پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) سۇيىكتى تاعامدارى

ارپا نانى
يبن ابباس (ر.ا.) بىلاي دەيدى: «اللا ەلشىسى (س.ع.س.) مەن ونىڭ وتباسى بىرنەشە كۇن قاتارىنان اش تۇنەيتىن. كەشكى اسقا تالعاجاۋ ەتەرلىك نارسە تاپپايتىن. نەگىزىنەن جەيتىندەرى دە ارپانىڭ نانى ەدى»[1]. ايشا انامىز بىلاي دەيدى: «پايعامبارىمىز (س.ع.س.) دۇنيەدەن وزعانعا دەيىن ونىڭ وتباسى ارپا نانىن تويا جەگەن ەمەس»[2]

ٴتاتتى جانە بال 
ايشا انامىز (ر.ا.) بىلاي دەيدى: «اللا ەلشىسى (س.ع.س.) ٴتاتتى مەن بالدى سۇيەتىن»[3]

ٴزايتۇن مايى 
پايعامبارىمىز (س.ع.س.) بىلاي دەيدى: «ٴزايتۇن مايىن جەڭىزدەر جانە جاعىنىڭىزدار. ويتكەنى، ٴزايتۇن مايىندا بەرەكەت بار. ٴزايتۇن مايى بەرەكەلى اعاشتان الىنادى»[4].  

تاۋىق ەتى 
ٴزاھدام ال-جەرمي بىلاي دەيدى: «ٴابۋ مۇسانىڭ ۇيىنە بارعان ەدىك. ول تاۋىق ەتىن جەپ وتىر ەكەن. بىزگە دە ۇسىندى. ارامىزدا تەيمۇللاھۇلدارىنان ٴبىر ادام بار ەدى، ول تاماققا قول سوزبادى. مۇنى بايقاعان ٴابۋ مۇسا: «كەل، تاماققا جاقىندا. مەن تاۋىق ەتىن پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) دا جەپ وتىرعانىن كورگەن ەدىم»[5]، – دەدى. 

قۇرما جانە ٴسۇت 
ٴابۋ حاليد بىلاي دەيدى: «قۇرما جەپ، ٴسۇت ٴىشىپ وتىرعان ٴبىر ادامنىڭ ۇيىنە كىردىم. ول: «كەل!»، – دەپ داستارحانعا شاقىردى دا: «پايعامبارىمىز بۇل ەكەۋىن «ەكى تاماشا جانە حالال اس» دەپ اتاعان ەدى»[6]، – دەدى. 

انار 
حازىرەت ٴالي(ر.ا.) جەتكىزەدى: «پايعامبارىمىز (س.ع.س.): «اناردى ىشىندەگىسىمەن جەڭدەر. ويتكەنى، ول اسقازاندى تازالاۋشى»، – دەگەن»[7]

ايۆا 
حازىرەتى تالھا (ر.ا.) بىلاي دەيدى: «بىردە پايعامبارىمىزدى (س.ع.س.) زيارات ەتۋگە بارعان ەدىم. قولىندا ايۆا جەمىسى بار ەكەن. ماعان: «اۋ، تالھا، كەل جە! ايۆا جۇرەكتى قۋاتتاندىرادى، كوڭىلىڭدى حوش قىلادى»[8]، – دەدى. يبن ابباس (ر.ا.) بىلاي دەيدى: «ٴجابير بين ابدۋللا (ر.ا.) پايعامبارىمىزعا (س.ع.س.) تايىپتان اكەلگەن ٴبىر ايۆا بەردى. پايعامبارىمىز: «بۇل كەۋدەدەگى قايعىنى قايتارىپ، جۇرەكتى جارقىراتادى»[9]، – دەدى. 

سىركە سۋى 
ايشا انامىزدان (ر.ا.) جەتكەن حاديستە: پايعامبارىمىز (س.ع.س.): «سىركە سۋى – نەتكەن تاماشا تۇزدىق!»[10] – دەدى. ٴۇممۇ ساعدتان جەتكەن حاديستە: «بىردە ايشانىڭ (ر.ا.) جانىندا ەدىم، پايعامبارىمىز (س.ع.س.) كىردى دە: «تۇسكى اسقا جەيتىن بىردەڭەلەر بار ما؟»، – دەپ سۇرادى. ايشا: «كەپكەن قۇرما مەن سىركە سۋى بار»، – دەدى. پايعامبارىمىز: «سىركە – تاماشا تۇزدىق. اللام، سىركەنى بەرەكەلى ەت! ويتكەنى، سىركە ماعان دەيىنگى پايعامبارلاردىڭ دا تۇزدىعى ەدى. سىركە سۋى بار ٴۇي كەدەي سانالماس!»[11] – دەدى.

