قۇربان ايتتىڭ تاقۋالىققا تاربيەلەيتىن ٴتورت پايداسى
اللاعا شۇكىر، بارشا مۇسىلمان بالاسى اسىعا كۇتكەن قۇربان ايت مەرەكەسىنىڭ باستالۋىنا دا ساناۋلى كۇندەر قالدى. وسىناۋ ۇلىق مەيرامعا امان-ەسەن جەتكىزگەن جاراتۋشى يەمىزگە سانسىز شۇكىرلەر بولسىن! ونىڭ سوڭعى ەلشىسى مۇحاممەدكە سالاۋاتتار بولسىن!
 
قۇربان ايت پەندەنى تاقۋالىققا تاربيەلەيدى. قۇربان ٴسوزىنىڭ ٴوزى «اللاعا جاقىنداۋ، اللانىڭ رازىلىعىنا بولەنۋ» دەگەن ۇعىمداردى بىلدىرەدى. جاراتۋشى يەمىز قاسيەتتى قۇراننىڭ «كاۋسار» سۇرەسىندە: «راببىڭ ٴۇشىن ناماز وقى، قۇربان شال»، – دەپ ٴامىر ەتكەن. 
 
پايعامبارىمىز مۇحاممەدتىڭ (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن) حاديستەرىنىڭ بىرىندە ادام بالاسى ٴۇشىن قۇربان ايت كۇندەرى قۇرباندىق شالعاننان ارتىق امال جوق ەكەنى ايتىلعان. دەمەك، بۇل – وسى ۇلىق مەيرام كۇندەرى قۇربان شالعاننان باسقا قايىرلى، ابزال امال جوق دەگەن ٴسوز. 
 
قۇربان ايتتىڭ ەڭ باستى پايداسى، بارشا ادامزات بالاسىنا بەرەر تاربيەسى – تاقۋالىق. بىرىنشىدەن، پەندە اللاعا جاقىنداۋ، ياعني ونىڭ رازىلىعىنا، مەيىرىمىنە، راقىمىنا، كەشىرىمىنە كەنەلۋ ٴۇشىن قۇربان شالادى. قۇرباندىق وسىنداي نيەتپەن شالىنۋى ٴتيىس. شىنىندا، اللا تاعالا ٴوز قۇلدارىنىڭ قۇربان شالۋىنا مۇقتاج ەمەس. كەرىسىنشە، ٴار ادام اللانىڭ مەيىرىمەن مۇقتاج. دەمەك، راببىمىزعا ٴبىزدىڭ شالعان قۇرباندىعىمىز جەتپەيدى. وعان تەك تاقۋالىعىمىز بەن ىزگى امالىمىز عانا جەتەدى. بۇل تۋرالى قاسيەتتى قۇراننىڭ «حاج» سۇرەسىنىڭ 37-اياتىندا ايقىن باياندالعان: «ولاردىڭ (شالىنعان مالداردىڭ) ەتتەرى مەن قاندارى اللاعا استە جەتپەيدى. الايدا، وعان (اللاعا) سەندەردىڭ تەك تاقۋالىقتارىڭ عانا جەتەدى». 
 
ٴبىز وسى اياتتان قۇربان شالۋدىڭ نەگىزگى ٴمانى مەن ماعىناسىن ايقىن اڭعارامىز. وسى رەتتە ايتا كەتەتىن جايت، قۇربان شالۋ امالى ايت نامازىنان كەيىن مەيرامنىڭ ٴۇشىنشى كۇنى اقشام نامازىنا (كۇن باتقانعا) دەيىن ورىندالادى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا شالىنباعان قۇربان مالى جاي ساداقا بولىپ ەسەپتەلەدى. سوندىقتان، شاريعاتتىڭ بۇل تالاپتارى قاتاڭ ورىندالۋى ٴتيىس. ەلىمىزدىڭ كەيبىر وڭىرلەرىندەگى جەرگىلىكتى جۇرت قۇربان ايت كۇنىنە ٴبىر كۇن قالعاندا قۇربان شالىپ جاتادى. جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمىزدەي، بۇل تەك جاي ساداقا بولىپ ەسەپتەلەدى. 
 
