ٴبىلىمدى ادامعا بەرىلەتىن 10 قاسيەت

بىلىمدىلەر - پايعامبارلاردىڭ ميراسقورلارى

ەگەر سەن بۇل زاماندا ٴىلىم الۋشىلاردان نەمەسە ٴىلىم بەرۋشىلەردەن بولساڭ، پايعامبارلاردىڭ ميراسقورلارى دەگەن مارتەبەگە جەتكەنىڭ. بۇل تۋراسىندا پايعامبارىمىز (c.ع.س.):  «شىنىندا، عۇلامالار - پايعامبارلاردىڭ ميراسقورلارى، پايعامبارلار ديناردى دا، ديرحەمدى دە مۇرا رەتىندە قالدىرمادى، ولار ٴىلىمدى مۇرا ەتىپ قالدىردى. كىمدە-كىم وعان قول جەتكىزسە، ۇلكەن ۇلەسكە قول جەتكىزگەنى».[1]

ٴىلىم - تاۋسىلمايتىن قازىنا، دۇنيە - قولدىڭ كىرى

ادامدى ادام ەتەتىن، ونى بيىك دارەجەگە اپاراتىن ونىڭ دۇنيە-مۇلكى ەمەس، ونىڭ ارتىندا قالدىرعان ٴبىلىم قازىناسى. ساحابالاردىڭ ىشىندەگى ٴابۋ ھۋرايرا (ر.ا.) ەڭ كەدەي ساحابالاردىڭ ٴبىرى ەدى، ٴتىپتى كەيدە قارنى قاتتى اشقاننان قۇلاپ قالاتىن كەزدەرى بولاتىن. الايدا، ونىڭ ەسىمىن پايعامبارىمىزدىڭ (c.ع.س.) مۇباراك حاديستەرىن كەلتىرگەن كەزدە ايتپاي كەتپەۋ مۇمكىن ەمەس. وسى ورايدا پايعامبارىمىزدىڭ (c.ع.س.) مۇباراك حاديسىندە بىلاي دەپ ايتىلعان: «ادام بالاسى دۇنيەدەن وتسە، ونىڭ امالىنىڭ بارلىعى ۇزىلەدى، تەك ٴۇش ٴتۇرلى امالى ۇزىلمەيدى: جاريا بەرگەن ساداقاسى، ارتىنان قالدىرعان پايدالى ٴىلىمى، وعان دۇعا جاسايتىن ساليحالى ۇرپاعى».[2]

ٴىلىم قاراۋىلعا مۇقتاج ەمەس

تال بەسىكتەن جەر بەسىككە دەيىن ٴىلىم العان ادام جيعان ٴىلىمى بىرەۋدىڭ قولىندا كەتەدى دەپ ەش ۋايىم شەكپەيدى، وعان قاراۋىل قويمايدى،  ق ۇلىپتامايدى، ويتكەنى ٴىلىمنىڭ مەكەنى ول جۇرەك. جۇرەگىن كۇنامەن لاستاماسا ول ٴىلىم ونى ەشۋاقىتتا تارك ەتپەيدى. ال دۇنيە جيعان ادام بولسا، سول تىرنەكتەپ جيناعان بايلىعىن بىرەۋ قولدى ەتە مە دەپ كۇنى-تۇنى ۋايىمداپ، سونى ساقتاپ قالۋدىڭ قامىن ويلاسا، ٴىلىم ادامدى ٴومىر بويى نەشە-تۇرلى ٴقاۋىپ قاتەردەن ساقتايدى.

عالىمدار تۋرالىققا كۋالىك بەرۋشى اللانىڭ سۇيىكتى قۇلدارى

بۇل تۋراسىندا اللا تاعالا قاسيەتتى قۇران كارىمدە بىلاي ايتادى: «اللادان باسقا ٴتاڭىر جوق، بۇعان ەڭ الدىمەن اللانىڭ ٴوزى كۋا. سونداي-اق، بارلىق پەرىشتەلەر مەن شىنايى عالىمدار دا تۋراشىلدىق پەن ادىلدىكتى ۇستانا وتىرىپ، (وسىناۋ اقيقاتقا كۋالىك ەتتى).[3] اللا جانە ونىڭ پەرىشتەلەرىنەن كەيىن عالىمداردىڭ كۋالىك بەرۋى -  عالىمدارعا بەرگەن اللانىڭ ۇلكەن سىيى، ٴارى مارتەبەسى.

