بوس ۋاقىتتىڭ پايداسى مەن زيانى بار

قۋات ەرعالي ۇلى

ارينە، ۋاقىتتىڭ ادام ومىرىندە ەرەكشە قىمبات دۇنيە ەكەنىن ايتۋدىڭ ٴوزى ارتىق. قۇدايدىڭ ولشەپ بەرگەن ٴومىرى وسى ٴوتىپ جاتقان ۋاقىت ەكەنىن بىلسەك تە، تەرەڭ ٴتۇيسىنۋىمىز از بوپ جاتىر. نەگىزى، ۋاقىتتى ادام مەيلىنشە ٴتيىمدى پايدالانۋعا ارەكەت ەتۋى ٴتيىس. سەبەبى، ماڭداي تەرمەن تاپقان بەس-ون تەڭگەنىڭ ٴوزىن مۇقيات جانە ەسەپپەن پايدالانامىز. ال، ۋاقىت التىننان دا قىمبات دۇنيە. ۋاقىت جۇمساپ التىن تاپساڭ دا، التىن جۇمساپ ۋاقىت تابۋ مۇمكىن ەمەس.

مىنە، سوندىقتان قۇران كارىمدە ۋاقىتتىڭ ٴار مەزگىلىن اتاپ تۇرىپ، «اعارعان تاڭعا سەرت»، «زامانعا سەرت» جانە «قاراڭعىلىعى باسقان ساتتە تۇنگە، جارقىراعان ساتتە كۇندىزگە سەرت»، - دەپ اللا تاعالا سەرت ەتكەن.

ابدۋللا بين ابباس (ر.ا.): «ەكى نىعمەت بار، ول ەكەۋىنەن ادامداردىڭ كوبى الدانۋدا. ول دەنساۋلىق پەن بوس ۋاقىت»، - دەگەن ەكەن. دەمەك، ٴوتىپ جاتقان ساعاتتار مەن كۇندەر، ايلار مەن جىلدار ادامنىڭ باعا جەتپەس بايلىعى. ول ادامنىڭ ٴومىرى. ومار بين ابدۋلازيز حاليفا: «راسىندا، ٴتۇن مەن كۇندىز ەكەۋى سەنى پايدالانۋدا. سەن دە ول ەكەۋىن پايدالان»، - دەگەن ەكەن. ال، حاسان باسري بولسا: «ەي، ادام بالاسى! شىندىعىندا سەن كۇندەردەن تۇراسىڭ. ەگەر ٴبىر كۇنىڭ كەتسە، سەنىڭ دە ٴبىر بولشەگىڭ كەتەدى»، - دەگەن.

وتكەن عاسىردىڭ 80-جىلدارى الەۋمەتتانۋشى عالىمدار زەرتتەۋ ارقىلى مىناداي تۇجىرىمدار ايتقان ەكەن:

1. بوس ۋاقىت پەن ادامنىڭ ومىرلىك جەكە تاجىريبەسى ٴوزىنىڭ تۇلعالىق بەينەسىن دامىتۋعا دەگەن يمپۋلس بەرەدى;

2. بوس ۋاقىت پەن ادامنىڭ ومىرلىك جەكە تاجىريبەسى ۇلكەن ماقساتتارعا جەتۋگە مۇمكىندىك;

3. بوس ۋاقىت پەن ادامنىڭ ومىرلىك جەكە تاجىريبەسى ٴوز مۇمكىندىگىن كورسەتۋگە جانە ٴوز ٴومىرىن رەتتەۋگە كومەك بەرەدى;

4. بوس ۋاقىت پەن ادامنىڭ ومىرلىك جەكە تاجىريبەسى ٴبىلىم الۋعا جانە تۇلعا رەتىندە وسۋگە، دامۋعا جانە كەمەلدەنۋگە زور مۇمكىندىك;

5. بوس ۋاقىت پەن ادامنىڭ ومىرلىك جەكە تاجىريبەسى الدىعا تالپىنۋعا، ٴبىرشاما تىنىعىپ، كۇش جيناپ تىڭنان جۇمىسقا كىرىسۋگە تاپتىرمايتىن مۇرسات;

6. ادام سىرتقى قۇرساۋدان شىققان سوڭ، ٴوزىنىڭ جەكە قابىلەتتەرىن اشا تۇسەدى. تاۋەلسىز ەتۋگە قابىلەتتى ەكەنىن تۇسىنە باستايدى.

