27 ەسە ساۋابى كوپ نامازدى بىلەسىز بە؟
اسا قامقور، ەرەكشە مەيىرىمدى اللانىڭ اتىمەن باستايمىن!

ادەتتە، ادام جانى جەڭىلدىكتەر مەن سىيلىق الۋعا قۇمار كەلەدى عوي. ساۋدادا دا سولاي: قاشان كەزەكتى اكسيا بولادى ەكەن دەپ كۇتىپ، قالاعان زاتىمىزدى ارزان باعادا العىمىز كەلىپ جاتادى. قۇنىققاندىق بولماسا دا، وسىناۋ قۇمارلىقتى ق ۇلىنىڭ بويىنا بىتىرگەن اللا ونى وسى قاسيەتى ارقىلى قۇلشىندىراتىنى ٴسوزسىز. دەسە دە، دۇنيەگە ەمەس ارينە. قايىرلى امالدار مەن قۇلشىلىققا.

راسىمەن دە، اللا تاعالا كەي امالداردىڭ ساۋابىن ەسەلەپ بەرەتىندىگىن ايتىپ، بىزدەردى سول ارقىلى ساليقالى ىستەرگە قۇلشىندىرادى. سونداي سىيى مول امالداردىڭ ٴبىرى – بۇل جاماعاتپەن بىرگە وقىلعان ناماز. بۇعان دالەل ساحابا ابدۋللا يبن وماردان (ر.ا.) جەتكەن حاديس. وندا اللا ەلشىسى (س.ع.س.) ۇممەتىن بىلاي دەپ سۇيىنشىلەيدى: «جاماعاتپەن وقىلعان نامازدىڭ ساۋابى جالعىز وقىلعان نامازدىڭ ساۋابىنان جيىرما جەتى ەسە كوپ» (يمام بۋحاري، مۋسليم، احماد، تيرميزي، يمام ناساي جانە يمام يبن ٴماجاھ). ياعني، ٴسىزدىڭ جەكە وقىعان جيىرما جەتى نامازىڭىزدىڭ ساۋابى جاماعاتپەن وقىلعان ٴبىر نامازدىكىنە پارا-پار. ەگەر كۇندەلىكتى بەس ۋاقىت نامازدىڭ بارلىعىن مەشىتتە، جاماعاتپەن ٴبىر ساپتا تۇرىپ وتەسەڭىز، 135 ەسە، ال ٴبىر اپتانىڭ ىشىندە 945 ەسە كوپ ساۋاپ جينايسىز! اقىرەتتىك جول دورباڭىزعا بار بولعانى ٴبىر ايدىڭ ىشىندە 4050 ەسە، ٴبىر جىلدا 49275 ەسەگە كوپ ساۋاپ جۇكتەلىپ، ارعى دۇنيەدە بۇل سىزگە تارازىدا اۋىر تارتار ازىق بولادى. ەندەشە، ەستى ادام مۇنداي ساۋاپتان قول ٴۇزىپ قالماۋى ٴتيىس ەمەس پە؟!

ٴبىر كۇنى اللا ەلشىسىنە (س.ع.س.) ٴبىر زاعيپ ادام كەلىپ: «ۋا، اللانىڭ ەلشىسى، جانىمدا مەنى مەشىتكە الىپ باراتىن ادامىم جوق، مەشىتكە بارماي-اق نامازىمدى  ۇيىمدە وقۋىما بولا ما؟» - دەپ رۇقسات سۇرايدى. اللا ەلشىسى وعان رۇقسات بەرەدى. سول وقيعادان كەيىن ٴبىراز ۋاقىت وتكەندە اللا ەلشىسى (س.ع.س.) وعان ٴبىر ادامدى تاعايىنداپ، ونى تاعى وزىنە شاقىرىپ الادى. ٴسويتىپ وعان: «نامازعا شاقىرعان داۋىستى ەستيمىسىڭ؟» - دەيدى. ول: «ٴيا»، - دەپ جاۋاپ بەردى. سوندا اللا ەلشىسى: «وندا وعان جاۋاپ بەر»، -  دەگەن ەكەن (ٴمۇسلىم).

بايقاساڭىز، پايعامبارىمىز كوزى سوقىر ادامنىڭ ٴوزىن جاماعات نامازىنا ىنتالاندىرىپ، ونىڭ سانسىز ساۋابى مەن يگىلىگىنەن ماقۇرىم قالماۋىن قالاعان. ٴتىپتى ٴبىر سوزىندە: «كىمدە-كىم ازانشىنى ەستي تۇرا ەشقانداي ٴۇزىرى بولماستان (سەبەپسىز) جاماعاتقا بارماسا، ونىڭ جالعىز بوپ وقىعان نامازى (كامىل دارەجەدە وقىلعان ناماز رەتىندە) قابىل بولمايدى»، - دەپ قاتاڭ ەسكەرتكەن. سوندا ساحابالاردىڭ ٴبىرى:

- ۋا، اللانىڭ ەلشىسى! ٴۇزىر دەگەن نە؟ - دەپ سۇرايدى. پايعامبارىمىز (س.ع.س.):

- قاۋىپ-قاتەر نەمەسە سىرقاتتانۋ، - دەپ جاۋاپ بەرگەن ەكەن (ٴابۋ ٴداۋىت، سالات 46/551).

