رامازان قايتسە پايدالى وتەدى

رامازان ايى – بەرەكە مەن جاقسىلىققا تولى اي. رامازاننىڭ وزگە ايلاردان ەرەكشەلىگى – اللا تاعالا بۇل ايدا مۇحاممەد پايعامبارعا (س.ع.س) قۇراندى ٴتۇسىرىپ باستاعان، ورازانى پارىز قىلعان. بۇل ايدا ٴجاننات قاقپالارى اشىلىپ، توزاق قاقپالارى جابىلادى. بۇل ايدا – قۇران مولىنان وقىلىپ، دۇعالار كوپ جاسالادى. بۇل ايدى ورازامەن، عيبادات-قۇلشىلىقپەن وتكەرىپ، اللانىڭ مەيىرىم-بەرەكەتىنەن مولىنان ۇستاپ قالۋ كەرەك. سەبەبى، بۇل اي نوسەرلەپ جاۋعان كوكتەمگى جاڭبىر ىسپەتتى، كىم باقشاسىن سوعان دايىنداسا بەرەكەتىن كورەدى، ال كىم نەمقۇرايلى بولسا، ماقۇرىم قالادى.

ەندەشە، رامازاندى قالاي ٴتيىمدى پايدالانامىز؟

ورازا – كەي ادامداردىڭ ويلاعانىنداي، تاماق پەن سۋسىننان تىيىلۋ عانا ەمەس. اللا تاعالا بۇل ايدى مۇسىلمان ادامنىڭ كۇنالارى مەن قاتەلىكتەرىنە كەشىرىم جاساۋىنا باسشىلىق ەتتى، ەندەشە ٴار مۇسىلمان ادام بۇل ايدى ەڭ كەمەل تۇردە قارسى الىپ، كەمەل تۇردە وتكىزۋى كەرەك. مۇسىلمان جۇرتشىلىعىنا رامازاندى بارىنشا پايدالى وتكەرۋى ٴۇشىن مىناداي كەڭەستەر بەرەمىز:

– شىنايى تاۋبە. ورازانىڭ نەگىزگى ماقساتى – شىنايى تاۋبە جاساۋ. تاۋبە – اللاعا جاقىنداتاتىن العاشقى قادام. تاۋبەنىڭ شارتتارى: كۇنالاردان الىس بولۋ; جاساعان كۇنالارى ٴۇشىن كەشىرىم تىلەپ، جاساعانى ٴۇشىن وكىنىش تانىتۋ; ول ىسكە قايتا ورالماۋ; شىنايى يمانمەن ساليقالى ٴىس جاساۋعا بەل بۋۋ; ەگەر جاساعان كۇناسى سەبەپتى الدەكىمگە زيان كەلتىرگەن بولسا، اقىسىن قايتارۋ.

– پارىز امالداردى ورىنداۋ: بەس ۋاقىت نامازدى تولىق وقۋ; قازالارىن تولىقتىرۋ; زەكەتتىڭ ۋاقىتى كەلسە وتەۋ.

– بەكىتىلگەن سۇننەتتەردى تولىق وقۋ;

– بەكىتىلمەگەن سۇننەتتەردى وقۋ: ٴتاھاججۋد، دۇحا، اسىر مەن قۇپتان نامازىنىڭ الدىنداعى ٴتورت راكاعات سۇننەتتەر ت.ب.

– تاراۋيح نامازىن وقۋ، مۇمكىن بولسا جاماعاتپەن، مۇمكىن بولسا مەشىتتە يماممەن وقۋ;

– ٴتىلدى جامان سوزدەردەن ساقتاۋ: عايبات، وسەك-وتىرىك، سوگىس ايتپاۋ، جامانداماۋ;

– قۇلاقتى حارامنان تىيۋ: وسەك ايتىلاتىن ورىنداردان الىس بولۋ، جامان ٴسوزدى اداممەن بىرگە وتىرماۋ، ٴمان-ماعىناسىز ولەڭ تىڭداماۋ، قاسىڭىزدا بىرەۋ جامان ايتىپ باستاسا، وعان «توقتات، دوعار» دەپ ورازانىڭ ىزەتىن كورسەتۋ;

– كوزدى تىيۋ: جامان نارسەگە قاراماۋ، تابەت شاقىراتىن تاعامدارعا قاراماۋ، اشىق-جالاڭاش كيىنگەن ادامداردان كوزدى تىيۋ، ٴمان-ماعىناسىز باعدارلامالار مەن ٴجون-جوسىقسىز سەريالدار كورمەۋ;