سوندىقتان، مىندەتتى تۇردە ٴبىر جاقسى مەكەمەگە جۇمىسقا تۇرماسام بولمايدى دەگەن قيسىنسىز قاعيدادان ارىلۋ كەرەك. قورىقپاي ەڭبەك ەتۋگە تالپىنۋ كەرەك. سوندىقتان، بوس ۋاقىت بەرىلگەن، سونى مول مۇمكىندىك دەپ ٴبىلۋ قاجەت.

ال ەندى، بوس ۋاقىتى كوپ جاستار پايدالى ٴبىر ىسپەن اينالىسپاسا قوعامعا جانە وزدەرىنە زيان بوپ تابىلادى. سەبەبى، جاستاردا دەنساۋلىق، جىگەر جانە كۇش بار. مۇنى تيىسىنشە جۇمساي بىلمەسە بولمايدى. مىنە، سوندىقتان حاديستە: «قيامەت كۇنى پەندەنىڭ اياعى جىلجىماي تۇرىپ: ٴومىرىن قالاي وتكىزگەندىگى جايلى، جاستىق شاعىن قالاي وتكىزگەندىگى جايلى سۇرالادى...»، - دەلىنگەن. ادام ورىمىندەگى ٴبىر بەلەس جاستىق شاقتى ايرىقشا ايتۋى ونىڭ ماڭىزدى ەكەنىن بىلدىرەدى. ٴتىپتى، جاستىق شاق ەكى ٴالسىز بالالىق پەن قارتتىق شاق ورتاسىنداعى كۇش-قۋاتقا تولى شاق دەپ ايتىلعان ٴسوز بار. دەمەك، ۋاقىتتى بوسقا وتكىزۋدىڭ وراسان زور سالدارى بار. ابدۋللا بين ماسعۇد (ر.ا.) ساحابا: «مەن بىرەۋدىڭ نە دۇنيە ىسىمەن، نە اقىرەت امالىمەن شۇعىلدانباي بوس وتىرعانىن كورگەندى جاقتىرمايمىن»، - دەگەن ەكەن. ەندەشە بوس ۋاقىتتى زيانىن سانامالاپ كورەلىك:

1. بوس ۋاقىت ادامنىڭ ماقساتسىز جانە ٴومىرىن ٴمان-ماعىناسىز وتۋىنە ىقپال ەتەدى;

2. بوس ۋاقىت ادامدى ازعىرىپ، كۇنا ٴىس جاساۋعا يتەرمەلەيدى.

3. بوس ۋاقىت ادام بويىنان جالقاۋلىق پەن ۇمىتسىزدىكتى وياتىپ، ماسىل بولا باستايدى;

4. كىسىنىڭ ۋاقىتى كوپ بولۋى ونىڭ مۇراتى ٴالسىز، اقىلى از جانە جوسپارى ناشار ەكەنىنىڭ ٴبىر بەلگىسى. مىنە، بۇل بوس ۋاقىتتىڭ ەڭ كەڭ تاراعان تەرىس اسەرى. ال، ەندى وتباسىنىڭ بالانى تاربيەلەۋى جانە ۋاقىتىن دۇرىس جۇيەلەۋىنە ىقپالى ۇلكەن. سوندىقتان، بالانىڭ جىگىت بوپ ەر جەتكەنشە ومىرىنە ەرەكشە پايدالى ىسپەن اينالىسۋعا جانە ٴوز ۋاقىتىن دۇرىس جوسپارلاۋعا ۇيرەنگەنى دۇرىس.

date22.09.2017readCount3166printباسىپ شىعارۋ