رامازاندا بۇل تاعامداردان باس تارتىڭىز!

رامازان ايىندا ٴوزىڭدى جاقسى، جەڭىل سەزىنۋگە دۇرىس تاماقتانۋدىڭ تيگىزەر اسەرى وتە كوپ. ٴبىر اي بويى كۇندىزگى ۋاقىتتا ٴنار تاتپاي ٴجۇرىپ، ٴوزىڭدى سەرگەك ٴارى جەڭىل سەزىنۋ مۇمكىن بە؟ ارينە، مۇمكىن. سونىمەن قاتار، ورازا ۋاقىتىندا ادەتتەگىدەن دە وزگەشە جەڭىلدىك سەزىنۋگە مۇمكىندىك بار.

رامازان ايىنىڭ ۇلىلىعىن سەزىنۋ ٴۇشىن ورازانىڭ رۋحاني تۇسىنا باسا نازار اۋدارعانىمىز ٴجون ەكەندىگى ٴمالىم. ٴتانىمىز عانا ەمەس، رۋحىمىز دا ورازا تۇتقان كەزدە اشتىق پەن ٴشول مۇلدە باسقا كەيىپكە ەنەدى. دەگەنمەن، بۇگىن ٴبىز ورازانىڭ فيزيكالىق تۇستارىن قاراستىرماقپىز. ەندەشە، كەيبىر تاماقتاردان باس تارتۋ ارقىلى ۇزاق ۋاقىت ٴوزىمىزدى جەڭىل ٴارى سەرگەك سەزىنە الامىز.

سونىمەن، ەرتەسى كۇنى شولدەپ ٴارى قارنىمىز اشپاس ٴۇشىن اۋىز اشار ۋاقىتتا جانە سارەسى كەزىندە مىنا تاماقتاردى تۇتىنۋدى مۇلدە توقتاتقان ٴجون.

گازدالعان، ٴتاتتى، قوراپتاعى سۋسىندار

ٴبىزدىڭ ٴتىزىمنىڭ باسىندا وسى سۋسىندار تۇرادى. اۋىز اشاردا ىشسەم شىركىن، دەپ كۇنى بويى مۇزداتىلعان كوكا-كولانى ويلاپ جۇرگەن كەزىڭىز بولدى ما؟ بەكەر، ادامنىڭ سىلەكەيى گازدالعان سۋسىندارعا قوسىلاتىن ٴتاتتى حوش يىستەندىرگىشتەر مەن ٴدام بەرۋشىلەردى اۋىز قۋىسىنان تولىقتاي جويا المايدى. سوندىقتان دا اۋىز قۋىسىندا ٴتاتتى ٴدام قالىپ قويعاندىقتان، شولدەي بەرەسىز. ليموناد پەن وزگە دە ٴتاتتى سۋسىندار دا سول سەكىلدى.

اۋىزدى سۋمەن ەمەس، ليمونادپەن بەكىتپەك بولساڭىز، جاعدايدى مۇلدە ۋشىقتىراسىز. گازدالعان سۋسىن استىڭ اسقازاندا ساقتالۋ مەرزىمىن 4-5 ساعاتتان 20 مينۋتقا دەيىن قىسقارتادى. ناتيجەدە ٴسىز تويعانىڭىزدى بىلمەي شەكتەن تىس تاماق جەيسىز، بۇل ٴوز كەزەگىندە اس قورىتۋ جۇيەسىنىڭ بۇزىلۋىنا اكەلىپ سوعادى.

دامدەۋىشتەر

كۇماندى دامدەۋىشتەر (پريپراۆا)، سورپاعا ارنالعان قوسپالار، دۇكەننىڭ دايىن تاماقتارىنىڭ قۇرامىندا ناتريي گلۋتوماتى مولشەردەن تىس بولعاندىقتان، تەك ورازا كەزىندە عانا ەمەس ادەتتەگى ۋاقىتتا دا ٴبىزدىڭ دەنساۋلىعىمىزعا ايتارلىقتاي زيانىن بەرەدى. ال رامازان ايىندا تازارىپ جاتقان اعزانىڭ وسال جەرى سول، بۇل دامدەۋىشتەر ٴبىزدىڭ اعزامىزعا ناعىز ۋ بولىپ تابىلادى. ولار ٴبىزدىڭ اعزامىزدى سورعىتىپ، قۇرعاتىپ جىبەرەتىندىكتەن، اۋزى ورازا ادام قاتتى شولدەپ، اش وزەگىنە ٴتۇسىپ كەتۋى ىقتيمال.

جوعارى سۇرىپتاعى ۇننان ازىرلەنگەن تاعامدار

جوعارى سۇرىپتاعى ۇننان جاسالعان كەز كەلگەن نان ٴونىمى كومىرسۋلاردىڭ بايىتىلعان جيناعى بولىپ تابىلادى. اق ۇننان جاسالعان ٴبىر سامسا نەمەسە ٴبالىش، ماكارون جەگەن ادام اعزاسىن گليۋكوزامەن شەكتەن تىس تولتىرادى. قانتتىڭ شەكتەن شىققان مولشەرىن جويۋ ٴۇشىن قانعا ينسۋلين (ۇيقى بەزىنىڭ اعزاداعى كومىرسۋلاردىڭ الماسۋىن رەتتەيتىن گورمونى) اۋىر مولشەرمەن كەلىپ سوققى بەرەدى. وسىلاي تاماقتانعان ادام تەز تويىپ قالادى دا جارتى ساعاتتان سوڭ قاتتى قارنى اشا باستايدى. سوندىقتان دا، رامازان ايىندا جوعارى سۇرىپتاعى ۇننان ازىرلەنگەن تاعامداردى ۋاقىتشا توقتاتا تۇرعان دۇرىس. سوندا عانا اۋىز اشاردا جەگەن از عانا تاعامنان اعزامىزعا پايدالى زاتتار كوپ سىڭەدى.

