پايعامبارداي جۇمساق بول!

مەيىرىمدى جانە راقىمدى اللانىڭ اتىمەن باستايمىن!

يسلام ٴدىنىنىڭ بارلىق جاعىنا قاراساڭىز جۇمساقتىق دەگەن سيپات مىندەتتى ەتىپ الىنعانىن كورەسىز. مەيلى ول فيقھ، قوعامدىق قارىم-قاتىناس، ساۋدا-ساتتىق كەزىندە دوس بولسىن، نە دۇشپان بولسىن، بارلىق جەردە جۇمساقتىق تالاپ ەتىلەدى. پايعامبارىمىز (س.ع.س.) ٴوزىنىڭ كوپتەگەن حاديستەرىندە اللا تاعالا پەندەلەرىنىڭ دە جۇمساق بولعانىن جاقسى كورەدى دەپ ايتقان. پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) ٴومىرىن زەردەلەپ كورگەن جان دا ول كىسىنىڭ وتە جۇمساق مىنەزدە بولعاندىعىن بىردەن مويىندار ەدى. مۇنىڭ بارلىعى مەيىرىمدى جانە راقىمدى اللا تاعالانىڭ پەندەلەرىنە جۇمساق بولۋىن بۇيىرعانىنان دەپ ٴتۇسىنۋىمىز ٴتيىس. مىنە، وسى جايتتار يسلام ٴدىنى مەنەن جۇمساقتىقتىڭ اراسىندا تىعىز قارىم-قاتىناستىڭ بار ەكەنىنىنىڭ ايقىن بەلگىسى.

اللا تاعالا قۇران كارىمدە پايعامبارىنا قاراتا ٴبۇي دەيدى: (ەي، مۋحاممەد) اللا تاعالا تاراپىنان بەرىلگەن مارحامات سەبەپتى ولارعا (ساحابالارىڭا) جۇمساق ٴسوزدى بولدىڭ. ەگەر تۇرپايى، قاتال جۇرەكتى بولعانىڭدا ەدى، البەتتە، اينالاڭنان (ٴبارى دە) تارقالىپ كەتكەن بولاتىن ەدى. سوندىقتان ولاردى كەشىر، ولار ٴۇشىن اللادان جارىلقاۋ سۇرا جانە ىستەرىڭدە ولارمەن كەڭەس (الي-يمران 159). مىنە، وسى اياتقا زەر سالىپ قاراساق، اللا تاعالا سۇيىكتى پايعامبارىنا جۇمساقتىقتى بەرگەنىن مىندەت ەتىپ ايتىپ جاتىر، جانە سول قالپىندا ٴجۇرىسىن جالعاستىرۋىنا بۇيىرىپ وتىر. پايعانبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) ٴوزى دە ٴبىر حاديسىندە بىلاي دەيدى: «جۇمساقتىق قاي نارسەدە بولسا ونى كورىكتى ەتەدى، ال قاي نارسەدەن كەتسە ونى كورىكسىز ەتەدى».

وسى كۇنگە دەيىن پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) ٴومىر تاريحىن زەرتتەگەن جۇزدەگەن ەڭبەكتەر جازىلدى. ولار مۇسىلمان عۇلامالارى، نە  شىعىستانۋشىلار تاراپىنان جازىلسا دا، بارلىعى ٴبىر اۋىزدان پايعامبارىمىز مۇحاممەد (س.ع.س.) ادام بالاسىنىڭ ىشىندەگى ەڭ مەيىربان-جۇمساق جان بولعانىن مويىندادى. ايتسە دە وزدەرىن: «پايعامباردىڭ سۇننەتىمەن جۇرەمىز» دەپ ەمەۋرىن بىلدىرەتىن كەي توپتاردىڭ بويىنان مۇسىلمان باۋىرلارىنا دەگەن جۇمساقتىق ەمەس، قاتىگەزدىكتىڭ جامان لەبى سەزىلىپ ٴجۇر. سولاردىڭ سەبەبىنەن ٴدۇيىم جۇرت يسلام ٴدىنى قاتىگەز ٴدىن دەگەن ويعا شۇلعىپ جاتقانى دا جاسىرىن ەمەس.

مۇسىلمانشىلىقتى ۇستانعان اتا-بابالارىمىز دا حالىق اراسىنداعى باۋىرماشىلدىق پەن بىرلىكتى، ىنتىماق پەن اعايىندىقتى نىعايتۋدا ٴارقاشان جۇمساق مىنەزدى بولۋدى ناسيحاتتاعان.

جۇمساق سويلەۋ، جىلى ٴجۇزدى بولۋ ادام مەن ادامدى جاقىنداستىرىپ، دوستىققا، باۋىر-لاستىققا شاقىرسا، تۇكسيگەن قاباق، توڭتورىس مىنەز، قاتقىل جاۋاپ، ٴدوڭ ايبات، نە دورەكى سويلەۋ – ادامنىڭ مادەنيەتتەن جۇرداي ەكەنىن سەزدىرىپ، ادامدى ادامنان سۋىتادى، كوڭىلىن قالدىرىپ، وكپە-رەنىشكە سوقتىرادى. سوندىقتان، ادامداردىڭ ٴقايسىبىر قىلىقتارىنا سابىر ەتىپ، جۇمساق بولا بىلسەك، ونان اسقان مۇسىلماندىق بولا ما؟

date10.10.2017readCount2174printباسىپ شىعارۋ