ٴابۋ باكىردىڭ (ر.ا.) اقشا تولەپ جورىتقان ٴتۇسى

ٴابۋ باكىردىڭ (ر.ا.) يسلام ٴدىنىن ەش بۇكپەسىز قابىلداۋىنا بىرنەشە جايت تۇرتكى بولعان. سونىڭ ٴبىرى مىنا وقيعا.

يسلام ٴدىنى كەلگەنگە دەيىن قىسى-جازى ساۋدامەن اينالىساتىن ٴابۋ باكىر كوبىنەسە شامعا باراتىن. ٴبىر ساپاردا تاڭعا جۋىق تاڭعاجايىپ ٴتۇس كوردى. تۇسىندە اسپانداعى اي كەلىپ ونىڭ قۇشاعىنا تىعىلىپتى. ٴابۋ باكىر ايدى قوس قولداي قۇشاقتاپ كوكىرەگىنە قىسقان ەكەن. ٴتاتتى سەزىم قۇشاعىندا جاتىپ ويانا كەتسە، ٴتۇسى بولىپ شىعادى. دەرەۋ سول ماڭايداعى يامليحا اتتى تانىمال موناحقا بارىپ ٴتۇسىن جورىتتى.

موناح اۋەلى:
– قاي جاقتان بولاسىڭ؟ – دەپ سۇرادى. ٴابۋ باكىر:
– حيجاز ايماعىنان،- دەپ جاۋاپ بەردى.
– نەمەن شۇعىلداناسىڭ؟- دەپ قايتا سۇرادى.
– ساۋداگەرمىن،- دەپ جاۋاپ قاتتى. بۇنى ەستىگەندە موناح:
– ٴاي، ارابستاندىق جان، مىنا ٴتۇس تەگىن ٴتۇس ەمەس ەكەن. شىنىن ايتسام، ۇلكەن ٴسۇيىنشى ٴتۇسىپ تۇرعان جايى بار. اقىمدى بەرسەڭ، ٴدال ٴقازىر جورىپ بەرەيىن، – دەدى. ٴابۋ باكىر (ر.ا.) وعان سول مەزەت ون ەكى دينار ۇستاتتى.

موناح ٴسوزىن جالعاپ، ٴتۇستى بىلاي دەپ جورىدى:
– كوكتەگى ايدىڭ ساعان ٴتۇسۋى – اقىرزامان پايعامبارىنىڭ كەلەتىندىگى. تاياۋ ۋاقىتتاردا ول ٴوزىنىڭ «پايعامبارلىعىن» جۇرتقا جاريالايدى. سەن سول پايعامباردىڭ قاسىندا جۇرەتىن ٴۋازىرى، كەيىننەن حاليفاسى بولاسىڭ. ۋا، ارابستاندىق جان، ەگەر ول مەنىڭ ٴتىرى كەزىمدە كەلسە، وندا ماعان حابار سال. بارىپ جولىعىپ، ونى ٴوز كوزىممەن كورەيىن. ال، ول كەلگەن كەزدە مەن و دۇنيەلىك بولىپ كەتسەم، وندا مەنىڭ دۇعاي-دۇعاي سالەمىمدى جەتكىز. اكەلگەن جاڭا دىنىنە مەنىڭ كىرگەنىمدى، ونىڭ ۇممەتى بولعاندىعىمدى ايت. اقىرەتتە ماعان شاپاعات ەتۋدى ۇمىتپاسىن!

ٴابۋ باكىر بۇنى ەستىگەندە:
– ولاي بولسا ماعان حات جازىپ قالدىر، – دەدى.

موناح ون ەكى سويلەممەن جازىلعان حاتتى ٴابۋ باكىرگە ۇسىندى. حاتتىڭ توركىنى مىناداي: «اسسالاۋماعالايكۋم، ۋا، مۇحاممەد يبن ابدۋللاھ ٴال- ماككي ٴال- ٴماداني ال-تەحامي! سەن – راسىندا دا اقىرزامان پايعامبارى، ون سەگىز مىڭ عالامنىڭ يەسى حاق تاعالانىڭ ەلشىسىسىڭ! مىنا ٴۇشبۋ حاتتى ٴابۋ باكىر يبن ٴابۋ كۇحافا ارقىلى وزىڭە جولداپ وتىرمىن. وسى ارقىلى ساعان يلانىپ، يمانعا كەلگەنىمدى، ساعان ۇممەت بولىپ ەرگەنىمدى جەتكىزگىم كەلەدى. ٴابۋ باكىر كەلىپ، ٴتۇسىن جورىتتى. سول ٴتۇس بويىنشا ٴابۋ باكىر سەنىڭ ٴۋازىرىڭ كەيىننەن حاليفاڭ بولادى. ەگەر مەن ٴتىرى تۇرسام، سەنىمەن بىرگە اللاھ جولىندا ال-دارمەنىمنىڭ جەتكەنىنشە كۇرەسۋدەن تارتىنبايمىن. ال ەگەر وعان ٴومىرىم جەتپەسە، وندا ماعان دا اقىرەتتە شاپاعات ەتۋدى ۇمىتپاعايسىڭ!».