قۇرامىندا كوفەينى بار سۋسىندار

كوفە جانە قۇرامىندا  كوفەين بار سۋسىندار. بۇل سۋسىندارى شامادان تىس پايدالانعان كەزدە ولار اعزانى قۇرعاتىپ جىبەرەدى. اۋىز اشار ۋاقىتتا ٴشاي نەمەسە كوفە ىشۋگە بولادى، ٴبىراق ارتىنان كوپ سۋ ىشكەن دۇرىس.

سويا تۇزدىعى

اۋزىڭىزدى ەل اراسىندا سانگە اينالعان سۋشي-بارعا بارىپ اشۋدى جوسپارلاپ ٴجۇرسىز بە؟ ولاي بولسا، سويا تۇزدىعىن بايقاپ پايدالانىڭىز. بۇل تاعام ٴتۇرى ەلەكتروليتتىڭ تەپە-تەڭدىگىن بۇزادى دا قان قۇرامىنداعى ناتريي كوبەيىپ، سۋدىڭ توسىلۋىنا الىپ كەلەدى. ناتيجەدە ادام وتە بەلسەندى ٴارى اشۋشاڭ بولىپ جۇرەدى، كۇنى بويى شولدەپ، شامادان تىس تەرشەڭ بولىپ كەتەدى ٴارى كىشى دارەتكە دە ٴجيى باراتىن بولادى.

مارينادتالعان كوكەنىستەر

بۇل كوكەنىستەردى دايىنداۋ بارىسىندا كوپ مولشەردە تۇز قولدانىلادى. ال، شامادان تىس پايدالانىلعان تۇز زات الماسۋ پروسەسىن بۇزادى. 50 گرام تۇزدالعان كوكەنىس تاۋلىككە قاجەتتى تۇزدىڭ مولشەرىن ساقتاۋعا جەتكىلىكتى. ال ەگەر ول مولشەردەن اسار بولسا، پلازماداعى ٴناتريدىڭ شەكتەن شىعۋىنا الىپ كەلەدى. تۇزدىڭ مولشەرى ۇلعايعان سوڭ سۋدىڭ توسىلۋى ورىن الىپ، دەنە ىسىنەدى. اسىرەسە، كەشكى ۋاقىتتا تۇزدى تاعامدى كوپ جەگەندىكتەن ىسىك انىق ٴبىلىنىپ تۇرادى. تۇزدى كوپ مولشەردە پايدالانۋ شولدەتەدى، سۋدى شەكتەن تىس كوپ ىشكەندىكتەن، كوزدىڭ، بەتتىڭ جانە وزگە دە اعزانىڭ ىسىنۋىنە اپارىپ سوعادى.

دايىن تاڭعى استار

جىلدام دايىن بولاتىن بوتقالار (ميۋسلي، جۇگەرى ۇلپالارى، ٴتاتتى تاڭعى استار) وتە ىڭعايلى ٴارى پايدالى دەگەن اتپەن بەلگىلى. نەگىزىندە ولاردى ٴجيى پايدالانۋ دەنساۋلىققا ايتارلىقتاي زيانىن تيگىزۋى ىقتيمال. سونىڭ ىشىنە سالماقتىڭ ۇلعايۋى. دايىن تاڭعى استار تولىقتاي كومىرسۋلاردان تۇرادى، سوندىقتان دا تويىمدى كەلەدى، الايدا بىرنەشە ساعاتتان سوڭ قارىندى قاتتى اشىرادى. سوندىقتان دا سارەسىنە دايىن تاڭعى استاردى پايدالانباڭىز.

مايونەز

بۇل تاعامنىڭ ٴدامىن كىرگىزۋشى بوىپ تابىلاتىن ەڭ كۇشتى قوسپا. بۇل جەردە تابەتتى اشاتىن نەبىر قوسپالار (ۋكسۋس،تۇز، قىشا)، قانتپەن قاتار كوپ مولشەردە ترانس-مايلار بار. بۇل قوسپادان تىم بولماسا ورازا كەزىندە باس تارتۋعا تىرىسىڭىز. سوندا سىزگە اس قورىتۋ جۇيەڭىز العىسىن ايتادى.

پەچەنە، كامپيت سەكىلدى تاتتىلەر

بۇل تاتتىلەر قانداعى قانتتىڭ قۇرامىن ۇلعايتادى ٴارى قۇنارلىعى وتە كۇشتى تاعام تۇرىنە جاتادى. بۇلاردىڭ قۇرامىندا پايدالى زاتتار مۇلدە جوق، سوندىقتان دا اشتىق سەزىمى لەزدە پايدا بولادى.

مايى الىنعان ٴسۇت ونىمدەرى

ونداي ونىمدەردە ماي جوق بولعاندىقتان لاكتوزانىڭ ىدىراۋىن باياۋلاتادى. بۇل كەزدە ادام اعزاسى تاماقتى جىلدام قورىتاتىن بولعاندىقتان، قارىن دا تەز اشاتىن بولادى. تىم بولماسا 2،5 % نەمەسە تابيعي ٴسۇت ونىمدەرىن پايدالانعان ٴجون، ولار ٴسىزدىڭ ٴبىراز ۋاقىت توق بولىپ جۇرۋىڭىزگە كومەك بەرەدى.

رامازان ايىندا رۋحاني ٴارى فيزيكالىق تۇرعىدا مىقتى بولۋدى اللا تاعالا بارشامىزعا ٴناسىپ ەتسىن!

date21.05.2018readCount1040printباسىپ شىعارۋ