«قاريعا» سۇرەسى

«قاريعا» – مەككەلىك سۇرە. بۇل سۇرەدە قيامەت پەن ونىڭ قورقىنىشى، اقىرەت پەن ونىڭ قيىنشىلىعى بايان ەتىلەدى. جانە سول كۇنى ادامداردىڭ قابىردەن شىعۋى، بويلارىن بيلەگەن ۇرەي مەن قورقىنىشتان كوبەلەكشە شاشىراي جايىلاتىندىعى ايتىلعان. تاۋلار بولسا، شاعىلىپ اۋادا تۇتىلگەن جۇندەي ۇشاتىندىعى ايتىلادى. تاۋلار جەردىڭ تەپە-تەڭدىگىن ۇستاپ تۇراتىن قازىق سياقتى مىقتى قاعىلعانى بەلگىلى. سۇرەدە ادام مەن تاۋدى سالىستىرۋدا. قيامەت كۇنى جەردى ۇستاپ تۇرعان تاۋدىڭ ٴوزى جۇمساق جۇندەي بوپ ۇشقاندا ەت پەن سۇيەكتەن جارالعان ٴالسىز ادامنىڭ نە كۇي كەشەتىنىن ەلەستەتۋ قيىن ەمەس.

 

بسم الله الرحمن الرحيم

الْقَارِعَةُ

1.قاريعا (ۇلكەن اپات).

مَا الْقَارِعَةُ

2.ۇلكەن اپات ول نە نارسە؟

قيامەت نە ەكەنىن بىلەسىڭ بە؟ ول كۇنى ادام بالاسىنىڭ ويىنا كەلمەيتىن قورقىنىشتى الاپات وقيعالار بولادى. ونى بەينەلەۋ نەمەسە سۋرەتتەۋ مۇمكىن ەمەس.

وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْقَارِعَةُ

3.ۇلكەن اپاتتىڭ نە ەكەنىن بىلەسىڭ بە؟

قاريعا (تۇندەلەتىپ ەسىك قاعۋشى) دەپ اتالعان قيامەت كۇنى ادامنىڭ جۇرەگىنە عانا ەمەس، جەر بەتىندەگى الىپ تاۋ سەكىلدى جاراتىلىسقا دا ۇرەي سالادى. اسپاندار جارىلىپ، جەر سىلكىنىپ، تاۋلار شاعىلىپ، جۇلدىزدار قۇلايدى.

يَوْمَ يَكُونُ النَّاسُ كَالْفَرَاشِ الْمَبْثُوثِ

4.ول كۇنى ادام بالاسى شاشىراپ ۇشقان كوبەلەكتەي بولادى.

سول كۇنى ادامدار شاشىراپ ۇشقان كوبەلەكتەي كۇي كەشەدى. اللا تاعالا قابىردەن شىققان ادامزاتتى كوبەلەككە تەڭەۋىنىڭ سەبەبى بۇل جاندىكتەر ۇرىككەن كەزدە ٴبىر جاققا ەمەس ٴارقايسىسى ٴوز بەتىنشە باسى اۋعان جاققا بىتىراي ۇشادى.

وَتَكُونُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوشِ

5.تاۋلار تۇتىلگەن جۇندەي بولادى.

بۇل – قيامەت كۇندەگى جاعدايدىڭ ەكىنشى كورىنىسى. تاۋلار تۇتىلگەن جۇندەي اۋادا ۇشىپ جۇرەدى. اس-ساۋيدە: «ادامزات پەن تاۋلاردىڭ جاعدايىن بىرگە ايتۋدا. ونىڭ سىرى قيامەت الپاۋىت تاۋلارعا وسىنشاما اسەر ەتۋدە. الايدا، تاۋلارعا قۇلشىلىق مىندەت ەمەس. ەندەشە، قۇلشىلىققا مىندەتتى، ەرتەڭگى كۇنى ٴاربىر ىستەگەن امالىنا ەسەپ بەرەتىن سونىمەن بىرگە ٴالسىز جاراتىلعان ادام بالاسىنىڭ جاعدايى قانداي بولماق»، – دەپ تاپسىرلەنگەن.

فَأَمَّا مَنْ ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ

6.مىنە، سوندا كىمنىڭ تارازىسى اۋىر تارتسا.

كىمنىڭ امالدارى تارازىعا تارتىلعان كەزدە ساۋابى كۇناسىنەن باسىم كەلسە...

فَهُوَ فِي عِيشَةٍ رَاضِيَةٍ

7.وندا ول رازى بولاتىن ٴبىر تىرشىلىكتە بولادى.

مىنە، سولار – باقىتتى ومىرگە قولى جەتكەن جاندار. ولاردىڭ بارار جەرى نىعمەتكە تولا ماڭگىلىك مەكەن ٴجاننات بولماق.

وَأَمَّا مَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ

8.ال، ەندى كىمنىڭ تارازىسى جەڭىل تارتسا.         

ال، كىمنىڭ ساۋابى كۇناسىنەن از بولىپ قالسا، جاقسى امالى جاماندىعىنان باسىم تۇسپەسە... كۇنالارى ونى ۇستاپ قالسا...

فَأُمُّهُ هَاوِيَةٌ

9.وندا ونىڭ اناسى (بارار ورنى) – ھاۋيا.       

بۇل بەيباقتىڭ بارار جەرى – توزاق وتى. اياتتا سوزبە-سوز «ونىڭ اناسى – توزاق ٴتۇبى» دەپ ايتىلعان. ونىڭ سەبەبى، بالانىڭ بارار جەرى انانىڭ قۇشاعى بولعاندىعى سەكىلدى، كۇناھارلاردىڭ بارار جەرى توزاقتىڭ ٴتۇبى بولماق.

وَمَا أَدْرَاكَ مَا هِيَهْ

10.ونىڭ (ھاۋيانىڭ) نە ەكەنىن بىلەسىڭ بە؟

«ھاۋيا» – توزاق اتاۋلارىنىڭ ٴبىرى. ول وتە تەرەڭ جانە ونىڭ تۇبىنە كاپىرلەر مەن كۇناھارلار ۇزاق قۇلدىرايدى. ريۋاياتتا توزاقيلار وتتىڭ تۇبىنە دەيىن جەتپىس جىل قۇلاپ بارادى دەلىنگەن.

نَارٌ حَامِيَةٌ

11.ول – جالىنداعان وت.

ول – وتە ىستىق وت. ىستىقتىعى ادەتكى قالىپتان دا كۇشتى. جەر بەتىندەگى ەڭ ىستىق وتتىڭ ٴوزىن توزاقپەن تەڭەۋگە كەلمەيدى.

ەسكەرتۋ: قيامەت كۇنىندەگى تارازى شىنايى، ونىڭ ەكى تاباعى جانە ورتاسىندا ٴتىلى بار. تارازىعا ساۋاپ جانە كۇنا امالدار جازىلعان پاراقشالار تارتىلادى. يبن ابباستان (ر.ا.) ريۋايات ەتىلەدى: «ىزگى امالدار كوركەم بەينەدە، ال جامان امالدار ۇسقىنسىز بەينەدە كەلتىرىلىپ، تارازىعا تارتىلادى. كىمنىڭ ساۋابى باسىم تۇسسە باقىتتى بولادى. ال، كىمنىڭ جاماندىعى باسىم تۇسسە سورلايدى».

سەرىكباي قاجى وراز
date08.07.2016readCount4648printباسىپ شىعارۋ