«اسىر» سۇرەسى

«اسىر» – مەككەدە تۇسكەن سۇرە. بۇل سۇرەدە وتە قىسقا تۇردە ادامدى باقىتتى جانە باقىتسىز ەتەتىن سەبەپتى جانە دۇنيەدە جەتىستىككە جەتۋ مەن شىعىنعا ۇشىراۋ سالدارى بايان ەتىلگەن.

اللا تاعالا عاسىرمەن سەرت ەتۋدە. عاسىر – ادام عۇمىرى، بۇل ٴيلاھي قۇدىرەتتى كورسەتەتىن ٴتۇرلى عاجايىپتار مەن عيبراتتار ورىن الاتىن ۋاقىت كەڭىستىگى. سەرت ەتە وتىرىپ، ادامزات زيان شەگۋدە ەكەنىن باياندايدى. بۇل زياننان ٴتورت قاسيەت: يمان، ىزگى امال، اقيقاتقا شاقىرۋ جانە سابىرلىققا ۇندەۋ عانا قۇتقارادى. اتالعان قاسيەتتەر – جاقسىلىقتىڭ باستاۋى جانە ٴدىننىڭ نەگىزى. سوندىقتان دا يمام شافيعي: «اللا تاعالا وسى سۇرەدەن باسقا سۇرە تۇسىرمەسە دە ادامزاتقا جەتكىلىكتى بولار ەدى»، – دەگەن.

ۋبايدۋللا يبن حافس (ر.ا.): «اللا ەلشىسى (س.ع.س.)ساحابالارىنان ەكى كىسى جولىعىپ قالار بولسا، ٴبىرى ەكىنشىسىنە اسىر سۇرەسىن وقىپ بەرمەيىنشە، سوسىن بىر-بىرىنە اماندىق تىلەمەيىنشە قوش ايتىسپايتىن[1]»، – دەگەن.

بسم الله الرحمن الرحيم

وَالْعَصْرِ

1.عاسىرعا سەرت.

 إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ

2.اقيقاتىندا، ادام بالاسى زياندا.

تاپسىرشىلەر: «عاسىر – ٴجۇز جىلدىق جانە سول ارالىقتاعى عاجايىپتى قامتيتىن ۋاقىت، كۇن باتار شاقتاعى ۋاقىت جانە اسىر نامازى»، – دەپ تۇسىندىرگەن. ادام بالاسى شايتانمەن ساۋدالاسىپ، دۇنيەنى ارتىق ساناپ شىعىن كورۋدە. ال، اللا تاعالامەن ساۋدالاسسا، ادامنىڭ پايداسى ماڭگى بولار ەدى. بۇل ساۋدا – جاراتۋشىعا مويىنسۇنۋ جانە اقىرەتتى باسقادان بيىك كورۋ. مىنە، بۇل  –سەرتتىڭ جاۋابى.

إِلَّا الَّذِينَ آَمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا
 بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ

3.ٴبىراق يمان كەلتىرگەن، ىزگى امال جاساعان، بىر-بىرىنە شىندىقتى ۇگىتتەگەن جانە بىر-بىرىنە سابىردى ناسيحاتتاعاندار زيانعا ۇشىرامايدى.

ادامزات اللاعا جانە ەلشىسىنە يمان ەتسە، اللا تاعالا ٴامىر ەتكەن ىزگى امالداردى ورىنداپ، ٴبىرىن-بىرى اقيقاتقا شاقىرسا زياننان قۇتىلار ەدى. اقيقات – اللا ٴامىرىن ورىنداۋ، يمان ەتىپ جاقسىلىق جاساپ، جاماندىقتان قاشۋ. جانە ٴبىرىن-بىرى قۇلشىلىقتا، كۇنادان تىيىلۋدا سابىرلى جانە قيىنشىلىققا ٴتوزىمدى بولۋعا شاقىرۋ.

سۇرەدە وسى ٴتورت قاسيەتتى بويىنا سىڭىرمەگەن ادامنىڭ بارلىعى دا زيان كورەتىنى ايتىلىپ تۇر. ادام ٴوزىن يمان جانە ىزگى امالمەن كەمەلدەندىرسە، باسقانى ناسيحات جانە تۋرا جول كورسەتۋمەن كەمەل ەتسە، جاماندىق اتاۋلىدان قۇتىلارى انىق. مۇنداي ادام اللا تاعالا اقىسى مەن پەندەلەر اقىسىنا ٴمان بەرۋشى مۇسىلمان.



[1]    تاباراني، بايھاقي ٴابۋ حۋزايفادان ريۋايات ەتەدى

 

سەرىكباي قاجى وراز
date21.09.2016readCount7453printباسىپ شىعارۋ