– بەس ۋاقىت نامازدى مەشىتتە، جاماعاتپەن وقۋعا تىرىسۋ;

– رامازان بويى كۇندەلىكتى قۇران وقۋ: شاماسى كەلسە كۇنىنە ٴبىر پارادان، شاماسى كەلمەسە وقي العانىنشا، ٴبىراق تۇراقتى تۇردە وقىپ تۇرۋ;

– كۇنىنە ٴبىر نەمەسە بىرنەشە حاديس وقىپ، جاتتاپ تۇرۋى;

– رامازان قۇران ايى ەكەنىن ەسكەرىپ، كۇنىنە بىرەر اياتتاردان جاتتاپ تۇرۋ;

– تۋىسقاندارمەن قارىم-قاتىناس جاساۋ، قوناققا شاقىرۋ، قوناققا بارۋ، سىيلىق سىيلاۋ;

– كورشىلەر مەن ارالاس-قۇرالاس تۇراتىن جولداستارمەن قاتىم-قاتىناس جاساۋ. رامازان شاتتىعىمەن ٴبولىسۋ;

– بارىنشا كوپ زىكىر جاساۋ: جۇرگەندە، وتىرعاندا «سۋبحاناللاھ، الحامدۋ ٴليللاھ، اللاھۋ اكبار، ٴلا ٴيلاھا يللاللاھ» دەپ ٴجۇرۋ;

– مەشىتتەردە بولىپ جاتقان ساباقتارعا قاتىسۋ; فيقھ، حاديس، ٴتاپسىر ت.ب.

– بارىنشا دارەتپەن جۇرۋگە تىرىسۋ;

– وتىز كۇن بويى ازداپ بولسا دا كۇندەلىكتى مۇقتاج جاندارعا ساداقا بەرۋ، مىسالعا ٴبىر ادام ورازادا 3000 تەنگە ساداقا بەرگىسى كەلسە، ونى وتىزعا ٴبولىپ كۇندەلىكتى 100 تەنگەدەن بەرۋ.

– ارازداسىپ جارىسپاي قالعان ادامداردىڭ ارالارىن تۇزەۋگە تىرىسۋ;

– وزگەلەرگە كومەكتەسۋ ٴارى جومارتتىقتى قالىپتاستىرۋ.

– اۋىزاشار جاساۋ جانە اۋىزاشار داستارحاندارىنا قاتىسۋ;

– پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س) ومىرىمەن تانىسۋ، سيرا كىتاپ وقۋ;

– سارەسى مەن اۋىزاشار ۋاقىتىندا پايعامبار (س.ع.س) دۇعالارى مەن كوركەم دۇعالاردى وقۋ، الايدا ۇزاق سوزىپ جىبەرمەۋ.

– رامازاننىڭ كوركەمدىگىن وزگەلەرگە جەتكىزۋگە تىرىسۋ، ورازا ۇستاماعاندارعا ناسيحات جاساۋ;

– اۋىز اشۋعا اسىعۋ، اۋىز بەكىتەردە بىرنارسە جەۋ، سەبەبى وندا بەرەكە بار;

– رامازاننىڭ سوڭعى كۇندەرىندە مەشىتتە يعتيكاف جاساۋ;

– شاماسى كەلسە كىشى قاجىلىققا بارۋ;

– اكە-شەشە مەن جاقىن تۋىسقاندارعا جاقسىلىق جاساۋدى ۇمىتپاۋ;

– قيىندىق شەگىپ جاتقان مۇسىلماندارعا دۇعا جاساۋ;

مىنە، بۇل ايتىلعاندار – رامازان ايىندا جاسالۋى مۇمكىن قايىرلى دا ساليحالى ىستەر. بالكىم، كەي ادامدار بۇلاردى جايشىلىق ۋاقىتتا دا جاساپ  جۇرگەن شىعار، الايدا وسى بەرەكەلى ايدىڭ قۇرمەتىنە، اللاعا تاعى ٴبىر تابان جاقىنداۋ ماقساتىندا وسى امالداردى ىسكە اسىرساق، ٴوزىمىز ٴۇشىن دە ،ٴدىنىمىز ٴۇشىن دە كوپ نارسە ىستەگەن بولامىز.

رامازان ايى بەرەكەلى بولسىن. اللانىڭ راقىمى جاۋسىن!

ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى
قمدب ٴتوراعاسىنىڭ ٴبىرىنشى ورىنباسارى، نايب ٴمۇفتي،
رەسپۋبليكالىق «ازىرەت سۇلتان» مەشىتىنىڭ باس يمامى

date06.05.2018readCount2123printباسىپ شىعارۋ