اللا عالىمدارعا باعىنۋدى ٴامىر ەتەدى

اللا تاعالا ادام بالاسىن ەڭ الدىمەن وزىنە جانە پايعامبارىنا (c.ع.س.) جانە ٴامىر يەلەرىنە باعىنۋدى بۇيىرادى. وعان دالەل اللا تاعالا قۇران كارىمنىڭ مىنا اياتى:  «ۋا، يمان ەتكەندەر! اللاعا باعىنىڭدار، ەلشىگە باعىنىڭدار، سونداي-اق، ٴوز ارالارىڭنان (وزدەرىڭ سياقتى ٴمۇمىن) بولعان باسشىلارىڭا باعىنىڭدار».[4]

قۇران اياتىندا كەلگەن «ۋلۋل امر» (باسشى) جايىندا عالىمدارىمىز  «ولار ەل باسقارعان  باسشىلار مەن ۇممەت عالىمدارى» دەگەن.  

اللا كىمگە قايىر قالاسا، عۇلامالاردان ەتەدى

ادامنىڭ اللا رازىلىعى ٴۇشىن ٴىلىم جولىنا ٴتۇسۋى وعان دەگەن جاراتۋشىنىڭ ەرەكشە ٴىلتيپاتىنىنىڭ نىشانى. بۇل جايىندا پايعامبارىمىز (c.ع.س.) مۇباراك حاديسىندە: «اللا ەگەر كىمگە قايىر قالاسا، ٴدىن ٴىلىمىن ۇيرەتەدى»[5]، - دەگەن.

ٴىلىم جولى - ٴجانناتقا اپارار جول

ٴىلىم جولىنا تۇسكەن پەندەنىڭ اللا تاعالا ٴجانناتقا اپارار جولىن جەڭىلدەتەدى. وعان دالەل پايعامبارىمىزدىڭ مىنا ٴحاديسى:  «كىمدە-كىم ٴىلىم الۋ ماقساتىندا جولعا شىعاتىن بولسا، ونىڭ ٴجانناتقا اپارار جولىن جەڭىلدەتەدى».[6]

ٴىلىم يەلەرى اقىرەتتە دە، دۇنيەدە دە دارەجەسى جوعارى بولادى

اللا تاعالا قاسيەتتى قۇران كارىمدە: «سوندا اللا ارالارىڭداعى شىنايى يمان ەتكەندەردىڭ، اسىرەسە، وزدەرىنە ٴىلىم بەرىلگەن ٴبىلىمپازداردىڭ دارەجەسىن ەسەلەگەن ۇستىنە ەسەلەي تۇسەدى. اللا سەندەردىڭ نە ىستەپ، نە قويىپ جۇرگەندەرىڭنەن تولىق حاباردار»[7].

ٴبىلىمدى ادامنىڭ دارەجەسى اقىرەتتە بيىك بولعانداي، بۇل دۇنيەدە مارتەبەسىن ٴوسىرىپ، ابىرويىن اسقاقتاتادى. ول بەينە قاراڭعى قاپاستا شىراق ۇستاعان ادام سەكىلدى.

عالىمدار اللادان شىنايى تۇردە قورقادى

راببىسىن تانىپ، اللا الدىنداعى ٴوزىنىڭ مىندەتىن تۇسىنگەن ادامنىڭ اللاعا دەگەن قورقىنىشى دا كوبىرەك بولادى. اقيقات ىلىمىنەن ٴدام تاتقان اتالمىش پەندەنىڭ حارام ىستەرگە بارۋعا قارسى يممۋنيتەتى قالىپتاسادى. اللا تاعالا قۇران كارىمدە: «شىنىندا، اللادان قۇلدارىنىڭ اراسىندا تەك عۇلامالار عانا شىنايى قورقادى»[8]، - دەۋ ارقىلى عالىمداردىڭ شىنايى تاقۋا قۇلدار ەكەنىن مەڭزەۋدە.

عالىمدار مەن قاراپايىم ادامدار اراسىنداعى الشاقتىق

اللا تاعالا قاسيەتتى قۇران اياتىندا: «بىلگەندەر مەن بىلمەگەندەر تەڭ بە؟» دەپ ايت،[9] - دەپ بۇيىرادى. بىلىمدىلەر مەن بىلىمسىزدەردىڭ ارا جىگىن پايعامبارىمىزدىڭ (c.ع.س.) مىنا ٴحاديسى ايقىن بايانداپ تۇر: «عالىم مەن قاراپايىم قۇلدىڭ اراسى مەنىمەن سەندەردىڭ ەڭ تومەندەگىلەرىڭنىڭ اراسى سەكىلدى»[10].

 

حامزات قاجىمۇرات ۇلى
قمدب «ناسيحات جانە قوعاممەن بايلانىس»
ٴبولىمىنىڭ مامانى

 

 

date22.02.2018readCount2064printباسىپ شىعارۋ