ٴۇمىت ٴھام مەيىرىم...
Үміт һәм мейірім...

ەرتەدەن قارا كەشكە دەيىن كۇندەلىكتى كۇيبەڭ تىرشىلىكتىڭ قامىمەن ٴجۇرىپ قاجىپ، شارشاعان كەزدەرى ٴوزىڭدى قورشاعان ورتادان ازداعان ساتكە الىستاپ، باس اۋعان جاققا كەتكىڭ كەلەدى. سونداي ساتتەردە عالامتورداعى قىزىقتى بەينەبايانداردى قاراپ وتىرىپ، اينالاڭداعى قىزىپ جاتقان قىم-قۋىت تىرشىلىكتىڭ بۇعاۋىنان از ۋاقىتقا بولسىن  بوساپ شىعاتىن كەزدەر بولادى. بۇل جولعى كورگەن بەينەبايان، بۇرىنعىلارىنان وزگەرەك بوپ شىقتى.

كوگىلدىر ەكراننان كوپتەگەن باعدارلاماردىڭ جۇرگىزۋشىسى رەتىندە تانىلا باستاعان اندرەي مالاحوۆ رەسەي ارنالارىنىڭ بىرىندە بەرىلەتىن «پۋست گوۆوريات» باعدارلاماسىنىڭ كەزەكتى سانىن ادەتتەگىدەي كوڭىلدى كۇيمەن باستادى. بۇگىنگى تاقىرىپ  شىنايى سەنىم مەن انالىق ماحابباتتىڭ بەت-بەينەسىن اشىپ بەرەتىندىگىن حابارلاعان سوڭ ەكراننان توسەككە تاڭىلعان جاسى جيىرمالار شاماسىنداعى جىگىت جانە جانىن قويارعا جەر تاپپاي كۇيبەلەكتەپ جۇرگەن ورتا جاسقا كەلىپ قالعان تۇرىك ايەلىن كورسەتە باستادى. توسەكتە تاڭىلىپ جاتقان جىگىت وسىدان ٴتورت جىل بۇرىن انتاليانىڭ ۇلكەن كوشەلەرىنىڭ بىرىندە كولىك قاعىپ، ەس-تۇسسىز كۇيدە ەمحاناعا جەتكىزىلگەن، ەمحانادا جاتىپ كوزىن اشقاننان كەيىن قيمىلداۋعا مۇرشاسى كەلمەسە دە،  ٴجۇزى مەيىرىمگە تولى تۇرىك ايەلىن كورىپ «ماما، ماما» دەپ سويلەگەن ورىس ۇلتىنىڭ بەيمالىم پەرزەنتى ەدى. ال جانىنداعى جاناشىرلىق تانىتىپ جۇرگەن ايەل بولسا ەمحانادا كۇيسىز جاتقان جىگىتتىڭ «ماما، ماما، پوموگي منە»  دەگەن ٴبىر عانا ٴسوزىن جەرگە تاستاي الماي، ٴوز قامقورلىعىنا الىپ، ٴتورت جىلدان بەرى توسەكتە تاڭىلىپ جاتقان جىگىتتىڭ جانىنان تاپجىلماي، قاراۋشىسى بولىپ جۇرگەن گۇلسىم اتتى تۇرىك ايەلى بولاتىن. ول ٴوز قولىمەن اس ىشۋگە دەنساۋلىعى جارامايتىن الگى جىگىتكە كۇندە تاڭەرتەڭ انالىق ماحابباتپەن اپەلسين شىرىنىن دايىنداپ، از-ازدان اۋزىنا تامىزىپ، كۇتىپ-باعادى. قوزعالۋدان قالعان اياق-قولدارىن ۇقىپتىلىقپەن ۋقالاپ، قولىنان كەلگەنشە ەم-دومىن جاسايدى. اپاتقا ۇشىراعان جىگىتتىڭ باستاپقى جاعدايىن كورىپ، اق حالاتتى ابزال جانداردىڭ وزدەرى