مىنا اياتتى ەستىگەندە، جۇرەگى توقتاپ قالدى

حازىرەتى ومار زامانىندا ٴبىر جاس جىگىت بار ەدى. بۇل جىگىت بەينە ٴبىر مەشىتتىڭ كوگەرشىنى ٴتارىزدى بولعان. قۇلشىلىقتىڭ پارىزدارىنا ساق بولىپ، ونىمەن قويماي ٴناپىل عيباداتتار ارقىلى حاق تاعالاعا جاقىندىعىن كورگەن كىسى بىردەن بىلەتىن. بىردە حاليفا ومار الگى جىگىتتى مەشىتتەن كورە المادى. ول مەشىتكە كەلگەن قاراقۇرىم جاماعاتتىڭ ٴبارىن تانىپ، كەلىپ- كەلمەگەندەرىن باقىلاپ وتىراتىن. ول الگى جىگىتتى ارى-بەرى قاراپ تابا الماعان سوڭ جاماعاتىنا داۋىستاپ: «پالەن دەگەن جىگىت بار ەدى عوي. قايدا ٴوزى؟ بىر-ەكى كۇن بولدى مەشىتتە كورە الماي ٴجۇرمىن» دەدى. الايدا ەل بىردەن جاۋاپ بەرە الماي ٴبارى بىردەي ٴۇنسىز قالىپ، باستارىن سالبىراتىپ، كۇمىلجىپ قالدى. ومار بۇلاردىڭ مىنا تۇسىنىكسىز ارەكەتتەرىنە تاڭ قالىپ قايتادان سۇراعاندا ىشتەرىنەن بىرەۋ تۇرىپ: «ۋا، مۇسىلمانداردىڭ ٴامىرشىسى! ونى ادەپسىز ٴبىر جەرگە اپاراتىن جولدا ٴولى كۇيىندە تاۋىپ الدىق. سەنىڭ كوڭىل-كۇيىڭدى بۇزبايىق دەپ شۇعىل جينالىپ جانازاسىن شىعارىپ، جەرلەپ تاستاعانبىز» دەيدى. حازىرەتى ومار پاراساتتىلىعىمەن ونىڭ قالاي ولگەنىن سەزە قويادى. بۇل بىلاي بولعان ەدى: الگى جاس جىگىتتىڭ ۇيىنەن مەشىتكە باراتىن جول جيەگىندە زيناقور ايەل تۇراتىن. ول ىلعي دا بۇل جىگىتتىڭ جولىن تورۋىلداپ، الدىنان شىعىپ وزىنە تارتاتىن. الگى جىگىت بويداق ەدى. ايەل ونى جولدان تايدىرۋ ٴۇشىن شايتاننىڭ بارلىق ايلاسىن قولدانىپ باقتى. ٴبىراق ٴار ۋاقىتتا جاس جىگىت ايەلدىڭ ۇسىنىستارىنا قارسى تۇرىپ، بەتىن قايتارىپ، كۇناعا باتۋدان اۋلاق جۇرەتىن. الايدا ٴاربىر ادامنىڭ قانشا دەگەنمەن ٴبىر وسال تۇسى بولادى. مىنە، سول كۇنى جاس جىگىت السىزدىك تانىتتى. ايەل تاعى دا الدىنان كوبەلەكتەي كولبەڭدەپ شىعىپ، وزىنە تارتقاندا جىگىت توزە الماي الگى ايەلدىڭ سوڭىنان ەرىپ ۇيىنە قاراي جۇرەدى. ەسىگىنىڭ الدىنا كەلىپ، كىرە بەرگەن كەزدە جىگىتتىڭ بىردەن ەرىندەرى ەرىكسىز قيمىلداپ ٴبىر اياتتى وقي باستايدى. ياعني جىگىت ەرىكسىز تۇردە وسى اياتتى قايتالاپ تۇرعان ورنىندا قيمىلسىز قالادى. ول باسىندا وزىنە نە بولعانىن بىلمەي، ارتىنشا ەسىن جيناعان كەزدە ٴبىر اياتتى قايتالاپ تۇرعانىن سەزەدى. سەزگەنى سول-اق جۇرەگى بىردەن توقتاپ، جەرگە سىلىق ەتىپ قۇلايدى. وعان كوكتەن جاڭا تۇسكەندەي قاتتى اسەر ەتكەن ايات مىناۋ ەدى:

«حاق تاعالادان قورىققاندار ٴارقاشان  تاقۋالىق قورعانىندا عۇمىر كەشەدى. ولاردى شايتان ازعىرا قالسا، دەرەۋ اللانى ەسكە الىپ، ەستەرىن جيادى»[1]. بەينە ٴبىر جىگىت وسى اياتتى كوكتەن جاڭا تۇسكەندەي سەزىنەدى. ول ٴوزىنىڭ قانداي ىسكە قادام باسقانىن اڭعارىپ، قۇداي تاعالادان قاتتى ۇيالادى. راببىسىنىڭ وعان دەگەن وسىنشاما جاقسىلىعىن ۇمىتىپ، ٴبىر ٴسات بولسىن كۇناعا پەيىل كورسەتكەنى ٴۇشىن تۇلا بويىن قاتتى ۇرەي بيلەيدى. اسىرەسە وسىنداي ساتتە راببىسىنىڭ ونى ٴوز ٴناپسىسىنىڭ قۇربانى ەتپەي، تىلىنە الگى اياتتى سالىپ، وزىنە قاراتقانى وعان قاتتى اسەر ەتىپ، شىداي الماي ٴولىپ كەتەدى.

حازىرەتى ومار دەرەۋ ادامدارمەن بىرگە الگى جىگىتتىڭ ٴقابىرىنىڭ باسىنا بارادى. ول سول جەردە تۇرىپ ونىڭ بۇل تاقۋالىعىن وزگەلەرگە عيبرات ەتىپ قۇرانداعى: «راببىسىنان قورىققاندارعا ەكى ٴجاننات بار»[2]، - دەپ داۋىستايدى[3].


[1] «اعراف» سۇرەسى، 201-ايات

[2] «راحمان» سۇرەسى، 56-ايات

[3] مۋقتاسار تاريحۋ ديماشق ليبني اساكير، ليبني مانزۋر 19/190-191.

date27.09.2017readCount5326printباسىپ شىعارۋ