بايلىق – جۇرەكتە

كەز كەلگەن ادام، قوعام نەمەسە مەملەكەت ٴۇشىن ٴوز قۇندىلىقتارىن تانىپ ٴبىلىپ، ونىڭ قادىرىنە جەتۋدىڭ ايرىقشا ماڭىزى بار. ويتكەنى ادامدىق قۇندىلىقتاردى جوعالتۋ وتە باياۋ جۇزەگە اساتىن پروسەسس بولعاندىقتان، كەيدە ادامدار ٴوزىنىڭ ەڭ قىمبات بايلىعىنان ايىرىلىپ قالعانىن دا بايقاماي قالادى. مىنە، وسى تۇرعىدان العاندا، ٴبىزدىڭ دە وتباسىنا قاتىستى تالاي جوعالتقاندارىمىز بار. اسىرەسە، كوپتەگەن رۋحاني قۇندىلىقتاردان ايىرىلعان سىڭايلىمىز. سودان بولسا كەرەك، بۇگىنگى تاڭدا جانۇيالاردىڭ بەرەكەسى قاشىپ، ۇرىس-كەرىس كوبەيىپ، اجىراسقانداردىڭ سانى ارتۋدا.

ەندى ەگەر جوعالتقان قۇندىلىقتارىمىزدى ىزدەۋگە كىرىسسەك، ونى يسلام دىنىنەن، مۇسىلماندىقتان، قۇراننان، پايعامبارىمىزدىڭ ومىرىنەن ىزدەۋىمىز كەرەك. بۇرىنعى وتكەن عۇلامالارىمىز، دانا حالقىمىز قالدىرعان سوزدەردىڭ، داستان-جىرلاردىڭ دا نەگىزگى ارقاۋى وسى قاينارلاردان باستاۋ العان. ماسەلەن، اللانىڭ ەلشىسى (س.ع.س.) مۇسىلمان وتاعاسىنىڭ جانۇيا مۇشەلەرىنە قالاي قاراۋى كەرەكتىگىن بۇيرىقتارى، كەڭەستەرى ارقىلى بىلدىرۋمەن قاتار، ٴوز ومىرىندە دە ناقتى ىستەرىمەن كورسەتىپ، بارشا مۇسىلماندارعا ۇلگى بولدى. حاديس شارىپتەرىنىڭ بىرىندە ەر ادامنىڭ ايەلىنە دۇرىس قاراۋى كەرەكتىگىن ايقىن ٴبىلدىرىپ: «سەندەردىڭ ەڭ جاقسىلارىڭ – وتباسىنا جاقسى قاراعاندارىڭ، ال ارالارىڭدا وتباسىنا ەڭ جاقسى قارايتىن مەنمىن»، – دەگەن. تاعى ٴبىر حاديسىندە: «ەڭ جاقسىلارىڭ – ايەلىنە جاقسى قاراعاندارىڭ»، – دەيدى. ٴاناس يبن مالىك اتتى ساڭلاق ساحابالاردىڭ ٴبىرى: «ٴوز جانۇياسىنا ٴدال پايعامبارىمىزداي مەيىربان جان 25 وتباسى شاتتىعى كورگەن ەمەسپىن» دەپ ەسكە الادى. ال يمان، كوركەم مىنەز جانە وتباسى مۇشەلەرىنە جۇمساق قاراۋ تۇرعىسىنان ارداقتى پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) مىنا ٴبىر حاديس- مۇسىلمان ٴۇشىن مىزعىماس قاعيدا بولۋى ٴتيىس. ول حاديس تە: «مۇميندەردىڭ يمان تۇرعىسىنان ەڭ كەمەلى – مىنەزى ەڭ كوركەم بولعانى جانە وتباسىنا جۇمساق قاراعانى» دەلىنگەن.

ولاي بولسا، مۇسىلماندىق تۇرعىدان العاندا، ۇيلەنۋ، ەڭ الدىمەن، اللانىڭ بۇيرىعىنا بويۇسىنۋدىڭ، پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) سوڭىنان ەرۋدىڭ ٴبىر بەلگىسى. ۇيلەنۋ – اللانىڭ ۇلكەن نىعمەتتەرىنىڭ ٴبىرى. ەر ازامات ٴۇشىن كۇنالى ىستەردەن، بۇزاقىلىقتان، نەكەسىز جەڭىل جۇرىستەن، ۋلى كوزدەرىن بوتەن ايەلگە قاداۋدان اۋلاق بولۋدىڭ ٴبىر جولى. ال ايەل ٴۇشىن كۇيەۋىنىڭ رازىلىعىن تابۋ ارقىلى اللانىڭ رازىلىعىنا بولەنۋدىڭ ٴبىر امالى. ۇيلەنۋ – پەرزەنت ٴسۇيىپ، ۇرپاق جەتىلدىرۋدىڭ دە العىشارتى. سونداي-اق ىزگى وتباسىن قۇرۋ – كۇشتى ٴبىر مەملەكەتتىڭ ىرگەتاسىن قالاۋمەن تەڭ. ال مىقتى وتباسىنىڭ قۇرىلۋى مەن ونىڭ باقىتتى جالعاسىمى ٴۇشىن ماتەريالدىق جەتىستىكتەردەن بۇرىن رۋحاني بايلىق قاجەت ەكەندىگى انىق. ويتكەنى باقىتتىڭ دا، بايلىقتىڭ دا ورنى جۇرەك. ەندەشە، ەرلى-زايىپتىلارعا ايتارىمىز باقىتتى سىرتتان ەمەس، جۇرەكتەن ىزدەگەن ٴجون. سول ٴبىر جاپىراق جۇرەك باي بولسا، ادامنىڭ ٴومىرى دە ٴماندى بولادى. وتباسىن قۇرۋعا جار ىزدەگەندە دە وسى جۇرەك بايلىعىنا ٴمان بەرۋدىڭ ماڭىزى زور.

