ٴ باسقاعا پايدالى بولۋ – ابزال ٴىستىڭ ٴبىرى - muslim.kz
باسقاعا پايدالى بولۋ – ابزال ٴىستىڭ ٴبىرى

يسلام ٴدىنى ىزگىلىكتى ناسيحاتتاپ، مەيىرىمدىلىك قۇندىلىقتاردى ۇندەيدى. باسقانىڭ باسىنداعى قيىندىققا ورتاقتاسىپ، ٴجابىر كورگەندەرگە جاناشىر بولۋدى ناسيحاتتايدى. ەڭ باستىسى، ٴومىردىڭ  بارلىقسالاسىن قامتىپ، ادامزاتقا تۋرالىق كورسەتەتىن  سارا جولدى نۇسقايدى. اينالاسىنداعىلارعا اماناتپەن قاراعان مۇسىلمان بار جاقسىلىقتىڭ  كىلتى، ٴھام باستاۋى. وزگەنىڭ ٴىسىن ٴوزىنىڭ قاجەتىنەن جوعارى قويا وتىرىپ، ادامداردىڭ العىسىنان اللانىڭ رازىلىعىن ارتىق قويۋ ىقىلاستى مۇسىلماننىڭ سيپاتىنان ەكەنىن كورەمىز.

ادامنىڭ بىر-بىرىنە دەگەن ىزگىلىگى بولماسا، ولاردىڭ اراسىنداعى قارىم-قاتىناس قالاي ٴوربىر ەدى. قاستاندىق جاساۋ سياقتى كەلەڭسىز كورىنىستەر دە  بەلەڭ الىپ كەتكەن بولار ەدى. ٴبىراق، اللا اق پەن قارانى ايىرۋشى، ونىڭ ارا-جىگىن ايىرىپ، مىنەز-ق ۇلىقتىڭ دا ارا سالماعىن باعامداپ بەرگەن.

«جاقسى ٴسوز – جارىم ىرىس» دەلىنەدى قازاق دانالىعىندا. ٴبىز جاقسى ٴىستى كوبىرەك ناسيحاتتاپ، ونىڭ ۇلاعاتىن ونەگە ەتۋىمىز كەرەك. مەيىرىمدىلىك پەن ىزگىلىك ادامدى جاقسىلىققا جەتەلەپ، ەڭ الدىمەن وزگەنىڭ قام-قارەكەتىن كوبىرەك ويلاۋعا  تالپىندىرادى. باسقاعا پايدالى بولۋدىڭ استارىندا دا وسى قۇندىلىقتار جاتىر.

ەكىنىڭ ٴبىرى بۇل جاقسى سيپاتتاردى بويىنا سىڭىرە الا ما؟!  نەگە ادامدار اراسىندا بىر-بىرىنە دەگەن قاساڭ قارىم-قاتىناس تا بوي كورسەتەدى. ال، يسلام ٴدىنى كەرىسىنشە مۇسىلمان مەن مۇسىلمان بىرى-بىرىنە باۋىر ەكەندىگىن كوبىرەك ناسيحاتتايدى. تىلىمەن دە، قولىمەن دە زيانىن تيگىزبەگەن ادام ناعىز مۇسىلمان دەلىنەدى ٴبىر حاديستە.

ەندەشە، باسقانىڭ جان دۇنيەسىنە ٴۇڭىلىپ، ونىڭ قاجەتىنە جاراۋ ەكىنىڭ ٴبىرىنىڭ پەشەنەسىنە جازىلا بەرمەيتىنى تاعى بار. ال، يسلامداعى ەڭ ۇلكەن سيپات وسى باسقانىڭ  قاجەتىنە جاراۋ، وعان پايدالى بولۋدى كورسەتەدى.

 يسلامدا قۇلشىلىق  بولىپ سانالاتىن زەكەتتى ايتپاعاندا،  ناماز بەن ورازانىڭ ٴوزى قورشاعان ورتاعا پايداسى بار ەكەنىن كورەمىز. ادامداردى تاماقتاندىرۋ، ٴپىتىر بەرىپ رامازان ايىن ىزگىلىك ايىنا اينالدىرۋ، قوعامعا بارىنشا پايدا اكەلۋ سول ايدىڭ ٴمانىن اشا تۇسەتىندىگىن اڭعارامىز.  قۇراندا: «ەي، يمان كەلتىرگەندەر، رۋكۋع، ساجدە  جاساپ راببىلارىڭا  قۇلشىلىق قىلىپ، حايىر جاقسىلىق قىلىڭدار، بالكىم قۇتىلارسىڭدار»دەلىنگەن. دەمەك، قۇلشىلىق پەن اينالاعا حايىر جاقسىلىق جاساۋدىڭ بايلانىسىن استە ەستەن شىعارماعان ابزال.

شىنىندا، وسى قاسيەتتى ايلاردا كوبىرەك ىزگىلىكتەر جاسالادى. مىسالى، ورازا ۇستاعان ادام اش ادامنىڭ باسىنداعى تەپەرىشتى كورىپ، سەزىنەدى. سوسىن دا ونداي مۇسىلماندار مىسكىن ادامدارعا كوبىرەك قايىرىمدىلىق جاساۋعا تىرىسادى. بۇل تەك ورازا ايلارىندا عانا ەمەس، ٴومىر بويى جالعاساتىن جاقسى ۇردىسكە اينالادى. ماڭايىمىزعا قاراساق، جاقسى قايىرىمدى ادامدار وتە كوپ. ولاردىڭ دەنى بەرگەن ساداقالارىن، جاساعان قايىرىمدىلىقتارىن كورسەتە بەرمەيدى. باسقانىڭ پايداسىنا جاراۋدىڭ ٴبىر ۇلاعات جولى وسى دا شىعار.

