پلاستيك ىدىستاعى سۋ دەنساۋلىققا ٴقاۋىپتى

تۇركيانىڭ پايدالى ٴارى دۇرىس تاماقتانۋ سالاسىنىڭ مامانى، پروفەسسور، دوكتور كەنان دەميركول پلاستماسسا ىدىستارداعى سۋ مەن تاعامداردىڭ دەنساۋلىققا ٴقاۋىپتى ەكەنىن ايتادى.

پروفەسسور بىلاي دەيدى: «پوليەتيلەنتەرەفتالات ونىمىنەن جاسالىناتىن پلاستماسسا ىدىستارداعى زياندى زاتتار سۋعا ارالاسادى. اسىرەسە پلاستماسسانى جۇمسارتۋ ٴۇشىن قولدانىلاتىن انتيمونيت دەپ اتالاتىن اۋىر مەتالل دا سۋمەن ارالاسقا تۇسەدى. وسىلايشا پلاستماسسا ىدىستان سۋ ىشكەن ادام وسى زياندى زاتتاردى دا ىشكەن بولادى.

ال، بۇلار بىزگە قانداي زارار تيگىزۋى مۇمكىن؟ بۇلار گورمونداردى بۇزاتىن ەلەمەنتتەر. بۇل ىدىستاعى سۋلاردى تۇتىنعاندا اعزاڭىزدا گورمونالدىق بۇزۋشىلىق پايدا بولادى. ماسەلەن، سولاردىڭ ٴبىرى ەستروگەننىڭ اسەرىنەن تۋىندايتىن گورمونالدىق بۇزۋشىلىق. ياعني، بۇل 5 جاستاعى قىزدىڭ ەتەككىر كورۋىنە سەبەپ بولادى. ليۋلەبۋرگاز (تۇركيا) قالاسىنان ەكى جارىم جاستاعى ٴبىر قىزدى الىپ كەلدى. ەتەككىرى كەلگەن ەكەن. ەكى جارىم جاستا!».

پروفەسسوردىڭ ايتۋىنشا، 19 ليترلىك پلاستيكالىق سۋدىڭ ىدىستارى پوليكاربونات دەپ اتالاتىن ٴبىر پلاستماسسا، ال بۇل بيسفەنول-ا دەپ اتالاتىن شيكىزاتتان وندىرىلەدى. «ال بيسفەنول-ا-نىڭ ٴسۇت بەزى راگىنا شالدىقتىراتىنى 1930-جىلدان بەرى بەلگىلى. بۇعان قاتىستى 130 عىلىمي ماقالا جاريالانعان. بيسفەنول-ا اياعى اۋىر ايەلدىڭ قارنىنداعى بالانىڭ ميىنداعى جىنىستىق اجىراتۋ ورتالىعىنا بارعاندا بالانىڭ گوموسەكسۋال بولۋ مۇمكىندىگىن ارتتىرادى. ال ەركەكتەردە بۇل زات پروستاتيت راگىنا شالدىعۋ مۇمكىندىگىن ٴۇش ەسەگە ارتتىرادى»، – دەيدى پروفەسسور كەنان دەميركول.

ال، تۇركيا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى، قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ينتيتۋتىنا قاراستى قورشاعان ورتا دەنساۋلىعى دەپارتامەنتىنىڭ باشىسى دوكتور حۋسەين يلتەر پلاستماسسا ىدىستارداعى سۋلاردىڭ تابيعي بولمايتىندىعىن ەسكەرتىپ، سۋ قۇبىرى جۇيەسىندەگى (كرانداعى) سۋلاردى پايدالانۋعا كەڭەس بەردى. وسىعان بايلانىستى ارنايى زەرتتەۋ جۇمىستارىن دا جۇرگىزگەنىن تىلگە تيەك ەتتى يلتەر. 

ihsan.kz
date16.11.2016readCount2818printباسىپ شىعارۋ