سۇيەكتەرىڭىز ساۋ بولۋى ٴۇشىن
دۇرىس تاماقتانۋ، دەنەڭىزدى شىنىقتىرۋ جانە باسقا دا ٴومىر ٴسۇرۋ سالتىن جاقسارتۋ سۇيەكتەرىڭىزدىڭ ساۋلىعى ٴۇشىن ناعىز كومەكشى قۇرال. بۇل، ٴسىز ويلاعانداي قيىن شارۋا ەمەس. مايو كلينيكا سايتىندا جاريالانعانداي، سۇيەكتەر اعزا مۇشەلەرىن قورعاپ، بۇلشىق ەتتەردى تۇزەپ، كالسيي جينايدى. بالالىق جانە جاسوسپىرىمدىك كەزەڭدە كۇشتى ٴارى مىعىم سۇيەك بەكىتۋ ٴۇشىن قالاي تىرىسساڭىز، ەسەيگەن كەزدە دە سۇيەك بەرىكتىگى مەن ساۋلىعىن ساقتاۋعا سولاي ٴمان بەرۋىڭىز كەرەك. سۇيەك بەرىكتىگى مەن ساۋلىعىنىڭ قانداي ماڭىزى بار؟ ادام اعزاسى جاسى ۇلعايعان سايىن وزگەرىپ وتىرادى. جاس كەزىڭىزدە ەسكى سۇيەكتەر كەمىپ، ورنىنا جاڭا سۇيەكتەر ٴبىتىپ وتىرادى، سۇيەك ماسساسىنىڭ كولەم بىرلىگى ارتادى. كوپتەگەن ادامنىڭ سۇيەك ماسساسىنىڭ بەرىكتىگى 30 جاسىنا قاراي بولادى. ودان كەيىن، سۇيەكتىڭ جاڭادان قالىپتاسۋ كەزەڭى باستالادى. الايدا، بۇل كەزدە كوبىرەك سۇيەك الۋىڭىز مۇمكىن. وسى سەبەپتەن وستەوپوروز اۋرۋىنىڭ (اعزانىڭ سۇيەك جۇيەسىنىڭ قارتايۋ بەلگىلەرى بولىپ سانالاتىن اۋرۋ) اسقىنۋى 30 جاسقا كەلگەنگە دەيىن قانشالىقتى سۇيەك ماسساسىنىڭ بولعانىنا جانە ودان كەيىن دە قانشالىقتى سۇيەك جوعالتقانىنا بايلانىستى.
 

سۇيەكتىڭ ساۋلىعىنا نە اسەر ەتەدى؟

سۇيەك ساۋلىعىنا اسەر ەتەتىن بىرنەشە فاكتور بار، بۇلاردىڭ كەيبىرەۋى وزگەرتىلسە، كەيبىرەۋى وزگەرتىلمەيدى. مىسالى:
– تاماقتارىڭىزدىڭ قۇرامىنداعى كالسييدىڭ مولشەرى: از مولشەردە كالسيي الساڭىز، سۇيەگىڭىزدىڭ بەرىكتىگى ازايىپ، سۇيەكتىڭ ەرتە كەمۋى جانە سىنعىشتىعى پايدا بولادى.
– فيزيكالىق بەلسەندىلىگىڭىز تومەندەسە: فيزيكالىق قوزعالىسقا تۇسپەگەن ادامدار سۇيەكتەرىنىڭ وسترەوپوز اۋرۋىنا تەز ۇشىرايدى.
– شىلىم شەگۋ مەن الكوگول قولدانۋ: زەرتتەۋلەر، شىلىم مەن الكوگولدىڭ سۇيەكتەردى ٴالسىز ەتەتىنىن جانە وستەوپوروزدى بولدىراتىنىن انىقتادى.
– ايەلدەردىڭ سۇيەك تىندەرى ەركەكتەرگە قاراعاندا از بولادى.
– قارتايۋ. سۇيەكتەرىڭىز جاسىڭىزعا بايلانىستى السىزدەنەدى.
– وتباسىنداعى تۇقىمدىق اۋرۋدىڭ بولۋى. ەگەر وتە ارىق بولساڭىز، سۇيەك ماسساڭىز دا از بولعانى. بۇل اۋرۋ جانۇياسىندا وستەوپوروز اۋرۋى بار ادامداردا كوبىرەك كەزدەسەدى.
– گورمون مولشەرى: قالقانشا بەز گورموندارى سۇيەك ماسساسىنىڭ كەمۋىنە سەبەپ بولادى. ايەلدەردە سۇيەك كەمۋى كليماكس سەبەبىمەن ەستروگەننىڭ ازايۋىنان دا كوپ بولادى.
– دۇرىس تاماقتانباۋ مەن باسقا دا قالىپسىز جايتتەر سۇيەك ساۋلىعىنا اسەر ەتەدى. انورەكسيامەن اۋىراتىن ادامداردا دا سۇيەك كەمۋىنىڭ ٴقاۋپى بار. اسىرەسە، گاسترەكتوميا، ارىقتاۋ ٴۇشىن حيرۋرگيالىق وتا جاساۋ مەن كرونا، كۋشينگا سەكىلدى اۋرۋلارى دا جەتەرلىكتى مولشەردە كالسيي الۋىڭىزعا اسەر ەتەدى.
– بەلگىلى دارىلەردىڭ قودانىلۋى. ۇزاق ۋاقىت كورتيزون، پرەدنيزون، پرەدنيزولون دەكسامەتازون سەكىلدى كورتيكوستەرويد دارىلەردى قولدانۋ سۇيەكتەرىڭىزگە زيان. وستەوپوروزبەن اۋرۋعا تەز ۇشىراتاتىن باسقا دا دارىلەرگە كەۋدەنىڭ قاتەرلى ىسىگىن ەمدەۋدە قولدانىلاتىن دارىلەر، انتيدەپرەسسيالار جاتادى. سونىمەن سۇيەك ساۋلىعىن ساقتاۋ ٴۇشىن نە ىستەۋىمىز كەرەك؟
– كالسييدى كوبىرەك الۋعا تىرىسىڭىز. 19-50 جاس ارالىعىنداعىلار مەن 51-70 جاس ارالىعىنداعى ەركەكتەر ٴۇشىن 1.000 مگ. كالسيي الۋ ۇىسىنىلادى. بۇل مولشەر 51 جاستان اسقان ايەلدەر مەن 71 جاستاعى ەركەكتەر ٴۇشىن 1.200 مگ. بولىپ وزگەرەدى.
– ٴجۇرۋ، جۇگىرۋ، ساتىدان كوتەرىلىپ-تۇسۋ سەكىلدى فيزيكالىق شارشاتاتىن قيمىلدار ٴسىزدىڭ سۇيگەنىڭىزدىڭ بەرىك بولۋىنا كومەكتەسەدى. – ىشىمدىك پەن شىلىمنان اۋلاق بولىڭىز.
– سۇيەكتەرىڭىزدى بەكىتەتىن دارىلەردى قولدانۋىڭىزعا بولادى.
– ايەلدەردە كليماكس كەزەڭى باستالعاندا ەمدەلۋ سۇيەك ساۋلىعىنا جاكسى اسەر ەتەدى.
 
turkiya.kz
date13.06.2017readCount4097printباسىپ شىعارۋ