ەندەشە، قول-اياعى ٴبۇتىن، ون ەكى مۇشەسى ساۋ، سوقىر دا، سىرقات تا ەمەس ادام جاماعات نامازىن قالايشا تارك ەتەدى؟ ونىڭ وسىنشا وراسان زور ساۋابىنان سان سوعىپ قالسا، كەيىن قيامەتتە وكسىپ، وكىنبەسىنە كىم كەپىل؟

 

ارتىقشىلىقتارى

بەس ۋاقىت نامازدى جاماعاتپەن وقۋدىڭ ارتىقشىلىقتارى وتە كوپ. سونىڭ ٴبىرقاتارىنا توقتالىپ وتەيىك.

العاشقى ارتىقشىلىق – ٴسوز باسىندا كەلگەن حاديستە كەلتىرگەنىمىزدەي، ساۋاپتىڭ جيىرما جەتى ەسەگە ەسەلەنۋى. ودان كەيىن كۇنالارعا كاففارات بولۋى. بۇل تۋرالى ٴابۋ حۋرايرادان ريۋايات ەتىلگەن حاديستە پايعامبارىمىز (س.ع.س.): «ەگەر كىمدە-كىم ۇيىنەن دارەت الىپ شىعىپ، مەشىتكە قاراي قادام باسسا جانە اللا تاعالانىڭ بۇيىرعان پارىز امالدارىن ورىنداسا (ياعني، جاماعاتپەن ناماز وقىسا)، ونىڭ ٴار باسقان قادامدارىنا كۇنالارى كەشىرىلىپ، سونىمەن قاتار دارەجەسى كوتەرىلەدى»، - دەگەن ەكەن. وسىعان ماعىنالاي كەلگەن مىنا حاديستە پايعامبارىمىز (س.ع.س.) ايتادى: «سەندەرگە اللا تاعالانىڭ كۇنالاردى نەمەن ٴوشىرىپ، دارەجەلەردى نەمەن كوتەرەتىنىن ايتايىن با؟ سۋىق كۇندە دارەت الىپ، ۇزاق جەرلەردەن جاماعاتقا كەلۋ جانە نامازدى وقىعاننان كەيىن كەلەسى ۋاقىتتىڭ كىرۋىن كۇتۋى. مىنە، ناعىز باۋىر باسۋ دەگەن وسى! مىنە، ناعىز باۋىر باسۋ دەگەن وسى! مىنە، ناعىز باۋىر باسۋ دەگەن وسى!» (مۋاتتا، قاسرۋس-سالات 55).

ال مىنا حاديستە بىلاي دەپ كەلەدى: «قاراڭعى كەزدە مەشىتكە بارعان جانداردى سۇيىنشىلەڭدەر، قيامەت كۇنى سونداي ٴبىر جارقىراعان نۇردىڭ بولاتىندىعىمەن». حاباردى بۋرايدا (ر.ا.) جەتكىزگەن.

وسمان يبن اففان (ر.ا.): «اللا ەلشىسىنىڭ (س.ع.س.): «ەگەر كىمدە-كىم قۇپتان نامازىن جاماعاتپەن وقىسا، سول ٴتۇننىڭ جارتىسىن ناماز وقىپ وتكىزگەنىندەي ساۋاپ الادى. ال، ەگەردە قۇپتان نامازى مەن تاڭ نامازىن جاماعاتپەن وقىسا، سول ٴتۇننىڭ بارلىعىن ناماز وقىپ وتكىزگەنىندەي ساۋاپ الادى»، - دەپ ايتقانىن ەستىدىم»، -دەگەن ەكەن.

جانە ٴبىر ارتىقشىلىعى - اللانىڭ رازىلىعىنا بولەپ، ساپتاعى ورىنعا قاراي ساۋاپتىڭ دا كوپ بولۋى. بۇل تۋراسىندا ٴۋباي يبن كاعىب (ر.ا.) بىلاي دەيدى: «ٴبىر كۇنى راسۋلۋللاھ (س.ع.س.) بىزگە يمام بولىپ تاڭ نامازىن وقىتتى. كەيىن:

- پالەنشە نامازعا كەلدى مە؟ – دەپ سۇرادى.

- كەلمەدى.

