پوستقۇمارلارعا 7 كەڭەس
بۇگىندە بۇكىل الەم ٴبىر ۇلكەن اۋىلداي. تاڭەرتەڭ تەڭىزدىڭ ارعى جاعىندا بولعان جايت ساسكەگە دەيىن عالامتور ارقىلى تۇگەل الەمگە تاراپ بىتەدى. باستاپقىدا تەز اقپارات الىسۋ قۇرالى بولعان الەۋمەتتىك جەلى بۇگىندە ويىن-ساۋىق پەن ۋاقىت وتكىزۋدىڭ ەڭ كوپ قولدانىلاتىن ٴتۇرىنىڭ بىرەگەيى ەكەنىندە داۋ جوق. قالا بەرسە، جۇمىسى جوقتىڭ ەرمەگى دە - وسى الەۋمەتتىك جەلى. الايدا، وسىنداي اقپاراتتىق اعىس ىشىندە «قوقىستىڭ» دا قاتار جۇرەتىنىن ۇمىتپاعان ٴجون.

ال، ەندى كەڭەسكە كوشەيىك. كەڭەس مەنەن ەمەس، ماماننان دەپ بىلگەيسىز.

ٴبىرىنشى كەڭەس: نەنى جازۋداسىز؟

ەڭ ماڭىزدىسى، قانداي اقپاراتپەن ٴبولىسىپ وتىرعاندىعىڭىز. كەز-كەلگەن ماقالا نەمەسە جاڭالىق جانە ت.ب. اقپاراتپەن بولىسۋدەن الدىن ٴبىر مەزەت كىدىرىپ، وزىڭىزگە وسى سۇراقتى قويىپ كورىڭىز. بۇل ماڭىزدى ما، پايداسى بار ما؟ بار پايداسى - ٴىشتى تەسىپ بارا جاتقان اۋەستىكتى باسۋ ما؟ الدە قىمبات ۋاقىتتى «ٴولتىرۋ» مە؟

دوسىم! سۇراققا جاۋابىڭىز بار ٴھام ول جاۋاپ دۇرىس دەپ ويلايمىن.

ەكىنشى كەڭەس: نە جايلى بولىسۋدەسىز؟

ٴسىز ٴبولىسىپ وتىرعان اقپارات قانداي سايتتان؟ ول اقپارات جاڭالىق پا، عىلىمي ماقالا ما، فوتو ما، بەينەروليك پە؟ ونى ٴسىز جازباعان بولساڭىز دا، كامەراعا تۇسىرمەگەن بولساڭىز دا، بولىسكەن دۇنيەڭىز سىزگە نە ساۋاپ، نە كۇنا بوپ جازىلاتىنىن ۇمىتپاڭىز.

دوسىم! سۇراققا جاۋابىڭىز بار ٴھام ول جاۋاپ دۇرىس دەپ ويلايمىن.

ٴۇشىنشى كەڭەس: كىمگە جىبەرىپ جاتىرسىز؟

ٴسىز بولىسكەلى وتىرعان اقپارات ونى الۋشى  كىسىنىڭ جاسىنا، جىنىسىنا جانە باسقا دا ەرەكشەلىكتەرىنە ساي كەلەدى مە، ٴسىز جولداعان جازبانىڭ وعان قانداي دا ٴبىر پايداسى بار ما؟ الدە، ارزان كۇلكى ٴۇشىن ٴبىر پوستپەن ابىرويىڭىزدىڭ ايرانداي توگىلۋىن قالايسىز با؟

دوسىم! سۇراققا جاۋابىڭىز بار ٴھام ول جاۋاپ دۇرىس دەپ ويلايمىن.

