سارەسى جايلى بىرەر ٴسوز

ادامزاتتىڭ اسىل ۇستازى مۇحاممەد پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) قاسىندا ۇزاق بولعان ساحابالاردىڭ ٴبىرى ٴاناس يبن ماليك (ر.ا.): «سارەسى ىشىڭدەر، ويتكەنى سارەسىدە بەرەكەت بار[1]»، – دەگەن حاديس ريۋايات ەتەدى. جالپى، قاسيەتتى رامازان ايى امال مەن ساۋاپتىڭ ەسەبى ەسەلەپ ارتاتىن بەرەكەتتى اي. سونىڭ ىشىندە، پايعامبارىمىز (س.ع.س.) ايتىپ كەتكەندەي، سارەسى بەرەكەتىنىڭ دە ورنى ەرەكشە.

سارەسىنىڭ ٴبىرىنشى بەرەكەتى – سۇننەتتى ورىنداۋىمىزدا جاتىر، ياعني پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) ۇنەمى جاساعان امالىن ورىنداعان بولامىز. زايد بين سابيت (ر.ا.): «ٴبىز اللا ەلشىسىمەن (س.ع.س.) بىرگە سارەسىن ىشتىك، سوسىن نامازعا تۇردىق»، – دەدى. سوندا ودان: «ازان مەن سارەسى اراسى قانشا بولعان ەدى؟» – دەپ سۇراعاندا ساحابا: «ەلۋ ايات شاماسىنشا[2]»، – دەپ جاۋاپ بەرگەن ەدى.

پايعامبار (س.ع.س.) سارەسى ىشپەي ورازا تۇتقان بولسا، مۇسىلمان ۇمبەتىنە ٴنار تاتپاي ورازا بەكىتۋ قيىنعا سوعار ەدى. ال، سارەسىنى ٴتۇن ورتاسىندا ىشسە، بۇل دا وڭاي بولماس ەدى. 

پايعامبارىمىز (س.ع.س.) بۇل قۇلشىلىققا ەرەكشە ٴمان بەرىپ، ساحابالاردى دا ۇندەپ قىزىقتىرۋشى ەدى. ۋاقىت ۋاقىتىمەن سارەسىنىڭ بەرەكەتى مەن ارتىقشىلىعىن ەستەرىنە سالىپ وتىراتىن ەدى. بۇل تۋراسىندا يرباد بين ساريا (ر.ا.) اللا ەلشىسىنىڭ (س.ع.س.)  رامازان ايىندا سارەسىگە شاقىرىپ، «كەل، قۇتتى اسقا[3]» دەگەنىن ريۋايات ەتەدى.

ٴابۋ ساعيد ٴال-حۋدري (ر.ا.): «سارەسى – بەرەكەت، ونى تاستاۋشى بولماڭدار. تىم بولماسا ٴبىر جۇتىم سۋ ىشسەڭدەر دە[4]»، – دەگەن.

ەكىنشى بەرەكەتى: سارەسى مۇسىلمانداردى وسى قۇتتى داستارقان بۇيىرماعان كىتاپ يەلەرىنىڭ ورازاسىنان ەرەكشە ەتىپ تۇرادى. امر بين اس (ر.ا.): «ٴبىزدىڭ ورازا مەن كىتاپ يەلەرىنىڭ ورازاسىنىڭ ايىرماشىلىعى سارەسى ىشۋدە[5]»، – دەگەن حاديس جەتكىزگەن.

ٴۇشىنشى بەرەكەتى: سارەسى ادامعا عيبادات ەتۋگە كۇش جانە كۇندەلىكتى ىسىنە سەرگەكتىك بەرەدى. سارەسى ىشپەگەن ادام بويى السىرەپ كۇش-قۋاتىن جوعالتادى. ٴتىپتى، اۋزىن اشىپ جىبەرۋگە ٴماجبۇر بولۋى دا مۇمكىن.

ٴتورتىنشى بەرەكەتى: سارەسى ٴىشۋشى دۇعا-تىلەك قابىل بولاتىن ۋاقىتتا وياۋ بولادى. ويتكەنى، حاديستە ٴار كۇنى سارەسى ۋاقىتىندا اللا تاعالا: «سۇراۋشى بار ما، بەرىلەدى، دۇعا ەتۋشى بار ما، جاۋاپ قايتارىلادى، يستيعفار ەتۋشى بار ما كۇناسى كەشىرىلەدى[6]»،-دەپ ايتادى،-دەلىنگەن.

بەسىنشى بەرەكەت: سارەسى ٴىشۋ – ٴيلاھي مەيىرىمدىلىكتى كورىنىسى. اللا تاعالا قالاسا، ەشبىر تاماق جەمەي ورازا تۇتۋدى ٴامىر ەتكەن بولار ەدى. الايدا، اللا تاعالا بارلىق امىرلەرىندە جەڭىلدىك پەن مەيىرىمدىلىك كورىنىس تاپقان.

التىنشى بەرەكەت: سارەسى ىشكەن ادامعا اللا تاعالانىڭ راقىمى جانە پەرىشتەلەردەن دۇعا جاۋادى. ٴابۋ ساعيد ٴال-حۋدري (ر.ا.) ريۋايات ەتكەن حاديستە: «راسىندا اللا تاعالا جانە پەرىشتەلەرى سارەسى ىشۋشىلەرگە راقىمەت پەن دۇعا ەتەدى[7]»،-دەلىنگەن.

ٴسوز سوڭىندا، سارەسى داستارقانى جايلى بىرەر جايت. پايعامبارىمىز (س.ع.س.): «مۇسىلماننىڭ سارەسى اسى قۇرما نەتكەن تاماشا اس[8]»،-دەگەن.



[1] بۇحاري، مۋسليم
[2] بۇحاري
[3] ٴابۋ داۋد، ناساي
[4] احمەد
[5] مۋسليم
[6] مۋسليم
[7] احمەد
[8] ٴابۋ داۋد

date30.05.2018readCount1069printباسىپ شىعارۋ