قۇربان ايتتىڭ كۇللى مۇسىلمان بالاسىن تاقۋالىققا تاربيەلەيتىن ەكىنشى پايداسى – پەندەنىڭ ٴوزى جاقسى كورگەن دۇنيەسىن، مال-مۇلكىن اللانىڭ رازىلىعى جولىندا قۇربان ەتۋى. ويتكەنى، جاراتۋشى يەمىز قۇراندا ادام بالاسى ٴوزى جاقسى كورگەن نارسەسىن، مال-مۇلكىن، دۇنيەسىن اللانىڭ رازىلىعى جولىندا جۇمسامايىنشا، يگىلىككە، جاقسىلىققا جەتە المايتىندىعىن بايانداعان. مۇسىلمان قاۋىمى وسىناۋ مەرەكە كۇنى مالدىڭ ەڭ سەمىزىن سويىپ، ساداقا بەرەدى.
 
ۇشىنشىدەن، سويىلعان مالدىڭ ٴبىر بولىگىن مۇقتاج كىسىلەرگە تاراتۋ – تاقۋالىققا جەتكىزىپ، وزگەلەرگە مەيىرىمدىلىك تانىتىپ، قايىرىمدىلىق سىندى اسىل قۇندىلىقتاردى ارتتىرادى. قۇربان ايت – باي ادامدى جاعدايى تومەن وتباسىلارعا كوڭىل بولۋگە يتەرمەلەيتىن قۇلشىلىق. ويتكەنى، جاعدايى جاقسى ادام تىرشىلىكتىڭ كۇيبەڭىمەن نەمەسە ٴارتۇرلى سەبەپتەرمەن كەدەي-كەپشىكتەردىڭ مۇڭىمەن ٴبولىسۋدى ۇمىتىپ كەتۋى مۇمكىن. ال قۇربان ايتتا قۇرباندىق ەتى مىندەتتى تۇردە ماتەريالدىق كومەككە مۇقتاج جاندارعا تاراتىلادى.
 
تورتىنشىدەن، ايت نامازىنا قاتىسقان پەندە قاتە-كەمشىلىكتەرى ٴۇشىن جاراتقاننان جارىلقاۋ تىلەيدى. اللانى ەسكە الىپ، مول شۇكىرشىلىك ەتەدى. كەيبىر مۇسىلماندار اراپا كۇنى ورازا ۇستاپ، قۋ ٴناپسىسىن تىزگىندەپ تاقۋالىعىن ارتتىرا تۇسەدى. ال قاجىلىق ساپارىنا اتتانعان مۇسىلماندار اراپا كۇنى كەش باتقانعا دەيىن دۇعا جاساپ، تاۋبە ەتىپ، كۇناسىنىڭ كەشىرىلۋىن جالبارىنا سۇرايدى. بۇل كۇندەرى اللانى ۇلىقتاپ، وعان شۇكىرشىلىك ايتۋدىڭ – ساۋابى مول. 
قۇربان ايت – وتباسىلىق مەرەكە. ۇلىق مەيرامدا داستارقان جايىپ، اعايىننىڭ باسىن قوسىپ، ولارعا جاقسى ناسيحات ايتۋدىڭ دا ٴمانى ەرەكشە. كورشىلەردىڭ، قارتتاردىڭ، جەتىمدەردىڭ ٴحالىن سۇراپ، قايىرىمدىلىق جاساپ، ولاردىڭ كوڭىلدەرىنە قۋانىش ۇيالاتۋ – ايتتا جاسالاتىن ايرىقشا امالداردىڭ ٴبىرى. ال ۇلىق مەرەكەنى سەزىندىرۋ ماقساتىندا وتباسىنا، بالا-شاعاعا، تۋعان-تۋىسقاندارعا سىيلىق ۇلەستىرىپ، ولاردىڭ العىسىنا بولەنۋ – مەرەكەنىڭ ٴسانى مەن ٴمانىن ارتتىرا تۇسەدى.
اللا تاعالا ۇلىق مەيرامدى بارشامىزعا مۇباراك ەتكەي! مەرەكە قۇتتى بولسىن. قايىرلى امالدارىڭىز قابىل بولسىن! ٴامين!        
   
اسەت اتاشەۆ، 
الماتى قالاسى «وربيتا-3» مەشىتىنىڭ باس يمامى
             
اسەت اتاشەۆ
date29.08.2017readCount1759printباسىپ شىعارۋ