كەپكەن قۇرما 
ايشا (ر.ا.) انامىز پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) بىلاي دەگەنىن جەتكىزەدى: «ۇيىنەن كەپكەن قۇرما تابىلماعان وتباسى مۇشەلەرى اش سانالادى»[12]، – دەدى. 

نان مەن قۇرما 
يۋسۋف بين ابدۋللا بين ٴسالام (ر.ا.) بىلاي دەيدى: «مەن پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) ٴبىر ٴتىلىم نان الىپ، ونىڭ ۇستىنە قۇرما قويىپ: «مىنە، مىناۋ مىناۋمەن بىرگە جەلىنۋى كەرەك»[13]، – دەپ جەگەنىن كوردىم». 

ماي 
بۋسرلىق سۇلەم قاۋىمىنان اعايىندى ابدۋللا پەن اتيادان (ر.ا.) جەتكەن حاديستە بىلاي دەلىنگەن: «ٴبىر كۇنى جانىمىزعا پايعامبارىمىز (س.ع.س.) كەلدى. ٴبىز وعان ماي مەن قۇرما بەردىك. پايعامبارىمىز ماي مەن قۇرمانى بىرگە جەگەندى وتە قاتتى ۇناتاتىن» [14]

قاربىز 
ايشا انامىزدان (ر.ا.) جەتكەن حاديستە: «پايعامبارىمىز (س.ع.س.) قاربىز بەن جاس قۇرمانى بىرگە جەيتىن دە: «مىنانىڭ ىستىعىن مىنانىڭ سۋىعى، مىنانىڭ سۋىعىن مىنانىڭ ىستىعى باسادى»[15]، – دەيتىن». 

قيار 
ابدۋللا بين جاعفاردان (ر.ا.) جەتكەن حاديستە: «پايعامبارىمىز (س.ع.س.) قيار مەن جاس قۇرمانى بىرگە جەيتىن»[16]

قاۋىن 
«پايعامبارىمىز (س.ع.س.) قاۋىن، قاربىز جانە قياردى قاتتى سۇيەتىن»[17].

اسقاباق 
ٴاناس (ر.ا.) بىلاي دەيدى: «بىردە ٴبىر تىگىنشى پايعامبارىمىزدى (س.ع.س.) وعان ارنايى تاماق ازىرلەپ، قوناققا شاقىردى. مەن دە پايعامبارىمىزبەن (س.ع.س.) بىرگە باردىم. ٴۇي يەسى داستارحانعا ارپا نانىن، اسقاباق قوسىلعان ٴبىر سورپا جانە ٴسۇر ەت اكەلدى. مەن پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) تاباعىنىڭ اينالاسىنداعى اسقاباقتاردى تەرىپ جەپ وتىرعانىن كوردىم. مىنە، سول كۇننەن بەرى اسقاباقتى ٴسۇيىپ جەيتىن بولدىم»[18]



[1] يبن ٴماجا.
[2] يبن ٴماجا.
[3] يبن ٴماجا، داريمي.
[4] يبن ٴماجا، داريمي.
[5] داريمي.
[6] احماد بين حانبال.
[7] احماد بين حانبال.
[8] يبن ٴماجا.
[9] تاباراني.
[10] يبن ٴماجا، ٴابۋ ٴداۋىت.
[11] يبن ٴماجا.
[12] ٴمۇسليم، ٴابۋ ٴداۋىت، تيرميزي، يبن ٴماجا.
[13] ٴابۋ ٴداۋىت.
[14] ٴابۋ ٴداۋىت.
[15] ٴابۋ ٴداۋىت، تيرميزي.
[16] يبن ٴماجا، ٴابۋ ٴداۋىت.
[17] تيرميزي.
[18] يبن ٴماجا، تيرميزي، ٴابۋ ٴداۋىت، ٴمۇسليم.

date02.04.2018readCount1487printباسىپ شىعارۋ