدداشى جىگىتتەرمەن دە سويلەستىم، مۇسىلمانداردىڭ دا پىكىرىن تىڭدادىم، ولاردىڭ ايتاتىندارى وسى. بۋدداشىلاردىڭ اقشا ٴۇشىن مۇنداي ارەكەتتەرگە بارۋى ابدەن مۇمكىن. سەبەبى، كوشەدە الاقان جايىپ قايىر سۇراپ تۇراتىن وسى بۋدداشىلار عانا. وندايلاردىڭ اراسىنان مۇسىلمانداردى كورمەيسىڭ. مۇسىلمانداردىڭ جاعدايى وتە جاقسى. بارلىق بيزنەس سولاردىڭ قولىندا، اشىپ العان ٴبىر-بىر مەيرامحانا، كافەلەرى بار. حالال ٴوندىرىسىن دە جاقسى دامىتىپ جاتىر. ول جاقتاعى مۇسىلماندار مالايزيا، يندونەزيا، برۋنەي ەلدەرىمەن وتە جاقسى قارىم-قاتىناس جاسايدى. وسىلاردىڭ ٴبارىن بۋدداشىلار كورە المايدى، قىزعانىشپەن قارايدى، بىلايشا ايتقاندا ىشتەرى كۇيەدى. مىنە، وسى بار جانە بۇرىننان كەلە جاتقان وشپەندىلىك بار، ٴبارى قوسىلىپ، وسىنداي قاقتىعىسقا اكەپ سوقتى.

– ٴسىز تۇرىپ جاتقان ايماق قالاي؟

– مەن تۇرىپ جاتقان 6 ميلليونعا جۋىق حالقى بار يانگون قالاسىندا، اللاعا شۇكىر، تىنىش. ٴبىراق، اسكەريلەر بارلىق جەردە جۇرەدى.

– ول جاقتا ٴسىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىڭىز قالاي قامتاماسىز ەتىلگەن؟ ٴسىز دە مۇسىلمانسىز عوي...

اللاعا شۇكىر، ەشقانداي ٴقاۋىپ جوق. اينالامداعىلاردىڭ بارلىعى بۋدداشىلار. كوبىسى پوليسيا جانە اسكەري قىزمەتكەرلەر. بوكسشىلارىمىز دا اسكەري قىزمەتكەرلەر. سوندىقتان دا، قاۋىپسىزدىگىمدى تولىقتاي قامتاماسىز ەتكەن. ولاردىڭ ٴوزى ماعان ەشتەڭەگە الاڭداماڭىز، ٴسىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىڭىز ٴبىزدىڭ موينىمىزدا دەدى.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت!

muslim.kz

date29.08.2012readCount3361printباسىپ شىعارۋ