- پالەنشە كەلدى مە؟

- كەلمەدى.

سوندا پايعامبارىمىز (س.ع.س.):

- ٴدال وسى ەكى ناماز (قۇپتان مەن تاڭ) – مۇنافىقتار (ەكى جۇزدىلەر) ٴۇشىن ەڭ اۋىر كەلەتىن ناماز. ەگەر وسى نامازداردا قانداي ساۋاپ بار ەكەنىن بىلسەڭدەر، تىزەلەرىڭمەن ەڭبەكتەپ بولسا دا، جاماعاتقا كەلەتىن ەدىڭدەر. ٴبىرىنشى قاتار پەرىشتەلەردىڭ قاتارىنداي. ول جەردە تۇرۋدىڭ ساۋابى قانداي ەكەنىن بىلەتىن بولساڭدار، بىر-بىرلەرىڭمەن جارىسقا تۇسەر ەدىڭدەر. ٴبىر كىسىنىڭ كەلەسى ٴبىر كىسىمەن بىرگە وقىعان نامازى جالعىز وقىعان نامازىنان الدەقايدا بەرەكەلى ٴارى ساۋابى دا مول بولادى. ونىڭ ەكى كىسىمەن وقىعان نامازى ٴبىر كىسىمەن وقىعان نامازىنان الدەقايدا بەرەكەلى ٴارى ارتىق بولادى. بىرگە وقىعانداردىڭ ساندارى قانشالىقتى كوپ بولسا، اللا تاعالا دا بۇعان سونشالىقتى رازى بولدى»، - دەگەن ەكەن. (ٴابۋ ٴداۋىت، سولات 47/554; ٴناساي، يمامات 45).

پايعامبارىمىز (س.ع.س.) تاعى ٴبىر حاديسىندە: «مۇسىلمان كىسى ناماز وقۋ، زىكىر قىلۋ نيەتىمەن مەشىتكە كوبىرەك كەلەتىن بولسا، اللا تاعالا ونىڭ بۇل ارەكەتىنە ٴبىر وتباسىنىڭ وزگە جۇرتتا جۇرگەن جاقىن تۋىسىنىڭ كەلگەنىنە قۋانعانداي قۋانىپ، ٴدان ريزا بولادى»، - دەۋ ارقىلى جاماعات نامازىنىڭ ابزالدىلىعىن العا تارتقان. (يبن ٴماجا، ٴماساجيد 19).


بەس ۋاقىت نامازدى جاماعاتپەن وقۋدىڭ ۇكىمى

حانيفا ٴمازھابىندا بەس ۋاقىت پارىز نامازدارىن جاماعاتپەن بىرگە وقۋ – بەكىتىلگەن سۇننەت امال. سايكەسىنشە نامازدا يمامنان بولەك وعان ۇيىعان ٴبىر ادام بولسا، سول جاماعات بولىپ سانالادى.

پايعامبارىمىز (س.ع.س.) كوپتەگەن حاديستەرىندە جاماعاتپەن بىرگە بولۋعا شاقىرعان. سەبەبى كوپشىلىكپەن بىرگە بولۋ پەندەنىڭ يمان قۋاتتىلىعىنا، ٴازازىلدىڭ ارباۋىنا ەرمەي، تۋرا جولعا نىق تۇرۋىنا، باۋىرلاستىقتى نىعايتىپ، مول ساۋاپقا يە بولۋىنا وڭ اسەرىن تيگىزەدى. مۇنى مىنا حاديستەردەن بايقاۋعا بولادى:

«جاماعاتپەن بىرگە بولىڭدار، قاسقىر جالعىز قالعان قويدى جەيدى».

نەمەسە ٴالي يبن وماردان جەتكەن حاديستە: «كوپشىلىك ادام اداسۋشىلىقتا بولمايدى. جاماعاتپەن بىرگە بولىڭدار. اللا تاعالانىڭ جاماعاتقا قامقورلىعى بولادى»، - دەپ كەلەدى.

ٴابۋ ھۋرايرادان ريۋايات ەتىلگەن حاديستە بولىنبەۋ، ٴبىر بولۋ جايىندا: «راسىندا، اللا سەندەردىڭ ىشتەرىڭدە ٴۇش ادامعا رازى بولادى. وزىنە قۇلشىلىق قىلعاندارعا، وزىنە سەرىك قوسپاعاندارعا جانە بولىنبەگەندەرگە»، - دەلىنەدى.

اللا بارشامىزدى جاماعاتپەن بىرگە ناماز وقۋ سىندى ساۋاپتى امالداردا ىقىلاستى ەتىپ، بولىنبەۋىمىزدى، ٴوزىنىڭ رازىلىعىنا بولەنۋىمىزدى جازسىن. ٴاميين!

date12.08.2017readCount4389printباسىپ شىعارۋ