رامازانداعى قۋعىن-سۇرگىن
Рамазандағы қуғын-сүргін

بۇرىنعى بيرما، قازىرگى ميانماداعى مۇسىلماندار ٴۇشىن بيىلعى جاز قورلىق پەن زورلىق ناۋبەتىنە اينالدى. جەرگىلىكتى حالىقتىڭ 89 پايىزىن قۇرايتىن بۋدديستەر يسلام ٴدىنىن ۇستانۋشى روحينيا قاۋىمىن قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراتىپ جاتىر. اسىرەسە، بۋدديستەر 1،8 ميلليون مۇسىلمان تۇراتىن راكحان شتاتىن باسىپ الىپ، قانعا بوكتىردى.

قاندى وقيعالار ٴدال ٴقازىر دە جالعاسىپ جاتىر. وسى ۋاقىتقا دەيىن 20 مىڭ مۇسىلمان ازاپتالىپ، ولتىرىلگەن. باستى نازار اۋداراتىن نارسە، جازىقسىز مۇمىندەردى ٴدىني نە ەتنيكالىق توپتار ەمەس، وسى ميانما ۇكىمەتىنىڭ رەسمي قارۋلى كۇشتەرى اياۋسىز قىرىپ-جويىپ جاتىر. ٴتىپتى بىرنەشە ادامدى تىرىدەي ورتەپ جىبەرگەن. جاس بالالاردى ادام قۇرلى كورمەي، ايۋاندىقپەن مىجعىلاپ ولتىرگەن. مىڭداعان قىز-كەلىنشەكتەردىڭ ابىرويى اياق استى ەتىلدى. ونداعان مەشىتتىڭ ورنىندا كۇلى عانا قالعان. ال اشەيىندە ادامي قۇندىلىقتاردى «قىزعىشتاي قورعايتىن» باتىس اقپارات قۇرالدارى بۇل قاندى قاساپتى بولماشى تۇردە «قاۋىمدار اراسىنداعى قاقتىعىس» دەپ بۇرمالاپ جازۋدا.

ۆاشينگتونداعى يسلام ورتالىعىنىڭ يمامى مۇحاممەد ٴال-اسي: «ميانماداعى جاعدايعا باتىس ەلدەرى قاساقانا كوز جۇمىپ وتىر. ميانما پرەزيدەنتى تەين سەين روحينيا مۇسىلماندارى ەلدەن كەتسىن، بۇۇ لاگەرلەرىن پانالاسىن دەپ مالىمدەگەن. اسكەريلەر باسقاراتىن بۇل ەلدەگى بيلىك ادامزاتقا قارسى قىلمىس جاساپ جاتىر. جەرگىلىكتى ۇكىمەت ميلليوننان اساتىن مۇسىلمانداردى ٴوز ازاماتتارى رەتىندە رەسمي مويىندامايدى. زاڭسىز ەميگرانتتار دەپ قارا كۇيە جاعىپ وتىر. بۇل جالعان. روحينيا مۇسىلماندارىنىڭ بىرنەشە ۇرپاعى وسى ەلدە تۋىپ-وسكەن»، - دەپ اشىنادى.

يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ جاستار فورۋمى ميانماداعى زۇلماتتى قاتاڭ ايىپتادى. جاستار فورۋمى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىن، يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنا مۇشە ەلدەردى جانە گۋمانيتارلىق ۇيىمداردى قانتوگىستى تەز ارادا توقتاتۋعا جانە تۋعان ۇيىنەن بەزىپ كەتكەن بوسقىندارعا كومەك كورسەتۋگە شاقىردى.

ميانماداعى مۇسىلماندار كوشباسشىسى، دوكتور موحاممەد يۋنۋس حالىقارالىق بايقاۋشىلاردى اراكان ايماعىنا كەلۋگە شاقىردى.

ول اراكاندا جەرگىلىكتى بۋدديستەر سوڭعى بىرەر كۇننىڭ ىشىندە-اق مىڭداعان مۇسىلماندى قىرىپ تاستاعانىن اشىنا مالىمدەدى. بۇدان باسقا، ول جاپپاي زورلىق-زومبىلىق كەسىرىنەن كوپتەگەن مۇسىلماندار ۇشتى-كۇيلى جوعالىپ كەتكەنىن جەتكىزدى.

سونىمەن بىرگە، يۋنۋس بۋدداعا تابىنۋشالارعا ميانما ۇكىمەت اسكەرى قولداۋ كورسەتىپ، قولدارىنا قارۋ-جاراق ۇستاتتى دەيدى. ٴقازىر، بيلىك كۇشتەرى ٴبىلىمدى، زيالى مۇسىلمان جاستاردى ەش سەبەپسىز قاماۋعا الىپ، بەلگىسىز جاققا اكەتىپ جاتقانىن ايتادى.

مۇسىلمان كوشباسشىسى وسىنداي اياۋسىز اشىق زوبالاڭعا قاراماستان الەمدىك قاۋىمداستىق پەن باتىس ەلدەرى ٴۇنسىز قالىپ وتىرعانىن العا تارتتى.

muslim.kz
date31.07.2012readCount4036printباسىپ شىعارۋ