جالپى، جاقسىلىق پەن ىزگىلىككە شاقىرۋ اللانىڭ ٴامىرى. قۇراندا: «سەندەردەن جاقسىلىققا شاقىرىپ، جاماندىقتان تىياتىن ٴبىر توپ بولسىن» دەپ جاقسىلىقتى جەردە تاراتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن باسا نازارعا العان.

ٴيا، جاقسىلىقتىڭ جارشىسى بولۋ – ٴار مۇسىلمان ادامعا ٴتان سيپات بولۋى ٴتيىس. وزگەگە جاقسىلىق جاساي الماعان ادام ٴوزىن دە جاقسى كورمەيدى. ونىڭ جاساعان قۇلشىلىعى دا قابىل بولا بەرمەيدى. سوندىقتان اسىل ٴدىنىمىزدىڭ وسى ٴبىر ونەگەسىن كەڭىنەن ناسيحاتتاۋدىڭ استارىندا  شىنايى مۇسىلماندىقتىڭ جاقسى مىنەز سيپاتى كورىنىس تابادى.

 ارداقتى  پايعامبارىمىز (س.ع.س.) ٴبىر حاديسىندە: «اعاشتاردىڭ ىشىندە مۇسىلمانعا ۇقسايتىن اعاش بار» دەدى. سوندا ابدۋللا يبن وماردىڭ جاس بوزبالا كەزى بولاتىن. ول: «ول اعاش قۇرما اعاشى»دەپ ايتقىم كەلدى. الايدا سول جەردە وتىرعانداردىڭ ەڭ كىشكەنتايى بولعاندىقتان (ادەپ ساقتاپ) ۇندەمەدىم. سول كەزدە پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) ٴوزى: «ول قۇرما اعاشى، ال قۇرما اعاشىنىڭ بارلىق جەرى حايىرلى»دەدى.   قۇرما اعاشى جەمىس پەن قوسا اينالاسىنا ىستىق كۇنى كولەڭكە بولسا، ناعىز مۇسىلماننىڭ دا باسقاعا كوپتەگەن پايداسى بولاتىندىعىن مەڭزەگەن.

نەگىزى، اسىل پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.)  مۇسىلماندى وسىلاي قۇرما اعاشىنا تەڭەۋى تەگىننەن تەگىن ەمەس. قازاقتا: «تاسپەن اتقاندا اسپەن ات» دەگەن دانالىق بار. مىسالى، قۇرما اعاشىنا تاس لاقتىرساڭ، ول ساعان جەمىسىن تۇسىرەدى. اعاشتىڭ ٴوزى مۇسىلماننىڭ جاقسى سيپاتى ىسپەتتەس كورىنىستى كوز الدىڭا اكەلەدى.

ادام ەكەش ادام دا اعاش قۇرلى بولۋى كەرەك قوي. بۇل جاراتىلىس اللا تاعالانىڭ تاعىلىمىمەن جاراتىلدى. ەندەشە ادامعا ىزگى بولۋ، باسقانىڭ كەرەگىنە جاراۋ سياقتى قاسيەتتەر اسا قاجەت. سەن وتكەنگە تاس لاقتىرساڭ، بولاشاق ساعان دا سول جاماندىقتى الدىڭا كەلتىرەدى. تۋمىسىنان بالاسىن جاقسىلىققا باۋلۋ يسلام دىنىندەگى ادامي قاسيەتتەردى بويىنا سىڭىرۋگە دانەكەر بولادى.  

پايعامبارىمىز: «سەندەردىڭ ٴبىرىڭ باۋىرىنىڭ كاجەتىندە بولۋلارىڭ مىنا مەشىتىمنەن شىقپاي قۇلشىلىق  ەتكەندەرىڭنەن حايىرلى» دەدى.  وسى تەكتەس اياتتار مەن حاديستەر مۇسىلماننىڭ قوعامدىق ورتادا پايدالى ادام بولۋ كەرەك ەكەنىن كورسەتەدى. قۇران اياتتارىندا يسا پايعامباردىڭ ٴماريام انامىزدىڭ قولىندا جورگەككە ورالىپ كىشكەنتاي ٴسابي كەزىنەن جيىلعان قاۋىمعا اللانىڭ قۇدىرەتتىلىگىن كورسەتىپ: «مەن اللانىڭ ق ۇلىمىن» دەپ باستاي كەلە، «مەنى قايدا بولسام دا بەرەكەلى ەتتى» دەپ ٴتىل قاتادى. وسى اياتتاردان بەرەكەلى بولۋدىڭ ماعىناسى باسقالارعا پايدالى بولۋ ەكەنى تۇسىندىرىلەدى.

ماڭايىمىزعا قاراساق، اتىس-شابىس، ۇردا-جىق كەلەڭسىز كورىنىستەر جايلى اقپاراتتاردان اياق الىپ جۇرە المايسىڭ. بىزگە ٴدىن ادامدارىنا اللانىڭ ادامزاتقا ۇندەگەن جاقسى دا، ىزگى سيپاتتارىن كوبىرەك ناسياتتاۋ اسا ماڭىزدى دەپ ەدىم. اق قاعازدى الساڭ دا، ٴبىز تۇتاستاي اپپاق بەتىن كورە الماي، كىشكەنتاي عانا قارا نوقاتقا كوزىمىز تۇسەدى. جاماندىق تا بالكىم سول سياقتى شىعار. جاقسىسىن دا كوبىرەك كورىپ، سونى بالالارىمىزعا ۇلگى-ونەگە ەتسەك، ولار دا وزگەنىڭ قامىن ويلايتىن تۇلعا بولىپ قالىپتاسار ەدى.

قانات قىدىرمين

date04.10.2017readCount1700printباسىپ شىعارۋ