قالتاشاداعى شاي قاتەرلى ىسىككە شالدىقتىرادى

«قالتاشاداعى شاي قاتەرلى ىسىك تۋعىزادى»، «قالتاشاداعى شايدىڭ قۇرامىندا ادام اعزاسىنا زياندى ەلەمەنتتەر بار» دەيدى عالىمدار. اقپاراتتىڭ انىق-قانىعىنا حيميا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى اقىلبەكوۆا تۇرار ناۋرىزبايقىزى بىلاي جاۋاپ بەرەدى.

تۇرار ناۋرىزبايقىزى بۇل تۇجىرىمداردى راستادى. ول حيميا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى، اناليتيكالىق، كوللويدتىق حيميا جانە سيرەك ەلەمەنتتەر تەحنولوگيا كافەدراسىنىڭ وقىتۋشىسى.

شايدىڭ توڭساڭ بويىڭدى جىلىتاتىن، شولدەگەندە ٴشولىڭدى قاندىراتىن، سەرگەكتىك سىيلايتىن قاسيەتتەرى بار. ساپالى تۇرلەرىن ەمدىك شارالاردا ٴجيى قولدانادى. «الايدا، قالتاشاداعى شايلار وندىرىستە وتە كوپ وزگەرىستەرگە ۇشىرايتىندىقتان، ٴوزىنىڭ ساپالىق قاسيەتتەرىن جوعالتادى. سوندىقتان وندا تابيعي ٴدام مەن ٴيىس بولمايدى. ال، ٴسىز بەن ٴبىزدىڭ سەزىپ جۇرگەن ٴيىسىمىز — حيميالىق حوشيىستەندىرگىشتەر مەن بوياۋ. ولار ادام اعزاسىنا قاتەرلى ىسىك ٴقاۋپىن تۋعىزادى»،- دەيدى تۇرار ناۋرىزبايقىزى.

تۇرار ناۋرىزبايقىزى، حيميا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى، اناليتيكالىق، كوللويدتىقحيميا جانە سيرەك ەلەمەنتتەر تەحنولوگيا كافەدراسىنىڭ وقىتۋشىسى.

– قالتاشاداعى شايلار ەسكىرگەن شاي قالدىقتارىنان جاسالاتىندىقتان، قۇرامىندا شاڭ-توزاڭ مەن ٴتۇرلى قوقسىقتار كەزدەسەدى. ول اعزادا حيميالىق تۇزداردىڭ تۇزىلۋىنە سەبەپشى بولادى.

سونداي-اق، قالتاشاداعى شايدىڭ قۇرامىندا فتور وتە كوپ بولادى. ول ٴتىس ەمالىنىڭ بۇزىلۋىنا، سارعايۋىنا، سۇيەكتەردىڭ سىنعىشتىعىنا اكەلەدى.

كەز كەلگەن شايدىڭ قۇرامىندا كوفەين مەن تانين كەزدەسەدى. كوفەين وي جانە دەنە كۇشىن جاقسارتۋ ٴۇشىن قولدانىلادى. الايدا مولشەرى كوبەيىپ كەتسە، ۇيقىسىزدىققا دۋشار ەتەدى. جۇرەگى اۋىراتىن جانە قان قىسىمى جوعارى ادامدار كوفەيندى ازايتۋ ٴۇشىن قالتاشاداعى شايدى جىلى سۋعا سالىپ، سۋىن توگىپ، قايتادان دەمدەۋ كەرەك.

قالتاشاداعى شايلاردىڭ ساپالى قاعازعا ورالۋى ماڭىزدى. جىبەك-قاعازدان جاسالعان قاپتامالار ادام دەنساۋلىعىنا زياندى ەمەس. الايدا، مۇنداي قاپتاماداعى شايلار قاراپايىم قاعازعا ورالعان شايلاردان قاراعاندا قىمبات بولادى. كوپتەگەن كومپانيالار قاپتاما رەتىندە سينتەتيكالىق قاعازداردى قولدانادى. بۇل دا ادام اعزاسىنا زيان.

قالتاشاداعى شايدىڭ ساقتاۋ مەرزىمى ۇزاق. ال كوپ ساقتالعان شايدىڭ قۇرامىندا باۋىردى زاقىمدايتىن افلوتوكسين دەگەن ٴقاۋىپتى زات بولادى.

شايدىڭ ساپاسىن قالاي تەكسەرەمىز؟ ول ٴۇشىن قالتاشاداعى شايدى سالقىن سۋعا سالىپ كورىڭىز. بوياعىشتار مەن حوشيىستەندىرگىشتەر سالقىن سۋعا دا شىعا بەرەدى. ٴتۇسى، ٴدامى، ٴيىسى تەك ىستىق سۋدا شىعاتىن شايلاردىڭ ساپاسى جوعارى دەگەن ٴسوز.

ايتا كەتەيىك، شايدى قالتاشاعا وراۋدى قىتايلار ويلاپ تاپقانىمەن، شاي قالتاشالارى تەك 1952 جىلى ليپتون كومپانياسىمەن پاتەنتتەلدى. ۆاشينگتون ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى قالتاشاداعى شايدى زەرتتەۋ بارىسىندا كۇنىنە 5  كەسەدەن ارتىق  ىشۋگە بولمايدى دەگەن تۇجىرىمعا كەلگەن. سوندىقتان، شايدىڭ ورنىنا سۋ ىشكەن دۇرىس.

halaldamu.kz
date15.03.2018readCount1294printباسىپ شىعارۋ