ٴتورتىنشى كەڭەس: اقپاراتتى قايدان الۋداسىز؟

ٴسىز پايدالاناتىن اقپارات قانداي باعىتتاعى سايتتان الىنعان نەمەسە ونى جازۋشى جەكە تۇلعا كىم؟ بەيمالىم ٴبىر ارانداتۋشى ساناڭىزدى ۋلاپ جۇرگەن جوق پا؟ ەگەر رەسمي دەرەككوزى بولسا جاقسى. ال، ەگەر ونداي بولماسا، سايتتى قىزىقتى بولعانى ٴۇشىن عانا پايدالانباڭىز. ونىڭ دۇرىستىعىنا قۇزىرلى مەكەمەلەر ارقىلى كوز جەتكىزىڭىز. ايتپەسە، ٴسىزدىڭ وزىڭىزبەن قوسا وزگەلەرگە دە زيانىڭىز ٴتييۋى ابدەن مۇمكىن.

دوسىم! سۇراققا جاۋابىڭىز بار ٴھام ول جاۋاپ دۇرىس دەپ ويلايمىن.

بەسىنشى كەڭەس: قاشان جىبەرىپ وتىرسىز؟

ادام ٴۇشىن ەڭ قۇندى دۇنيەنىڭ ٴبىرى – ۋاقىت. اقپاراتتى بولىسۋدە دە وسى ٴبىر قۇندىلىقتىڭ قۇنىنىڭ جوعالماۋىن ەسكەرگەن ٴجون. پوست جىبەرۋ وسى ەكەن دەپ، كۇن مەن تۇنگە قاراماي، ٴجون-جوسىقسىز اقپاراتپەن ٴبولىسۋ بەرۋ - ابەستىك. اقپارات پايدالى بولا تۇرا، بەيمەزگىل ۋاقىتتا جولداناتىن بولسا، العىس ەستيمىن دەپ جۇرگەندە، وزگەنىڭ رەنىشىن تۋدىرۋىڭىز دا ابدەن مۇمكىن.

دوسىم! سۇراققا جاۋابىڭىز بار ٴھام ول جاۋاپ دۇرىس دەپ ويلايمىن.

التىنشى كەڭەس: دەرەككوز

اقپارات مەملەكەت پەن ٴدىن ۇستانىمىنا قارسى دەرەككوز ەمەس پە؟ بۇنى بولىسۋمەن ٴسىزدىڭ ازاماتتىعىڭىز سىنعا قالادى. مۇسىلمانشىلىق بويىنشا جاماندىق پەن كۇناعا جاردەمدەسكەن بولاسىز.

جەتىنشى كەڭەس: ناتيجەسى قانداي بولماق؟

الەۋمەتتىك جەلىنى قولدانۋشى دوسىم! بۇل سۇراقتى وزىڭىزگە اقپاراتپەن بولىسپەستەن بۇرىن قويعانىڭىز دۇرىس بولادى. ايتپەسە، كەش قالاسىز. ايتىلعان ٴسوز - اتىلعان وق. ٴسىز جولداعان جازبا وزگە بىرەۋگە زيانىن تيگىزەر بولسا، بۇعان سەبەپكەر ٴسىز بولاسىز ەمەس پە؟

ٴجارير بين ابدۋللا (اللا وعان رازى بولسىن) ريۋايات ەتكەن حاديستە: «كىمدە-كىم مۇسىلمانشىلىقتا جاقسى جولمەن جۇرسە، ول كىسىگە ٴوزىنىڭ ىس-ارەكەتىمەن قوسا ونى كورىپ ىلەسكەن ادامداردىڭ دا ساۋابى ولاردىكى ورتايماي جازىلادى. كىمدە-كىم مۇسىلمانشىلىقتا جامان جولمەن جۇرسە، ول كىسىگە ٴوزىنىڭ ىس-ارەكەتىمەن قوسا ونى كورىپ ىلەسكەن ادامداردىڭ دا كۇناسى ولاردىكى ورتايماي جازىلادى». بۇل حاديس يمام ٴمۇسلىمنىڭ ەڭبەگىندە كەلتىرىلگەن.

دوسىم! بۇل كەڭەستى اقىل دەپ ەمەس، مۇسىلمان باۋىرىڭنىڭ جاناشىرلىق بىلدىرگەنى دەپ بىلگەيسىڭ. اللا جار بولسىن!

مۇسا ەرباتىر

muftyat.kz

date11.08.2017readCount1875printباسىپ شىعارۋ