100 ٴتۇرلى اۋرۋعا ەم بولاتىن شافران وسىمدىگى

شافران – پايداسى ۇشان تەڭىز كەرەمەت قوسپا.  شافراندى قولدانۋدى ادەتكە اينالدىرعانداردىڭ باۋىرى، قانى تازارىپ، بەتىنىڭ رەڭى كىرەدى، كوڭىل-كۇيدى كوتەرەدى جانە بارلىق اعزانىڭ جاقسارۋىنا بىردەن-بىر سەبەپشى. بۇل – دارىلەردىڭ ەڭ ۇزدىگى ٴارى قىمباتى.

شافران اقۋىز بەن مايعا باي، بارىنەن بۇرىن مۇندا پايدالى كومىرسۋلار 62 %-عا دەيىن جەتەدى. ا،س، ۆ ۆيتاميندەرىنە قانىق. كاليي، ماگنيي، فوسفور، ناتريي، كالسيي، تەمىر، مىرىش، مىس، مارگانەس، سەلەن سياقتى مينەرالداردى دا وسى شافراننان تاباسىز. ساپالى شافران بىر-بىرىنە شىرمالعان ۇزىن ٴجىپ ٴتارىزدى، قارا-قىزىل نەمەسە قىزىل-قوڭىر ٴتۇستى بولادى. قولعا جۇمساق جانە وتكىر ٴيىستى. قوسپا قىزىلكۇرەڭ ٴتۇستى زاعىپىراننىڭ انالىعىنان الىنادى. زاعىپىران جىلىنا 10-15 كۇن عانا گۇلدەيدى.  گۇلدى جيناپ، ونىڭ انالىعىن تەرىپ الۋعا قول ەڭبەك كەرەك. جانە دە كۇن اشىق، قۇرعاق اۋا-رايىندا جيناعان دۇرىس. كەيىن گۇلدەن انالىقتارىن تەرىپ الادى. ٴبىر گۇلدە 3 تال انالىق قانا بولادى. 1 كگ شافران جيناۋ ٴۇشىن 150 000-عا جۋىق گۇل تەرەسىز.

4000 جىل بويى قولدانىستا جۇرگەن شافراننىڭ 90 ٴتۇرلى اۋرۋدى ەمدەپ-جازاتىنى انىقتالعان. شافراندى ىسىك اۋرۋلارىن ەمدەۋدە كوپ قولدانادى، ٴتىپتى ٴىىى-ىv ساتىداعى قاتەرلى ىسىكتى كەشەۋىلدەتۋگە قاۋقارلى. سونىمەن قاتار، شافراندى ىستىق سۇتپەن ىشسە، قان اينالىمىن جاڭارتىپ،جاقستارتادى، بۋىنداردى قاتايتىپ، جۇرەكتىڭ جانە ميدىڭ جاقسى جۇمىس ىستەۋىنە، بوي وسىرۋگە، نەرۆ جۇيەسىنىڭ قالپىنا كەلۋىنە كومەكتەسەدى. ەگەر داكەمەن تارتۋ ارقىلى ەمدەسە – نەرۆوز، ۇيقىسىزدىق، باس اۋرۋلارىنان ايىقتىرادى. اعزانى الدەندىرىپ، انتيوكسيدانتتى ياعني اعزاداعى قىشقىلدى ازايتادى. كوزدىڭ كورۋىن دە جاقسارتادى. 

ٴزار جولدارى مەن اسقازاندا جينالعان تاستاردى وتاسىز - اق شافرانعا بال قوسىپ ٴىشىپ، تۇسىرۋگە بولادى. ول تاستاردى ۇگىتىپ، وتانىڭ كومەگىنسىز اعزادان شىعارادى. سىرتقى جاعدايلاردا كۇيىككە، تەرى اۋرۋلارىنا تيگىزەر اسەرى مول.

زاماناۋي مەديسينادا شافراننان كوز تامشىلارىن جانە باسقا دا دارىلەر جاسايدى. ىستىق سۇتكە قوسىلعان شافران جۇيكە جۇيەلەسىن جاقسارتىپ، ەستە ساقتاۋ قابىلەتىن ارتتىرسا، ۇنتاق ٴدارىسى باۋىردىڭ تاسىن تۇسىرەدى. شافران يسلام مەديسيناسىندا دا كەڭ تاراعان. اللانىڭ جاراتىلىسى بولعان شافران گۇلى مەن قۇران اياتتارىن جازىپ، سۋعا سالىپ ٴىشۋ دە ەمگە داۋا. قاسيەتتى قۇراندا: «ونىڭ بىلۋىنەن تىس، جەمىستەردىڭ ەشبىرى قاۋاشاعىنان شىقپايدى»، ( ٴفۋسسيلات سۇرەسى، 47 ايات) – دەلىنگەندەي، بۇل دا اللا تاعالانىڭ بەرگەن نەسىبەسى.

ماقالا insan.kz سايتىنان الىندى

date23.08.2016readCount4186printباسىپ شىعارۋ