ەشكىمگە باعىنبايتىن «كۋاگەر»

اۋىلعا جولىم تۇسكەن سايىن كورشى-قولاڭدى تۇگەندەپ شىعامىن. ارامىزعا ٴۇي تۇسپەگەن كورشىمىز بار، ەرى – اۋزىنان ٴسوزدى سۇراپ الاتىن ادام. ال، ايەلى – وزىنە «انتونيم»، سامپىلداپ سويلەي بەرەدى. قاشان كورسەڭ، جايدارى جۇرەدى. كوشەنىڭ، اۋىلدىڭ اڭگىمەسىن قويىپ، كورشى اۋىلدىڭ دا، اۋدان، قالانىڭ دا جاڭالىعىن سودان ەستيمىن. ٴتىپتى وبلىستاعى شەنەۋنىكتەردىڭ ورىنتاعى مەن مىندەتتەرىنە دەيىن وتە جاقسى بىلەدى. كۇيەۋى مەن ەكەۋى قارا تاۋدىڭ ەتەگىنە كيىز ٴۇي تىگىپ، مالدىڭ سوڭىندا ٴناپاقاسىن تاۋىپ ٴجۇر. ەكى كۇننىڭ بىرىندە «تاۋدان كەلدىك» دەپ وتىرادى.

ٴبىر كۇنى جازعى ەڭبەك دەمالىسىمدى الىپ، اۋىلعا تارتتىم. كورشى ايەل ۇيگە جەتى شەلپەك تاراتا كەلىپتى. سول باياعى اڭقىلداپ: «قىز كەلىپتى عوي. امانسىڭ با؟ قالا قالاي؟ كۇن كورىپ ٴجۇرسىڭ بە؟» – دەپ، توقتاۋسىز سويلەپ قاۋىشتى. شەلپەگىن الىپ تۇرىپ: «بۇگىن بەيسەنبى مە ەدى، جۇما ما ەدى؟» – دەپپىن، دەمالىستا كۇندى ۇمىتىپ. ورىندىققا اقىرىن جايعاستى دا: «بۇگىن ۇلىمنىڭ قايتقان كۇنى ەدى عوي»، – دەدى كۇرسىنىپ. مەن ونىڭ مۇڭايعانىن العاش رەت كوردىم. ٴيا، ٴاردايىم قۋانىپ جۇرەتىن ادامنىڭ دا كوڭىلىندە ٴبىر كىربىڭ بولادى ەكەن. «ە، جاتقان جەرى جايلى بولسىن، تيە بەرسىن!» – دەپ، شەلپەگىنەن ٴۇزىپ اۋىز ٴتيدىم دە، شاي قويدىم.

شاي قايناتىم ۇنسىزدىكتەن كەيىن كورشى ايەل بۇرىنعىداي ەمەس، بولەك اڭگىمەنىڭ ٴجىبىن اعىتتى: «كۇيەۋگە اقىلىم كىرەر-كىرمەس كەزدە ٴتيدىم. وڭ مەن سولىمدى اجىراتىپ بولمادىم. وتباسىلىق ٴومىردى قالاي باستاساڭ، سولاي بولادى ەكەن. وسى كۇندە ويلاسام، ٴتورت بالا تاپقاننان كەيىن دە اقىلىم كىرىڭكىرەمەپتى. بەسىنشى رەت تاعى كوتەردىم، جۇرتتىڭ ٴبارى الا دوربا ارقالاپ كەتكەن كەز عوي. ونان ەكى ۇل، ەكى قىز بولعان دا ادەمى كورىندى، شالالىعىمنان شىعار. جۇپ بولعان جاقسى دەدىم، ايتەۋىر سول بويىما بىتكەن بەسىنشىنى الدىرتىپ تاستادىم. ەسىمدى جيعان سوڭ ٴبىر-اق ٴبىلدىم، ۇل ەكەن. ول كەزدە سونشالىق ٴبىر قىلپ ەتكەن سەزىم بولعان جوق، ٴومىرىمىز ٴبىرقالىپتى ٴوتىپ جاتتى. بالالار ٴوستى، الدى مەكتەپ بىتىرەتىن جاسقا جەتتى. ٴسويتىپ جۇرگەندە ەكى ۇلىم مىنگەن موتوسيكل اۋدارىلدى. بەس بالا بولعان. بارلىعى ٴدىن امان، تەك مەنىڭ ەكى ۇلىم ەس-تۇسسىز جاتتى. قۇدايعا جالبارىندىم، ٴبىراق ول ەكىنشى ۇلىمدى وزىنە قايتارىپ الدى. بۇل – كەزىندەگى مەنىڭ ىسىمە بەرگەن جاۋابى ەدى. مەن قۇدايدىڭ بەرگەن ٴبىر ۇلىن قولدان قايتارعانىما سول ساتتە بارىپ وكىندىم. قازاق «كەڭ بولساڭ، كەم بولمايسىڭ» دەيدى عوي، قاراپايىم عانا ٴسوز سياقتى. تۇك تە ٴمان بەرمەيمىز. شىن مانىندە مەن كەڭ بولماعانىمنان كەم بولىپ قالدىم»، – دەدى، سىرعاناعان جاسىن ٴسۇرتىپ. وي قورىتىپ وتىرىپ: «اپكە، ٴسوزىڭىز اۋزىڭىزدا، كوردىڭىز عوي ٴوزىڭىز دە، مۇنان بىلاي شىنىمەن دە كەڭ بولساڭىز، قۇداي كەم قىلمايدى. شۇكىر دەڭىزشى، ٴبىر ۇلىڭىز امان عوي»، – دەدىم جۇباتقان بولىپ.

جاقىندا شەشەمە قوڭىراۋلاتىپ: «اۋىل-ەل امان با؟ قانداي جاڭالىقتارىڭ بار؟» – دەپ سۇرادىم. داۋىسى جارقىن-جارقىن شىعىپ: «ٴاي، مىنا كورشىمىزدىڭ ۇلى ۇيلەندى، سۇرلەنىپ كەتە مە دەپ شەشەسى ۋايىمداپ ٴجۇر ەدى. تەڭىن تاۋىپ، شاڭىراعى شاتتىققا تولدى. ال، كورشىمىزدىڭ قۋانىشىندا شەك جوق»، – دەدى. سول "كەربەز" كورشىم كەزىگە كەتسە: «پالەنشەدەن قىز الام وسى!» دەپ، بار داۋسىن سالىپ مەنىڭ رۋىمدى ايتاتىن. جىگىت! سوزىندە تۇرىپ، اقىرى الىپتى، باقىتتى بولعىر!

ٴسۇرىنىپ بارىپ، ساباق العان سول ايەلدىڭ باقىتىنا سونشالىق قۋانعانىمدى بىلسەڭىز عوي. انە، كوڭىلى كەم بولماپ ەدى، جانۇياسى تاعى ٴبىر جانعا كوبەيدى. 

…كابينەتتى كىلتتەپ قويىپ ىستەگەن ىسىنە: «ەشكىم كورمەدى، بىلمەدى»، – دەپ الاقانىن سيپاپ ٴجۇر-ا، تالايى. «جاساعان جاقسىلىعىمدى بىرەۋى بىلمەيدى-اۋ!» دەپ كۇپىرلىك ٴقىلدىق-ا كوبىمىز. ەشكىمگە ساتىلمايتىن، ەشكىمگە باعىنبايتىن «كۋاگەردى» ۇمىتىپ...

ايدانا شوتبايقىزى
date23.10.2017readCount2290printباسىپ شىعارۋ