جىگىتتەن كۇدەرىن ۇزگەن بولاتىن. ال وزگە بىرەۋدىڭ بالاسىنا ٴوز بالاسىنداي قاراعان انا ٴۇمىتىن ۇزگەن جوق. كەرىسىنشە ٴۇمىتىنىڭ ۇزىلمەۋى ٴۇشىن بەلگىسىز بالانىڭ اتىن «ٴۇمىت» دەپ قويدى. ٴوزى كۇنى بويى ەش جاققا شىقپاي ٴۇمىتتىڭ جانىندا بولىپ، قولىنان كەلگەننىڭ ٴبارىن جاسايدى. وسىنداي كوكىرەگى مەيىرىمگە تولى انا ومىرگە ٴۇش ۇل اكەلىپ، بارلىعىن ٴوسىرىپ، جەتىلدىرگەن ەكەن. ٴۇش ۇلى دا ٴۇمىتتى ٴوز باۋىرلارىنداي جاقىن كورىپ، تاعدىردىڭ تالكەگىمەن باسىنا قيىنشىلىق كەلگەن جىگىتتىڭ جان جاراسىن ەمدەۋگە قولدارىنان كەلگەن بارىن جاساپ، ايانباي تىرىسىپ باعاتىنىن جەتكىزدى. ال گۇلسىمنىڭ كۇيەۋى بولسا، كۇندە كەشكىسىن ٴۇمىتتىڭ قول-اياعىن ۋقالاپ، ٴوزى جەتىم وسكەندىگىن جانە مىنا جالعاندا جەتىمدىك پەن جالعىزدىقتىڭ اششى ٴدامىن وزگە بىرەۋدىڭ تاتىپ كورۋىن قالامايتىنىن ايتتى. گۇلسىمنىڭ شەكسىز مەيىرىممەن جاساپ جۇرگەن ٴىسىن كورگەن وزگە ادامدار «قالاي شىدايسىڭ، ٴتوزىمنىڭ دە شەگى بولادى عوي؟!» دەپ مۇسىركەپ قارايتىن كورىنەدى. ال جۇدىرىقتاي جۇرەگى مەيىرىمگە تولى انا بولسا، «بارلىعى ٴبىزدىڭ جۇرەگىمىزدەگى اللا بەرگەن سابىر مەن ماحابباتتىڭ بەرىك بولۋىنا بايلانىستى» دەپ جاۋاپ بەردى. وسى كەزدە ستۋديادا قوناقتا وتىرعان كورەرمەندەردىڭ كوزدەرىنەن ەرىكسىز جاس اعىپ جاتتى. ادەتتە وزگەلەرگە كوز جاسىن كورسەتۋگە قىمسىناتىن ەر كىسىلەردىڭ وزدەرى بۇل جولى وزدەرىن تيىپ تۇرا المادى. ايەل ادامدار جىلاعاندا، توقتاۋ ايتاتىن ەر كىسىلەردىڭ وزدەرى وزدەرىن توقتاتا المادى. ٴيا، بۇل ادامدارعا و باستان بەرىلگەن مەيىرىمنىڭ پەندەلەردىڭ بويىنان كوپتەن بەرى كورىنبەي كەتىپ، سوناۋ تۇرىك جەرىندەگى  ٴبىر ايەل بويىنان كورىنىس تاۋىپ، مەيىرىم اتتى سەزىمنىڭ مەنمۇندالاپ «مەن بارمىن، ٴالى دە ٴتىرىمىن» دەگەن داۋسىنىڭ جاڭعىرىعى ىسپەتتەس ەدى. ٴوزىڭىز ويلانىپ كورىڭىزشى، اپاتتىڭ سالدارىنان سال بولىپ، قول-اياعى قيمىلعا كەلمەي قالعان، موينىنا كەلگەن زاقىمنان باسىن كوتەرە المايتىن ٴوزىنىڭ ەمەس وزگە بىرەۋدىڭ، ٴوز ۇلتىڭنىڭ ەمەس، وزگە ۇلتتىڭ وكىلىنە مۇنداي مەيىرىممەن قاراۋ ٴۇشىن ادامعا قانشالىقتى دارەجەدەگى مەيىرىم كەرەك ەكەنىن؟

