تەمەكى شەگۋ بەلسىزدىك پەن بەدەۋلىككە جول اشادى

ەرلەر مەن ايەلدەردىڭ جىنىستىق فۋنكسيالارىنا تەمەكى شەگۋدىڭ كەرى سالدارىنا ايرىقشا توقتالۋعا بولادى.

تەمەكى شەگۋدىڭ زيانى ەرلەرگە قاراعاندا ايەلدەردە كوبىرەك بايقالادى. سەبەبى تەمەكى، ۇرپاق دۇنيەگە اكەلەتىن ايەلدىڭ جىنىستىق ورگانيزمىنىڭ نەگىزگى فۋنكسياسىن بۇزادى. مەديسينالىق ستاتيستيكاعا جۇگىنسەك، ەرلەردە دە، ايەلدەردە دە ٴدال وسى تەمەكى شەگۋ سالدارىنان جىنىس مۇشەلەرىنىڭ فۋنكسياسى وراسان زارداپ شەگىپ، بەلسىزدىك، جىنىستىق قاتىناسقا دەگەن سالقىندىق ورىن الادى. ايەلدەردىڭ جاتىر مۇشەسىنىڭ قىزمەتى ناشارلاپ، تۇسىكتەر، مەرزىمىنەن بۇرىن تۋۋ سياقتى اۋرۋلارعا تىكەلەي سەپ بولادى. سونداي-اق بالانىڭ ٴولى بوپ دۇنيەگە كەلۋ ٴقاۋپى 20-30 پايىزعا ارتادى.

تەمەكى شەگۋ ايەلدەردىڭ جۇمىرتقالىق جاسۋشا قالىپتاستىرۋ فۋنكسياسىن بۇلدىرەدى. تەمەكى قۇرامىنداعى ۋلى زاتتار ىشتەگى نارەستە ٴۇشىن اسا ٴقاۋىپتى. تەمەكى قۇرامىنداعى اسا زياندى پولونيي ەلەمەنتى (رو210) ٴدال وسى انا جاتىرىنداعى جۇمىرتقالىق جاسۋشالاردا جينالادى، سونان سوڭ مۋتاگەندى قاسيەتتەرىنىڭ ارقاسىندا (جارتىلاي ىدىراۋ مەرزىمى 200 جىل) توكسيندىك ۋلى زات رەتىندە مۋتاسيا تۋدىرادى. مۇنداي كەرى اسەر، اسىرەسە بالا ٴبىتۋ مەن ونىڭ دامۋى كەزىندە قاتتى بايقالادى. رو210 بولاشاقتا بالانىڭ دەنە بىتىمىندەگى اۋىتقۋشىلىققا، كەم-تار بولىپ قالۋىنا باستى سەبەپكەر بولادى.

تەمەكى شەگۋ ەرلەردىڭ دە جىنىستىق فۋنكسيالارىنىڭ قالىپتى جۇمىسىن بۇزىپ، قاپىدا قالدىرادى. تەمەكى شەگۋ ەرلەر اراسىندا تۇتىكشە اۋرۋلارىن تۋدىرادى. تەمەكى شەگەتىن ەركەكتەردىڭ تۇتىكشە اۋرۋلارىمەن اۋىرۋ ىقتيمالدىعى شىلىم تارتپايتىن ەرلەرمەن سالىستىرعاندا ەكى ەسەگە كوپ بولادى. ەڭ نەگىزگىسى، نيكوتين قانعا سىڭگەننەن كەيىن ٴتىرى سپەرماتوزويدتاردىڭ سانىن ازايتادى. اندرولوگيالىق زەرتتەۋلەر ناتيجەسىنە سۇيەنەر بولساق، تەمەكى شەگەتىن ەركەكتىڭ سپەرماسىنداعى ٴتىرى سپەرماتوزويدتاردىڭ ازايۋ كورسەتكىشى تومەندەگىدەي:

- كۇنىنە 10-30 تەمەكى كەزىندە - 40%-عا;

- كۇنىنە 40 تەمەكىدەن ارتىق كەزدە - 46%-عا;

- تەمەكى شەگۋ ۋاقىتى 10 جىل بولسا - 31%-عا;

- تەمەكى شەگۋ ۋاقىتى 10 جىلدان ارتىق بولسا - 64%-عا;

دەيىن ٴتىرى سپەرماتوزويدتاردىڭ سانى ازايادى. ٴسابي سۇيگىسى كەلگەن ەركەكتىڭ سپەرماسىندا ٴتىرى سپەرماتوزويدتاردىڭ مولشەرى 60-65%-دان كەم بولماۋى كەرەك. ال ٴتىرى سپەرماتوزويدتاردىڭ سانى 30-40%-عا تومەندەگەندە، بالا ٴبىتۋ مۇمكىندىگى جوق دەسە دە بولادى. مۇنىمەن قوسا، تەمەكى شەگۋ، اسىرەسە ۇزاق شەگۋ ەركەكتىڭ ەرتە ۋاقىتتا بەلسىزدىككە ۇشىراۋىنا، جىنىستىق قاتىناسقا دەگەن سالقىندىقتىڭ ەرتە جاستان پايدا بولۋىنا سەپ بولادى.

تەمەكى شەگۋدى تاستاعان ەركەكتەردىڭ جىنىستىق فۋنكسيالارىنىڭ قايتا قالپىنا كەلۋ ۇدەرىسى وتە باياۋ بولسا دا، قايتا قالپىنا كەلۋ مۇمكىندىگى بار. ال ايەلدەر تەمەكىنى تاستاپ، دەنساۋلىعىن قايتا قالپىنا كەلتىرگەن كۇننىڭ وزىندە جاتىرداعى جۇمىرتقالىق جاسۋشالارىندا جينالاتىن پولونييدەن تولىقتاي ارىلا المايدى.

نۇربەك قايىرمۇحاممەد
date09.06.2017readCount2117printباسىپ شىعارۋ