ٴابۋ باكىر ٴتۇسىن جورىپ بەرگەن كىسىگە قاراپ:
– ەگەر ٴتۇسىم ٴدال وسى جورىعانىڭداي بولىپ شىقسا، وندا مەنەن تاعى دا ٴجۇز دينار الاشاعىڭ بولسىن، – دەدى ريزا كەيىپپەن.

انە-مىنە دەگەنشە شام ساپارى دا ٴبىتىپ، ٴابۋ باكىر مەككەگە كەلدى. ارادان ون ەكى جىل ٴوتتى. اللا تاعالا حازىرەت مۇحاممەدكە (س.ع.س.) ۋاحي ٴتۇسىردى. ٴبىر كۇنى ٴابۋ قۇبايس تاۋىنا شىققان مۇحاممەد (س.ع.س.) ٴوزىنىڭ پايعامبار ەكەندىگىن جۇرتقا جار سالىپ، حالىقتى جانسىز پۇتتارعا ەمەس ٴبىر عانا جاراتقانعا يمان ەتۋگە شاقىردى.

توسەكتە جاتقان ٴابۋ باكىر ايتىلعانداردى ەستي سالا مەككە كوشەلەرىنىڭ بىرىندە حازىرەت پايعامبارمەن (س.ع.س.) جۇزدەستى. پايعامبارىمىز ونى يسلامعا مويىنسۇنۋعا شاقىردى. ٴابۋ باكىر (ر.ا.) وعان:

– ۋا، مۇحاممەد! پايعامبار ەكەندىگىڭ راس بولسا، دالەلدەپ مۇعجيزاڭدى كورسەت، – دەدى.

حازىرەت پايعامبارىمىز (س.ع.س.)ونىڭ كوكىرەگىنە قولىن قويىپ، قابىرعاعا تاقاعان كۇيى:

– ساعان پايعامبارلىعىمدى دالەلدەگەن مۇعجيزا رەتىندە وسىدان تۇپ-تۋرا ون ەكى جىل بۇرىن ٴتۇس كورگەنىڭ، ونى يامليحا اتتى موناحقا جورىتقانىڭ جەتپەي مە؟! وعان ٴتۇس جورىعانى ٴۇشىن جالما-جان ون ەكى دينار تولەدىڭ، كەيىننەن تاعى دا ٴجۇز دينار بەرمەك بولىپ ۋادەلەستىڭ. ٴتۇستى جورىپ بەرگەن كىسى ون ەكى سويلەمدىك حات جازىپ قولىڭا ۇستاتتى. قالاساڭ ٴتىپتى حاتتىڭ ٴار سوزىنە دەيىن ايتايىن، – دەپ حاتتى تۇگەل جىپكە تىزگەندەي اينا-قاتەسىز ايتىپ بەردى.

بۇنى ەستىگەندە ونىڭ پايعامبارلىعىنا زارەدەي كۇمانى قالماعان ٴابۋ باكىر (ر.ا.) بىردەن سۇق ساۋساعىن اسپانعا كوتەرىپ:

– يامليحا موناح سۇيىنشىلەگەن پايعامبار راسىندا دا سەن ەكەنسىڭ، «اللا تاعالانىڭ جالعىز ەكەندىگىنە ٴارى مۇحاممەدتىڭ ونىڭ پايعامبارى ەكەندىگىنە نىق سەندىم»، – دەپ بىردەن مۇسىلمانشىلىققا باس يگەن ەكەن[1].



[1]    ٴماناقيب-ي چيھار ياار-ي گۋزين

 

قۇدايبەردى باعاشار
date23.02.2018readCount1594printباسىپ شىعارۋ