وسى بەينەبايانداعى تۇرىك ايەلىنىڭ مەيىرىمدىلىگىنىڭ شەكسىزدىگىنە تاڭ قالىپ، باس شايقاپ وتىرىپ ويىما «اللاھ تاعالانىڭ راقىمىن جۇزگە ٴبولدى. توقسان توعىزىن ٴوزىنىڭ جانىندا ساقتادى. دۇنيەگە تەك ٴبىر راقىمىن ٴتۇسىردى. جاراتىلىستىڭ بىر-بىرىنە دەگەن مەيىرىم-راقىمى، انانىڭ بالاعا دەگەن مەيىرىمى، جانۋارلاردىڭ ٴوز تولدەرىنە جانى اشۋلارىنىڭ ٴبارى وسى ٴبىر راقىمنىڭ سەبەبىمەن» دەگەن حاديس ورالدى. سوندا... سوندا اللانىڭ مەيىرىمى قانداي بولعانى؟

مەيىرىمى شەكسىز بولعان اللاحىم، قاراڭعىلىقتىڭ قارماۋىندا ٴجۇرىپ، ٴوز قىزىن ٴوزى تىرىدەي كومگەن وماردى تۋرا جولعا سالىپ، شىنشىلداردان ەتىپ، كوزى تىرىسىندە جۇماقپەن سۇيىنشىلەگەن دە ٴوزىڭسىڭ. ٴجۇز ادامدى ٴولتىرىپ، ارتىنان تاۋبەگە كەلگەن، جۇماقتىق امال جاسايتىن تۇرعىندارى بار ايماققا بەت الىپ بارا جاتىپ ومىردەن وتكەن، ٴالى ٴبىر دە ٴبىر جاقسى امال جاساپ ۇلگەرمەگەن ق ۇلىڭنىڭ جۇماقتىق بولۋىن قالاعان دا ٴوزىڭسىڭ. حاديستە ايتىلاتىن: ۇزاق ٴومىر ٴسۇرىپ، تاقۋالىق قىلعان، قۇلشىلىعى كوپ ق ۇلىڭ ٴوزىنىڭ قۇلشىلىعىنىڭ كوپتىگىنە قاراپ «ادىلدىگىڭمەن ۇكىم ەت» دەپ ايتىپ، بۇكىل جاساعان ساۋابىن تارازىنىڭ ٴبىر ۇشىنا قويعاندا، دەنەسىنىڭ ٴبىر مۇشەسىن دە وتەي الماي جازاعا دۋشار بولۋعا شاق قالعانىندا، مەيىرىمىڭمەن ۇكىم بەرۋىڭدى سۇراعاندا جۇماققا كىرگىزگەن دە ٴوزىڭسىڭ. اللاھىم، مەنىڭ حاديستە ايتىلعان ق ۇلىڭ سياقتى  «ادىلدىگىڭمەن ۇكىم ەت» دەپ ايتاتىن   كول-كوسىر قۇلشىلىعىم دا جوق. ٴبىر عانا سەنەرىم – ٴوزىڭنىڭ شەكسىز مەيىرىمىڭ. اللاھىم، جۇماقتى جاراتتىڭ دا وعان پەرىشتەلەردى مۇقتاج ەتپەدىڭ، ال جان-جانۋارلار مەن جاندىكتەردى ادام يگىلىگى ٴۇشىن جاراتىپ، جۇماققا بارۋدى جازبادىڭ. سوندا كوز كورىپ، قۇلاق ەستىمەگەن، ادامزاتتىڭ ويىنا كەلمەگەن نارسەلەردى جەر بەتىندەگى جۇمىر باستى پەندەڭ ٴۇشىن جاراتقانىڭ عوي... اللاھىم، ٴوزىڭنىڭ قاسيەتتى قۇرانىڭدا: «ٴاي، وزدەرىنە زيان قىلعان قۇلدارىم! اللاھتىڭ راقىمىنان ٴۇمىت ۇزبەڭدەر. راسىندا اللاھ بۇكىل كۇنالاردى كەشىرەدى. ويتكەنى، ول وتە كەشىرىمدى، اسا مەيىرىمدى» (ٴزۋمار: 53) دەپ جاتساڭ، مەن نەگە كەڭدىگى جەر مەن كوكتىڭ كەڭدىگىندەي جۇماعىڭنان ٴۇمىتسىز قالۋىم كەرەك؟ 

ايبەك شەگەبايەۆ
date14.03.2013readCount3738printباسىپ شىعارۋ