وسى تالاپقا ساي وتباسىن قۇرىپ، بەرەكەلى ٴومىر ٴسۇرۋدىڭ جارقىن ۇلگىسىن بىزگە اللانىڭ ەلشىسى (س.ع.س.) كورسەتىپ بەردى. مىسالى، ومىردە ايەلدەردىڭ تۇرمىس تاۋقىمەتىنە، وتباسىلىق قيىنشىلىقتارعا، وزگە دە الەۋمەتتىك سەبەپتەرگە شىداي الماي كۇيەۋىنە شاعىم جاسايتىن كەزدەرى كوپ كەزدەسىپ جاتادى. الايدا اللا 26 جانۇيا جاراسىمى ەلشىسى (س.ع.س.) جايلى جارلارى ەش ۋاقىتتا ٴبىر اۋىز بولسا دا شاعىم ايتپاعان. ولار اللا ەلشىسىنىڭ (س.ع.س.) وتاعاسىلىق ومىرىنە جان-تانىمەن رازى ەدى. ايتالىق، ارداقتى پايعامبارىمىز (س.ع.س.) ومىرلىك سەرىكتەرىنىڭ اراسىندا حازىرەت حاديشانى ەرەكشە جاقسى كوردى. ونىمەن جيىرما بەس جىل باقىتتى ٴومىر كەشتى. ٴتىپتى دۇنيە سالعاننان سوڭ دا، ونى ۇمىتا المادى. زارەدەي ٴبىر نارسەنىڭ ٴوزى سۇيىكتى جارىن ەسىنە سالىپ، ول جايلى سۇيىسپەنشىلىگىن جاڭالاپ تۇرۋشى ەدى. مىسالى، حاديشا انامىز قايتىس بولعاننان كەيىنگى ۋاقىتتا ونىڭ حالە دەگەن ٴسىڭىلىسى پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) ۇيىنە كەلىپ، كىرۋگە رۇقسات سۇرايدى. ونىڭ داۋىسى حازىرەت حاديشانىڭ داۋسىنا ۇقساپ كەتكەندىكتەن، پايعامبارىمىز ٴبىر ٴسات قوبالجىپ: «بۇل كەلگەن حالە ەمەس پە؟» دەدى. قاسىندا وتىرعان ايشا انامىز بۇعان رەنجىگەندەي: «قايتىس بولعان ايەلدى وسىنشالىقتى ەسكە الۋىڭىزدىڭ قانداي ٴمانى بار. اللا تاعالا سىزگە ودان جاقسى جۇبايلار بەرگەن جوق پا؟» دەپ سۇرايدى. سوندا اللا ەلشىسى (س.ع.س.): «جوق، اقيقات سەن ايتقانداي ەمەس. ەشكىم ماعان يلانباعان كەزدە، ول ماعان سەنىپ ەدى، اركىم اللاعا سەرىك قوسىپ جاتقاندا، مۇسىلماندىقتى ول قابىلداعان ەدى. ماعان ەشكىم دە كومەكتەسپەي جۇرگەندە، ول مەنىڭ جاردەمشىم بولۋشى ەدى» دەگەن بولاتىن. ارداقتى پايعامبارىمىز ودان سوڭ، ايشا انامىزدى جاقسى كورەتىن. الايدا بۇل سۇيىسپەنشىلىك تە تەك سۇلۋلىققا بايلانىستى ەمەس ەدى. سەبەبى حازىرەت ايشانىڭ قابىلەتى، زەرەكتىگى، اقىلدىلىعى، پاراساتتىلىعى جانە ٴار نارسەنىڭ جورامالىن جاساۋداعى ەرەكشە ەستىلىگى بولاتىن. ايگىلى حاديسىندە: «ايەلدەر ٴتورت نارسەسى ٴۇشىن تاڭدالادى: مال-دۇنيەسى، سۇلۋلىعى، تەگى جانە ٴدىندارلىعى. سەن ٴدىندارىن تاڭدا» دەپ كەڭەس بەرۋى دە وسىدان بولسا كەرەك.

مىنە، بۇل ايتىلعانداردان شىعاتىن تۇجىرىم، مۇسىلمان ادام باقىتتى عۇمىر كەشكىسى كەلسە، وزىنە جار ىزدەگەندە، ونىڭ جۇرەك بايلىعىنا كوپ نازار اۋدارعانى ٴجون. ال ۇيلەنگەن سوڭ جۇبايىنىڭ سول رۋحاني قۇندىلىقتارىن باعالاۋى ٴتيىس. جۇرەككە سىڭەتىن شىنايى يمان، يبا، ادەپ، ٴوزارا تۇسىنىستىك، شىدامدىلىق، كوركەم مىنەز، جىلى ٴسوز مۇسىلمان وتباسىنىڭ ومىرىندەگى ەڭ اسىل قازىنالارى بولۋى ٴتيىس.

ٴسوز سوڭىندا تىلەرىمىز، وتباسىن قۇرعان جانداردىڭ جۇرەكتەرى يمانعا، كوڭىلدەرى باقىتقا تولسىن. ەلىمىز امان، جۇرتىمىز تىنىش بولسىن!

اسىلبەك اۋەزحان ۇلى

date14.06.2017readCount2489printباسىپ شىعارۋ